cornelsen
ένθεν κι ένθεν, εκείθεν και εντεύθεν
Σύνδεσμοι


Ένα νόμισμα-ζόμπι διαμεσολαβεί την κρίση στην ΕΕ
2074 αναγνώστες
Τετάρτη, 19 Δεκεμβρίου 2012
12:25

Μια μικρή ανασκόπηση στην Ιστορία τής Ευρωπαϊκής Ένωσης στοχεύοντας στην ανάδειξη τής σχέσης τής ευρωπαϊκής κρίσης –ως μορφή τής καπιταλιστικής κρίσης- με τον χαρακτήρα τού ευρωνομίσματος. Σχέση που η ελληνική κοινωνία δεν τόλμησε ποτέ να συζητήσει. Ίσως γιατί το ξεκίνημα και μόνο τής συζήτησης θα φέρει την έξοδο από την ευρωζώνη.  

 

18.4.1951 (Παρίσι). Συνθήκη για τη δημιουργία τής Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ). Συμμετείχαν οι Γαλλία, Δυτική Γερμανία, Ιταλία, Βέλγιο, Ολλανδία και Λουξεμβούργο.

25.3.1957 (Ρώμη). Συνθήκη για την ίδρυση τής Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ). Συμμετείχαν οι παραπάνω έξι χώρες. Αργότερα (και με την προσθήκη τής Ελλάδας) έγινε η ΕΟΚ των «12».

Δεκέμβριος 1985 (Λουξεμβούργο). Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη για τη δημιουργία τής Ενιαίας Εσωτερικής Αγοράς που υιοθέτησε την διαδικασία για την δημιουργία ενιαίας εσωτερικής αγοράς, διαδικασία που θα ολοκληρωνόταν στο τέλος τού 1992.

 

Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ

Δεκέμβριος 1991 (Μάαστριχτ). Με την Συνθήκη τού Μάαστριχτ, η οποία υπογράφηκε στις 7.2.1992, η ΕΟΚ των «12» μετεξελισσόταν σε ΕΕ των «12» (ΕΕ-12), αργότερα των «15» (με την προσθήκη Αυστρίας, Σουηδίας και Φινλανδίας) και των «25» (με την προσθήκη Κύπρου, Μάλτας, Τσεχίας, Σλοβακίας, Ουγγαρίας, Πολωνίας, Λετονίας, Λιθουανίας, Εσθονίας και Σλοβενίας).

Η Συνθήκη τού Μάαστριχτ (Σ.Μ.) αποτελεί το θεμέλιο τής σύγχρονης Ε.Ε. αφού από αυτήν απορρέουν οι γενικές κατευθύνσεις τής Ένωσης. Η Σ.Μ., εκτός των άλλων, θεσμοθετεί και την στροφή τού ευρωπαϊκού καπιταλισμού στην «νεοφιλελεύθερη ρύθμισή του» (πχ σύμφωνα με το άρθρο 73β τής Σ.Μ. «απαγορεύεται οποιοσδήποτε περιορισμός των κινήσεων κεφαλαίων» ενώ με το άρθρο 102α υιοθετείται η «αρχή τής οικονομίας τής ανοιχτής αγοράς με ελεύθερο ανταγωνισμό») αποχαιρετώντας και τυπικά τις κεϋνσιανές οικονομικές πολιτικές που ακολουθήθηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το «παράδοξο» είναι πως η πολιτική ενοποίηση έμπαινε σε δεύτερη μοίρα. Η παραδοξότητα αυτή εξηγείται αν δούμε την ΕΕ όχι ως μια «Ευρώπη των λαών» αλλά ως μια Ένωση εθνικών καπιταλισμών με διαφορετικά επίπεδα ισχύος και σε ιεραρχική διαστρωμάτωση που επιτρέπει την συμβίωση μέσα από πρόσκαιρες συμμαχίες και μεταφορά πόρων προς το «βορειοευρωπαϊκό Κέντρο». Επιστημονικότερα:

«Πίσω από τα φληναφήματα περί κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας κλπ. βρίσκεται ένα πυραμιδοειδές ιμπεριαλιστικό οικοδόμημα. Στην κορυφή του βρίσκονται λίγοι ισχυροί ηγεμονικοί καπιταλισμοί (που μπορεί να συνδέονται περισσότερο μεταξύ τους και να είναι παρόμοιοι αλλά που ποτέ δεν χάνουν την ξεχωριστή εθνική ταυτότητα τους). Ακολουθεί μία ενδιάμεση βαθμίδα με λιγότερο ισχυρές και αναπτυγμένες καπιταλιστικές οικονομίες. Τέλος, η βάση τής πυραμίδας είναι οι χώρες τής λεγόμενης "ευρω-περιφέρειας" με πιο αδύνατες οικονομίες. Στο εσωτερικό τής πυραμίδας αυτής αναπτύσσονται ιμπεριαλιστικές σχέσεις δηλαδή υπάρχει μεταφορά πλούτου από τούς πιο αδύναμους καπιταλισμούς στους πιο ισχυρούς».

Η αρχική Συνθήκη τού Μάαστριχτ εξειδικεύεται, συμπληρώνεται, αναπτύσσεται και επικαιροποιείται συνεχώς από τις Συνόδους Κορυφής και τα Συμβούλια Υπουργών τής Κομισιόν (δλδ από τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών ανάλογα, βεβαίως, με την ισχύ τής κάθε χώρας). Σημαντικές συνθήκες που συμπλήρωσαν την Σ.Μ. –εμπεδώνοντας ακόμη περισσότερο νεοφιλελεύθερες ρυθμίσεις- ήταν η «Συνθήκη τού Άμστερνταμ/Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης» (17.6.1997), η «στρατηγική τής Λισαβόνας» στη Σύνοδο Κορυφής τού 2000, το  «Σύμφωνο για το Ευρώ+» και το «Δημοσιονομικό Σύμφωνο Σταθερότητας».

  

ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΥΝΘΗΚΗ τού ΜΑΑΣΤΡΙΧΤ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΟΝΕ/ΕΥΡΩ

 

Η Σ.Μ. λοιπόν έθετε ως βασικό (αν και μακρινό) στόχο της την δημιουργία μιάς νεοφιλελεύθερης Ομοσπονδιακής Ευρώπης –αλλά με λάθος σειρά, πρώτα την νομισματική και μετά την δημοσιονομική και πολιτική ολοκλήρωση. Αυτό απαιτούσε την δημιουργία τού ενιαίου νομίσματος («ευρώ») μέσω τής ΟΝΕ (Οικονομική και Νομισματική Ένωση). Η μετάβαση στο ευρώ έγινε σε τρία στάδια.

Στο πρώτο στάδιο (ολοκληρώθηκε στο τέλος τού 1993) καταργήθηκαν οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων και τα εθνικά νομίσματα τέθηκαν υπό παρακολούθηση εντασσόμενα στο Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα (ΕΝΣ). Επίσης τέθηκαν ενιαία κριτήρια (τα «τέσσερα κριτήρια σύγκλισης») σε όλες τις χώρες σχετικά με πληθωρισμό, επιτόκια, ελλείμματα και Δημόσιο χρέος (συγκεκριμένα: α) περιορισμός τού πληθωρισμού στο 4-5%, β) μείωση των ελλειμμάτων τού Δημοσίου στο 3% τού ΑΕΠ, γ) περιορισμός τού Δημόσιου χρέους 60% τού ΑΕΠ και δ) συμπίεση των επιτοκίων των δανείων, ώστε να μην ξεπερνούν τις 2 ποσοστιαίες μονάδες, σε σχέση με τα χαμηλότερα επιτόκια των χωρών τής ΕΕ).

Το δεύτερο στάδιο (1994-96) σχετιζόταν κυρίως με την ίδρυση τής ΕΚΤ και την νέα θέση των Εθνικών Κεντρικών Τραπεζών (ΕθΚΤ). Στο στάδιο αυτό αποφασίστηκε και η απαγόρευση τού απευθείας δανεισμού τού Δημοσίου από τις Κεντρικές Τράπεζες.

Τον Ιανουάριο τού 1997 ξεκίνησε το τρίτο (και τελευταίο) στάδιο τής ΟΝΕ. Κάθε χώρα που πληρούσε τα «τέσσερα κριτήρια» εντασσόταν στο ευρώ παραδίδοντας ταυτοχρόνως την άσκηση τής νομισματικής της πολιτικής στην ΕΚΤ. Στο ευρώ εντάχθηκαν από το 1999 έντεκα χώρες τής ΕΕ-12 και το 2001 ακολούθησε και η δωδέκατη, η Ελλάδα (δεν εντάχθηκαν ποτέ Δανία, Νορβηγία, Σουηδία και Βρετανία).

 

ΕΥΡΩ – Ο ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΟΣ ΜΟΧΛΟΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΜΙΑΣ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗΣ «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ» ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

 

Από την ιδρυτική της αρχή η ΟΝΕ είναι μία προβληματική νομισματική ενοποίηση για δομικούς λόγους. Συγκεκριμένα,

α) επιβάλλει το ίδιο νομισματικό πλαίσιο σε πολύ διαφορετικές/άνισες οικονομίες που μάλιστα, εκτός από τις δομικές διαφορές τους μπορεί να βρίσκονται και σε διαφορετικούς οικονομικούς κύκλους

β) σε πιο άμεσο πρακτικό επίπεδο, η ΟΝΕ έχει μία κοινή νομισματική πολιτική (και κάτι παραπάνω: κοινό νόμισμα) αλλά δεν έχει κοινή δημοσιονομική πολιτική

γ) η ΕΚΤ δεν έχει πίσω της μία ενιαία κρατική οντότητα (όπως η FED τις ΗΠΑ) αλλά μία ένωση κρατών με διαφορετικά συμφέροντα. Στηρίζεται μόνο στα κεφάλαια που τής έχουν διαθέσει τα κράτη-μέλη της (πχ η Μπούντενσμπανκ έχει καταβάλλει το 26,54% τού κεφαλαίου τής ΕΚΤ, 1.1.2011) και ενδεχομένως στην «καλή προαίρεση» τους  εάν έχει προβλήματα κεφαλαιοποίησης να τής τα καλύψουν

δ) δεν επιτρέπεται η μεταφορά πόρων από τις πλούσιες προς τις φτωχές χώρες (όπως συμβαίνει στο εσωτερικό των «κανονικών» χωρών) –αφού η ΕΕ είναι ένωση διαφορετικών, ανταγωνιστικών και ιεραρχικά διαστρωματωμένων καπιταλισμών.

 

Παρά τις προφανείς αυτές αδυναμίες το εγχείρημα τής ΟΝΕ προχώρησε με αποτέλεσμα να «γεννηθεί» ένα νόμισμα, το ευρώ, που δεν είναι απλώς ένα εργαλείο οικονομικής πολιτικής –όπως ένα συνηθισμένο νόμισμα- αλλά ένα πιστωτικό «εργαλείο» (πχ οι Τράπεζες δανείζονταν από την ΕΚΤ με 1% για να δανείζουν νταβατζηλίδικα τα κράτη με  επιτόκιο… 5%). Δεν είναι επίσης μόνο ένα «αποθεματικό» νόμισμα ανταγωνιστικό τού δολαρίου (ή τής αγγλικής λίρας ή τού γεν). Δημιουργήθηκε από το μηδέν και δεν προϋπήρχε ως εθνικό νόμισμα, ούτε έχει προκύψει οργανικά από εμπορικές και χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες τού κεφαλαίου. Φτιάχτηκε ώστε να είναι και ισχυρό και σταθερό για να μαζεύει από παντού ρευστότητα η οποία στην συνέχεια θα πρέπει να επανεπενδύεται (και με το... ζόρι ακόμη σε κράτη και νοικοκυριά ώστε να προκύπτει εύκολο κέρδος για τις Τράπεζες). Τα ιδιαίτερα αυτά χαρακτηριστικά τού ευρώ συνδέονταν άμεσα με την Συνθήκη τού Μάαστριχτ (1993) και το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης δηλαδή τούς πυλώνες τής νεοφιλελεύθερης ευρωπαϊκής πολιτικής. Για να διατηρείται η σταθερότητα τού ευρώ και να αυξάνεται η τιμή του (ώστε να προσελκύει νέα κεφάλαια και να μην απομακρύνονται τα ήδη επενδεδυμένα) θα έπρεπε

α) να συμπιέζεται συνεχώς το εργατικό κόστος και να συνθλίβονται τα εργατικά δικαιώματα (ώστε τα προϊόντα των μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων να διατηρούν την ανταγωνιστικότητά τους σε σχέση με ανταγωνίστριες χώρες –ΗΠΑ, Κίνα, Ιαπωνία)

β) να ισχυροποιείται συνεχώς το χρηματιστικό κεφάλαιο* στοιχίζοντας πίσω του τις εθνικές αστικές τάξεις και αναγκάζοντάς τις να συνδέουν το μέλλον τους περισσότερο με το «κοινό νόμισμα» παρά με τα συμφέροντα των λαών τους

γ) να διατηρείται χαμηλός πληθωρισμός (κάτω τού 2%) αφού, παραδοσιακά, ο υψηλός πληθωρισμός «καίει» τα κέρδη από τόκους και

δ) ταυτοχρόνως να διατηρούνται χαμηλές οι κοινωνικές δαπάνες ώστε να εξυπηρετούνται τα κρατικά δάνεια.

Γι’ αυτό, από την γέννησή του, το ευρώ έχει χαραγμένες στην κρυφή του όψη την δημιουργία και την εξυπηρέτηση τού δανεισμού, την διαρκή λιτότητα για τούς εργαζόμενους και τον περιορισμό των κοινωνικών δαπανών.

 

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Έτσι, χάρη στο ευρώ ο κινητός πλούτος τής Ευρωζώνης μεταφέρθηκε στις Τράπεζες. Ταυτοχρόνως μαζεύτηκαν στην Ευρώπη επενδυτικά κεφάλαια από όλο τον κόσμο χάρη στην αύξηση τής τιμής του (ξεκίνησε από το 0,8 τού δολαρίου) ανατροφοδοτώντας την αύξηση αυτή. Στην συνέχεια το χρήμα αυτό επιστράφηκε με μορφή δανείων σε επιχειρήσεις, κράτη και νοικοκυριά. Όσο αυξανόταν ο όγκος των δανείων τόσο αυξανόταν ο όγκος των παραγώγων, των ομολόγων και γενικότερα κάθε μορφής μαϊμουδίστικου χρήματος με εγγύηση τα… δάνεια. Το 2009 μυστική μελέτη τής Κομισιόν (όπως έγραψε η Daily Telegraph) ανέβαζε τα «τοξικά» χαρτιά που έπρεπε να ξεφορτωθούν οι Τράπεζες στα 16,3 τρις λίρες. Ένα παράδειγμα με τα ενεργητικά βασικών Τραπεζών (%ΑΕΠ τής χώρας τους): ΒΝΡ Paribas 110%, Credit Agricole 83%, ING 209,8%, Deutche Bank 64%,  ETE 42,5% (μόνο!). Συνολικά το 2010 οι ευρωτράπεζες είχαν δανείσει συνολικά 3,5(!!) φορές το ευρωπαϊκό ΑΕΠ δημιουργώντας μια τεράστια φούσκα δανεισμού.

Σε αυτό το χρονικό διάστημα η Γερμανία και οι υπόλοιπες χώρες τού «Κέντρου» ευνοήθηκαν από το ευρώ και στο εσωτερικό τής ΕΕ και διεθνώς. Το βιομηχανικό κεφάλαιο αυτών των χωρών αφενός μείωσε το κόστος συναλλαγών του και αφετέρου εκτόπισε τούς εσωτερικούς ανταγωνιστές (τις χώρες τής δεύτερης και τρίτης ταχύτητας) αφού αυτές έχαναν το παραδοσιακό όπλο τής υποτίμησης τού νομίσματος. Το γερμανικό –και δευτερευόντως το γαλλικό- χρηματοπιστωτικό σύστημα, ειδικότερα, «έπαιξε» με ένα νόμισμα που δεν ήταν αποκλειστικά γερμανικό (αντιστοίχως γαλλικό) άρα μπορούσε να ρισκάρει με ένα νόμισμα που δεν ήταν εθνικό –όπως παλαιότερα το μάρκο και το φράγκο. Έτσι και χρήμα μάζεψε φτηνά και χρήμα δάνεισε ανετότερα σε όλη την Ε.Ε. και φτηνότερο χρήμα δάνεισε στο βιομηχανικό γερμανικό (γαλλικό) κεφάλαιο –αυξάνοντας του την ανταγωνιστικότητα. Το διάγραμμα με το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών τής Γερμανίας και τού ευρωπαϊκού Νότου είναι χαρακτηριστικό:

Φωτογραφία

Μαζί με τούς ισχυρούς καπιταλισμούς τής ΕΕ κερδισμένες βγήκαν στο ίδιο χρονικό διάστημα και οι οικονομικές ελίτ των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών (μαζί και οι μικροαστοί κολαούζοι τους). Εξ ού και ο φανατισμός με τον οποίο υποστήριξαν την ένταξη των χωρών τους στο ευρώ:

«Για τις διαχρονικά ελλειμματικές χώρες η στρατηγική ένταξης στο ευρώ σήμαινε

α) την έκθεση των κεφαλαίων στο διεθνή ανταγωνισμό και είτε την παραγωγικοποίηση είτε την εξάλειψή τους,

β) την βελτίωση τής θέσης τους σε τομείς που είχαν συγκριτικά πλεονεκτήματα, όπως πχ τουρισμός, ναυτιλία, αγορά ακινήτων,

γ) την διευκόλυνση τής διείσδυσης των εθνικών κεφαλαίων και την απόσπαση ιμπεριαλιστικών πλεονεκτημάτων σε άλλες περιοχές της Ευρώπης κυρίως στις χώρες τής Α. Ευρώπης

δ) κυρίως την πρόσβαση σε περισσότερους χρηματοδοτικούς πόρους […]»

Η δεκαετία τού ευρώ

αχρήστευσε τα εργαλεία προστασίας των λιγότερο ανταγωνιστικών χωρών (πχ υποτίμηση νομίσματος)

αύξησε τις τιμές των προϊόντων και κατέστρεψε τομείς τής Οικονομίας τής Περιφέρειας

έσπρωξε σε εγκληματικά υψηλά επίπεδα τον δανεισμό επιχειρήσεων, νοικοκυριών και κρατών

άνοιξε αντί να κλείσει την ψαλίδα ανταγωνιστικότητας μεταξύ των χωρών τού Κέντρου και τής Περιφέρειας (παρά την αύξηση τής παραγωγικότητας τής εργασίας στην Περιφέρεια)

αύξησε τα ελλείμματα των περιφερειακών χωρών που έγιναν πλεονάσματα για τις χώρες τού Κέντρου χωρίς να επιτρέψει την μεταφορά πόρων

ισχυροποίησε το χρηματιστικό κεφάλαιο που δέσμευσε υπό την ηγεμονία/κηδεμονία του όλη την ΕΕ.

Το ξέσπασμα τής κρίσης (2008) βρήκε «ανοιχτό» το ευρω-χρηματοπιστωτικό σύστημα μπροστά σε τεράστια δάνεια. Σε συνδυασμό με την ύφεση που απλωνόταν ταχύτατα στην ευρωπαϊκή ήπειρο τα δάνεια αυτά γίνονταν «τοξικά» -αφού δεν μπορούσαν να εξυπηρετηθούν- σε τέτοιο βαθμό που αποκάλυπταν πως οι ευρωπαϊκές Τράπεζες ήταν ουσιαστικά χρεοκοπημένες. Για την αντιμετώπιση τού κινδύνου οι δανειστές –και όχι ο ΓΑΠ- έφεραν για πρώτη φορά στα ευρωπαϊκά εδάφη τον «διεθνή σύνδικο» (το ΔΝΤ) σε συνεννόηση με τις ντόπιες αστικές τάξεις (και σε συμφωνία με μικροαστικά στρώματα που είχαν πλουτίσει χάρη στο ευρώ). Ας μην ξεχνάμε ότι τα πρώτα θύματα τού ΔΝΤ ήταν οι χώρες τής Ανατ. Ευρώπης (βαλτικές χώρες, Ουγγαρία, Ρουμανία) που ήταν καταχρεωμένες στις σκανδιναβικές Τράπεζες και στις Τράπεζες τού ευρωπαϊκού Κέντρου. Η Ελλάδα και τα υπόλοιπα PIIGS τής Ευρωζώνης απλώς ακολούθησαν φυσιολογικά σε έναν δρόμο που ήδη είχε ανοιχτεί.   

 

Σχετικά

1. Παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα στην ελληνική Οικονομία: Παραδοξότητες

2. Το ευρώ και το "νέο γερμανικό ράιχ":  όταν η μυθολογία υποκαθιστά την πραγματικότητα

3. Τρόικα για όλους και για πάντα

4. Το ευρώ. Η υιοθέτηση και οι συνέπειες

5. Η οικονομική πολιτική εντός και εκτός ευρώ

6. Οι ελληνικοί μισθοί, το φως στο τούνελ και το τρένο

7. Η μετάλλαξη τού ευρώ από εργαλείο νομισματικής πολιτικής σε όπλο επιβολής

 

Τα «κλεμμένα»

 

«Δεν υπάρχουν καλές χώρες τού Βορρά και κακές χώρες τού Νότου. Οι αμαρτίες διαπράχθηκαν και από τις δυο πλευρές. Η ψευτοηθικολογική συμπεριφορά των βορείων χωρών τής ευρωζώνης έχει μετατραπεί σήμερα στο σημαντικότερο εμπόδιο στην επίλυση τής κρίσης»

Πολ ντε Γκρουκαθηγητής τού London School of Economics

 

«Οι Τράπεζες κέρδισαν πολλά, γι' αυτές φτιάχτηκε εξάλλου το ευρώ. Κυρίως βέβαια για τις γαλλο-γερμανικές, αλλά κοντά στο βασιλικό ποτίστηκε κι η γλάστρα, δηλαδή το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Ως σύνολο όμως, η ελληνική οικονομία δεν έπα­ψε να χάνει σε ανταγωνιστικότητα, λόγω των κανόνων πάνω στους οποίους φτιάχτηκε το ευρώ και που είναι κομμένοι και ραμμένοι στα μέτρα τής Γερμανίας και των χωρών τού Κέντρου τής ευρωζώνης.[…] η Ελλάδα, όπως και οι άλλες χώρες τής περιφέρειας (Ιρλανδία, Πορτογα­λία, Ισπανία), οδηγήθηκε σε αυξανόμενα ελ­λείμματα στο εμπόριο και τις συναλλαγές, άρα σε αυξανόμενη ανάγκη δανεισμού.

Από την άλλη πλευρά,[…] οι χώρες τού Κέντρου, πρώτα απ' όλα η Γερμα­νία, κατέγραφαν διογκούμενα πλεονάσμα­τα. Και αυτά τα πλεονάσματα μετατράπηκαν σε δανεισμό προς τούς χαμένους, διότι, ως κοινό νόμισμα, το ευρώ σήμαινε χαμηλά επι­τόκια και πρόσβαση σε φθηνή και εύκολη πί­στωση.

Άρα προτροπή για τη διόγκωση τού χρέους, ιδιωτικού και δημόσιου, στις χώρες τής περιφέρειας και για τη στροφή τής οι­κονομίας τους σε κλάδους που οδήγησαν στην ανάπτυξη-φούσκα για την οποία μίλη­σα προηγουμένως. Είναι λοιπόν ανόητο και προκλητικό να λέγεται ότι οι Έλληνες ή οι Ιρλανδοί δεν ήταν αρκετά έντιμοι για να γί­νουν μέλη τής διακεκριμένης δήθεν λέσχης τού ευρώ. Η ευρωζώνη είναι από τη φύση της μια λέσχη που δημιουργεί κερδισμένους και χαμένους. Δεν είναι από μόνη της η αι­τία, αλλά βρίσκεται στην καρδιά τού προ­βλήματος τού χρέους και αυτός είναι ο βα­σικότερος λόγος που δικαιολογεί την απεμπλοκή τής χώρας απ' αυτήν».

Στάθης Κουβελάκης, συνέντευξη στην «Ε» 3/4/11

 

(*)Χρηματιστικό κεφάλαιο: το κεφάλαιο που προκύπτει από το «μπόλιασμα» τού τραπεζικού κεφαλαίου με το βιομηχανικό (και γενικότερα με το «παραγωγικό») κεφάλαιο. Αυτή η διαπλοκή διαφορετικών κεφαλαίων υπό την ηγεμονία τού τραπεζικού κεφαλαίου παρατηρείται ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα και ισχυροποιείται με την συγκρότηση τού μονοπωλιακού καπιταλισμού. 

 

---ο---

Kριτήρια τού Μάαστριχτ

Το «πρόγραμμα σύγκλισης» όριζε μέχρι το 1996,  σε όλα τα κράτη:

1. Να περιορίσουν το ρυθμό πληθωρισμού στο 4-5%.

2. Να μειώσουν τα ελλείμματα τού Δημοσίου, ως ποσοστό τού ΑΕΠ, στο 3%.

3. Να περιορίσουν το δημόσιο χρέος ως ποσοστό τού ΑΕΠ στο 60%.

4. Να συμπιέσουν τα επιτόκια των δανείων, ώστε να μην υπερβαίνουν τις 2 ποσοστιαίες μονάδες, σε σχέση με τα χαμηλότερα επιτόκια των χωρών-μελών τής ΕΟΚ.

 

Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Σύμφωνο «παρέχει τη δυνατότητα επιβολής κυρώσεων εκ μέρους τού Συμβουλίου σε συμμετέχον κράτος-μέλος που δεν λαμβάνει τα απαιτούμενα μέτρα ώστε να αντιμετωπισθεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος. Σε μια πρώτη φάση η κύρωση θα λαμβάνει τη μορφή κατάθεσης ποσού χωρίς τόκους προς όφελος τής Κοινότητας αλλά θα μπορεί να μετατραπεί σε πρόστιμο εάν το υπερβολικό έλλειμμα δε διορθωθεί εντός των δύο επομένων ετών». Με την απειλή προστίμων λοιπόν προωθούνται:

η κατεδάφιση τού συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης,

η καθιέρωση τής μερικής απασχόλησης σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα,

η κατάργηση θεμελιωδών εργατικών δικαιωμάτων,

η ιδιωτικοποίηση σειράς τομέων, όπως τής Ενέργειας, των Τηλεπικοινωνιών, τής Παιδείας, τής Υγείας, τής Έρευνας.

 

Σύμφωνο για το Ευρώ+

(11.3.2011) Σε αυτό δηλώνεται ότι προκειμένου να «εξασφαλιστεί η πλήρης εφαρμογή τού Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, πρέπει να δοθεί ύψιστη προσοχή στο εξής: στη βιωσιμότητα των συντάξεων, τής φροντίδας υγείας και των κοινωνικών επιδομάτων».

Δεύτερον, προκειμένου να «προαχθεί η ανταγωνιστικότητα», το σύμφωνο για το ευρώ υποδεικνύει ως πιο σημαντικά εργαλεία τις επιθέσεις στους μισθούς και τη μεγαλύτερη «ευελιξία» στην αγορά εργασίας. Που σημαίνει

1. Μειώσεις μισθών σε Ιδιωτικό και Δημόσιο Τομέα.

2. Κατάργηση των Kλαδικών Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας.

3. Κατεδάφιση των εργασιακών δικαιωμάτων που έχουν απομείνει.

4. Κατεδάφιση των Δημόσιων Συστημάτων Κοινωνικής Ασφάλισης - Μεγάλη αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, ώστε να ευθυγραμμιστούν με το προσδόκιμο ζωής.

5. Επίθεση στα λαϊκά στρώματα, για να ανοίξουν νέοι τομείς στη συγκέντρωση και την κερδοφορία τού κεφαλαίου.

6. Μείωση τής «υπερπροστασίας εργαζομένων με μόνιμες συμβάσεις», δηλαδή κατάργηση τής μόνιμης και σταθερής δουλειάς. Συμβάσεις αορίστου χρόνου μόνο για νεοπροσλαμβανόμενους που έχουν περιορισμένα δικαιώματα και απολύσεις των εργατών με συγκροτημένα δικαιώματα.

Μείωση τής πρόωρης αποχώρησης από το σχολείο, ώστε να ολοκληρώνεται η απόκτηση δεξιοτήτων διαμόρφωσης τού νέου «απασχολήσιμου» εργαζόμενου.

Περικοπή επιδομάτων ανεργίας, μειώνοντας το χρόνο και το ύψος τους και επιβάλλοντας αυστηρές προϋποθέσεις.

7. Κατεδάφιση συνταξιοδοτικών συστημάτων: «Τα κράτη-μέλη που δεν το έχουν ήδη πράξει θα πρέπει να αυξήσουν το όριο συνταξιοδότησης και να το συνδέσουν με το προσδόκιμο ζωής». Να περιορίσουν κατά προτεραιότητα τα καθεστώτα πρόωρης συνταξιοδότησης και να δοθούν κίνητρα για την απασχόληση εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας. Να ενισχύσουν την ανάπτυξη «συμπληρωματικής ιδιωτικής αποταμίευσης», δηλαδή προσφυγή στην ιδιωτική ασφάλιση.

 

Δημοσιονομικό Σύμφωνο Σταθερότητας

1. Επίτευξη ισοσκελισμένων προϋπολογισμών και μηδενικών δημοσιονομικών ελλειμμάτων (ή το ανώτερο μέχρι 1% τού ΑΕΠ) για τα κράτη-μέλη, με τις κυβερνήσεις να δεσμεύονται ότι θα επιβάλλουν επιπλέον μέτρα όταν υπάρχουν «αποκλίσεις» από τούς στόχους.

2. Τα κράτη-μέλη με δημόσιο χρέος άνω τού 60% τού ΑΕΠ θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για τη μείωση τού χρέους κατά 1/20 ανά έτος (κατά μέσο όρο).

3. Τα κράτη-μέλη που υπόκεινται σε «διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος» θα πρέπει να καταρτίζουν αυτόματα «δημοσιονομικά και οικονομικά προγράμματα» (δηλαδή Μνημόνια) για τη διόρθωσή τους από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

4. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να ζητά αναθεώρηση τού Προϋπολογισμού σε περίπτωση που ένα κράτος-μέλος παρουσιάζει απόκλιση από τούς «δημοσιονομικούς στόχους».

Τα υπερχρεωμένα κράτη-μέλη που εφαρμόζουν προγράμματα διάσωσης (πχ Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιρλανδία) δεσμεύονται για την επίτευξη των συμφωνημένων στόχων, ενώ όσα έχουν μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο για δράση πρέπει να ενεργοποιήσουν αυτόματους σταθεροποιητές τής οικονομίας. Σ' αυτή την κατεύθυνση τα κράτη-μέλη «επανεξετάζουν τη φορολογική τους πολιτική και αν κριθεί απαραίτητο, διευρύνουν τη φορολογική βάση, καταργούν αδικαιολόγητες φοροαπαλλαγές και εξαιρέσεις, περιορίζουν τούς φόρους στην εργασία».

Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
12 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
# Οταν οι ανθρωποι κανουν σχεδια ο Θεος γελαει.
# Για το παιχνίδι στα χρηματιστήρια: "Πρόκειται για μια δραστηριότητα που απαιτεί λίγο χρόνο και σου επιτρέπει, διατρέχοντας κάποιο μικρό κίνδυνο, να απαλλάξεις τον εχθρό σου από τα χρήματά του".


Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις
6/10Το καμπανάκι δεν χτυπά μόνο για τις Τράπεζες