cornelsen
ένθεν κι ένθεν, εκείθεν και εντεύθεν
Σύνδεσμοι


ΤΟ ΧΡΗΜΑ ΩΣ ΧΡΕΟΣ (μέρος 1ο/5)
1838 αναγνώστες
Παρασκευή, 24 Ιουνίου 2011
12:52

Κυκλοφορεί εδώ και καιρό ένα βιντεάκι, φτιαγμένο από τον Καναδό Paul Grignon, το οποίο πραγματεύεται τον τρόπο δημιουργίας του χρήματος. Μεταφέρω σε κείμενο τούς υπότιτλους του βίντεο όπως το μεταγλώττισαν από το kepik.gr. Επειδή στους καιρούς μας κυκλοφορούν πολλές θεωρίες συνομωσίας –πέρα από την προπαγάνδα του συστήματος- θα ήθελα, όποιος φίλος έχει τις διαφωνίες του ως προς την αλήθεια του κειμένου να γράψει τις παρατηρήσεις του.    

 

 

ΤΟ ΧΡΗΜΑ ΩΣ ΧΡΕΟΣ

 

Δύο μεγάλα μυστήρια κυριαρχούν στην ζωή μας: Η αγάπη και τα χρήματα. Το τι είναι η αγάπη είναι ένα ερώτημα το οποίο έχει διερευνηθεί ατελείωτα σε ιστορίες, τραγούδια, βιβλία, ταινίες και στην τηλεόραση. Αλλά ΔΕΝ μπορούμε να πούμε το ίδιο για το ερώτημα “Τι είναι το χρήμα”.

 

Δεν προκαλεί έκπληξη που η θεωρία τού χρήματος δεν έχει εμπνεύσει καμία εμπορικά επιτυχημένη ταινία. Αλλά ούτε καν αναφέρθηκε στα σχολεία που φοιτήσαμε οι περισσότεροι από εμάς. Για τούς περισσότερους από εμάς, η ερώτηση “Από που έρχονται τα χρήματα;” φέρνει στο μυαλό μας την εικόνα τού νομισματοκοπείου που τυπώνει χαρτονομίσματα και χαράσσει νομίσματα. Οι περισσότεροι από εμάς πιστεύουμε ότι τα χρήματα δημιουργούνται από την κυβέρνηση. Είναι αλήθεια… αλλά μόνο μέχρι ένα σημείο.

 

Αυτά τα μεταλλικά και χάρτινα σύμβολα αξίας που συνήθως σκεφτόμαστε ως χρήμα, όντως, παράγονται από ένα κυβερνητικό φορέα που ονομάζεται Νομισματοκοπείο. Αλλά το μεγαλύτερο ποσοστό τού χρήματος δεν δημιουργείται στο Νομισματοκοπείο. Δημιουργείται σε τεράστιες ποσότητες κάθε μέρα από ιδιωτικές επιχειρήσεις γνωστές ως Τράπεζες. Οι περισσότεροι από εμάς πιστεύουμε ότι οι Τράπεζες δανείζουν χρήματα από αυτά που τούς έχουν εμπιστευθεί οι καταθέτες. Εύκολο να το φανταστεί κανείς. Αλλά δεν είναι η αλήθεια.

 

Στην πραγματικότητα, οι Τράπεζες δημιουργούν τα χρήματα που δανείζουν, όχι από τα ίδια τα κέρδη της Τράπεζας, όχι από τις καταθέσεις των άλλων, αλλά απευθείας από την υπόσχεση τού δανειολήπτη ότι θα εξοφλήσει το δάνειο. Η υπογραφή τού δανειολήπτη στα χαρτιά του δανείου είναι μια υποχρέωση εξόφλησης τού ποσού τού δανείου επιπλέον τόκου, διαφορετικά ξέχνα το σπίτι, το αυτοκίνητο ή οποιοδήποτε αγαθό δεσμεύτηκε ως εγγύηση. Αυτή είναι μια μεγάλη δέσμευση για τον δανειολήπτη. Και τι απαιτεί η ίδια υπογραφή από την πλευρά της Τράπεζας; Η Τράπεζα πρέπει απλά να δημιουργήσει από το τίποτα το ποσό του δανείου ως δια μαγείας και να το γράψει στον λογαριασμό του δανειολήπτη. Ακούγεται τραβηγμένο; Αποκλείεται να είναι αλήθεια. Αλλά είναι. Για να φανεί το πως δημιουργήθηκε αυτό το θαύμα του σύγχρονου τραπεζικού συστήματος, ας δούμε αυτήν την απλή ιστορία:

 

Το Παραμύθι του Χρυσοχόου

 

Μια φορά και ένα καιρό, περίπου οτιδήποτε μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως χρήμα. Απλά θα έπρεπε να είναι φορητό και οι περισσότεροι άνθρωποι θα έπρεπε να έχουν πίστη ότι θα μπορούσαν αργότερα να το ανταλλάξουν με αγαθά πραγματικής αξίας όπως η τροφή, ο ρουχισμός και η στέγη. Κοχύλια, σπόροι κακάο όμορφες πέτρες, ακόμα και πούπουλα έχουν χρησιμοποιηθεί ως χρήματα. Ο χρυσός και το ασήμι ήταν ελκυστικά, μαλακά και εύκολα στην επεξεργασία και έτσι κάποιοι πολιτισμοί έγιναν ειδικοί σε αυτά τα μέταλλα.

 

Οι χρυσοχόοι εμπορεύονταν πολύ πιο εύκολα χαράζοντας νομίσματα, τυποποιημένες μονάδες αυτών των μετάλλων, που το βάρος και η καθαρότητά τους πιστοποιούνταν. Για να προστατέψει τον χρυσό του, ο χρυσοχόος χρειαζόταν ένα θησαυροφυλάκιο. Και σύντομα οι συμπολίτες του, τού χτυπούσαν την πόρτα ζητώντας να δανειστούν χώρο για να φυλάξουν τα δικά τους νομίσματα και άλλα πολύτιμα αντικείμενα. Σε λίγο καιρό, ο χρυσοχόος είχε δανείσει όλα τα ράφια στο θησαυροφυλάκιό του και κέρδιζε κάποια λίγα έσοδα από αυτήν την επιχείρηση ενοικίασης ασφαλούς χώρου.

 

Τα χρόνια πέρασαν και ο χρυσοχόος έκανε μια πανέξυπνη παρατήρηση: Οι καταθέτες σπάνια έρχονταν σε αυτόν για να κάνουν ανάληψη του χρυσού και ποτέ δεν έρχονταν όλοι ταυτόχρονα. Αυτό συνέβαινε επειδή οι επιταγές ανάληψης που ο χρυσοχόος έγραφε ως αποδείξεις κατάθεσης του χρυσού, ανταλλάσσονταν στην αγορά σαν να ήταν ο ίδιος ο χρυσός. Αυτό το είδος χάρτινων χρημάτων ήταν πολύ πιο βολικό από τα βαριά νομίσματα και τα ποσά μπορούσαν απλά να γράφονται, αντί να μετριούνται με κόπο, ένα-ένα, για κάθε συναλλαγή.

 

Στο μεταξύ, ο χρυσοχόος είχε και μια άλλη επιχείρηση. Δάνειζε τον χρυσό του χρεώνοντας τόκο. Έτσι, καθώς οι βολικές επιταγές ανάληψη χρυσού, έγιναν ευρέως αποδεκτές οι δανειολήπτες άρχισαν να ζητούν τα δάνειά τους σε αυτή την μορφή των επιταγών, αντί του κανονικού χρυσού.

 

Καθώς η βιομηχανία αναπτυσσόταν, όλο και περισσότερος κόσμος ζητούσε δάνεια από τον χρυσοχόο. Αυτό έδωσε στον χρυσοχόο μια ακόμα καλύτερη ιδέα. Ήξερε ότι πολύ λίγοι από τους καταθέτες ζητούσαν πίσω τον πραγματικό χρυσό τους. Έτσι σκέφτηκε ότι θα μπορούσε εύκολα, χωρίς να τον ανακαλύψει κανείς, να δανείζει επιταγές ανάληψης έναντι του χρυσού των καταθετών, και όχι μόνο έναντι του δικού του χρυσού. Εφόσον τα δάνεια εξοφλούνταν, οι καταθέτες του δεν θα κέρδιζαν μεν αλλά ούτε θα έχαναν τίποτα.

 

Και ο χρυσοχόος, τώρα περισσότερο τραπεζίτης απ’ ότι τεχνίτης, θα είχε πολύ μεγαλύτερο κέρδος απ’ ότι θα μπορούσε να έχει αν δάνειζε μόνο τον δικό του χρυσό. Για χρόνια, ο χρυσοχόος απολάμβανε κρυφά ένα καλό εισόδημα από τους τόκους που κέρδιζε από τις καταθέσεις των άλλων. Διαπρεπής πλέον δανειοδότης, γινόταν όλο και πιο πλούσιος από τους συμπολίτες του και το επιδείκνυε. Άρχισαν να δημιουργούνται υποψίες ότι ξόδευε τα χρήματα των καταθετών του. Οι καταθέτες του μαζεύτηκαν και τον απείλησαν ότι θα κάνουν ανάληψη του χρυσού τους αν ο χρυσοχόος δεν διευκρίνιζε τον τρόπο με τον οποίο απέκτησε αυτόν τον πλούτο.

 

Αντίθετα με αυτό που ίσως θα περίμενε κάποιος, αυτό δεν κατέληξε σε καταστροφή για τον χρυσοχόο. Παρά την έμφυτη δολιότητα του σχεδίου του η ιδέα του λειτούργησε. Οι καταθέτες δεν είχαν χάσει τίποτα. Ο χρυσός τους ήταν όλος ασφαλής στο θησαυροφυλάκιο του χρυσοχόου. Αντί να πάρουν πίσω τον χρυσό τους, οι καταθέτες απαίτησαν από τον χρυσοχόο, που πλέον ήταν ο τραπεζίτης τους, να τούς βάλει στην μοιρασιά, πληρώνοντάς τους μερίδιο απ’ τους τόκους. Και αυτή ήταν η αρχή τού τραπεζικού συστήματος.

 

Ο τραπεζίτης πλήρωνε ένα χαμηλό επιτόκιο στις καταθέσεις των χρημάτων τού κόσμου, τα οποία στην συνέχεια δάνειζε σε άλλους με μεγαλύτερο τόκο. Η διαφορά κάλυπτε το κόστος λειτουργίας τής Τράπεζας και τα κέρδη της. Η λογική τού συστήματος αυτού ήταν απλή. Και φαινόταν σαν ένας λογικός τρόπος για να ικανοποιηθεί η ανάγκη για πίστωση. Ωστόσο, αυτός ΔΕΝ είναι ο τρόπος που λειτουργεί το τραπεζικό σύστημα σήμερα.

 

Ο χρυσοχόος/τραπεζίτης μας δεν ήταν ικανοποιημένος με τα έσοδα που απέμεναν αφότου μοιραζόταν τα κέρδη απ’ τούς τόκους με τούς καταθέτες. Και η ζήτηση για πίστωση αυξανόταν ραγδαία καθώς οι Ευρωπαίοι απλώνονταν σε ολόκληρο τον κόσμο. Αλλά η δανειοδότησή του περιορίζονταν από την ποσότητα του χρυσού που οι καταθέτες είχαν στο θησαυροφυλάκιό του. Τότε ήταν που σκαρφίστηκε μια ακόμα πιο τολμηρή ιδέα: Αφού κανείς εκτός από αυτόν δεν ήξερε τι πραγματικά υπάρχει μέσα στα θησαυροφυλάκιά του, θα μπορούσε να δανείζει επιταγές ανάληψης για χρυσό που ούτε καν υπήρχε! Εφόσον οι ιδιοκτήτες των επιταγών ανάληψης δεν έρχονταν όλοι μαζί ταυτόχρονα στο θησαυροφυλάκιο για να ζητήσουν αληθινό χρυσό, πώς θα ανακάλυπτε κανείς την αλήθεια; Αυτό το νέο σχέδιο λειτούργησε πολύ καλά, και ο τραπεζίτης έγινε τρομερά πλούσιος απ’ τους τόκους που πληρώνονταν για χρυσό που δεν υπήρχε!

 

Η ιδέα ότι ο τραπεζίτης απλά θα δημιουργούσε χρήματα από το τίποτα ήταν πολύ εξωφρενική ώστε να γίνει πιστευτή, και έτσι, για ένα πολύ μεγάλο διάστημα, η σκέψη δεν πέρασε από το μυαλό κανενός. Αλλά η δύναμη του να μπορείς απλά να επινοείς χρήματα απ’ το τίποτα μπήκε για τα καλά στο μυαλό τού τραπεζίτη όπως μπορείτε εύκολα να φανταστείτε. Σύντομα, το μέγεθος των δανείων τού τραπεζίτη και ο κραυγαλέος πλούτος του πυροδότησαν υποψίες για άλλη μια φορά. Μερικοί δανειολήπτες άρχισαν να ζητούν αληθινό χρυσό αντί για χάρτινες αντιπροσωπεύσεις του. Οι φήμες απλώθηκαν. Ξαφνικά, αρκετοί πλούσιοι καταθέτες εμφανίστηκαν για να ζητήσουν τον χρυσό τους. Τα ψέματα είχαν τελειώσει! Μια θάλασσα από ανθρώπους που είχαν επιταγές ανάληψης χρυσού πλημμύρησε τούς δρόμους έξω από τις κλειστές πόρτες της Τράπεζας. Δυστυχώς, ο τραπεζίτης δεν είχε αρκετό χρυσό ή ασήμι για να εξαργυρώσει όλο το χαρτί που είχε βάλει στα χέρια τους. Αυτό ονομάζεται “επιδρομή στην Τράπεζα” και είναι αυτό που τρέμει ο κάθε τραπεζίτης. Αυτό το φαινόμενο τής “επιδρομής στην Τράπεζα” κατέστρεψε τις Τράπεζες και αναμενόμενα, έβλαψε την εμπιστοσύνη που είχε ο κόσμος στους τραπεζίτες.

 

Η έντιμη κίνηση, θα ήταν να κηρυχθεί εκτός νόμου η τακτική τής δημιουργίας χρημάτων απ’ το τίποτα. Αλλά ο μεγάλος όγκος των πιστώσεων που προσέφεραν οι τραπεζίτες είχε γίνει πλέον βασικός παράγοντας για την επιτυχία τής Ευρωπαϊκής εμπορικής ανάπτυξης. Έτσι, αντί γι’ αυτό, η τακτική αυτή νομιμοποιήθηκε και θεσπίστηκαν κανόνες για τον τρόπο εφαρμογής της. Οι τραπεζίτες συμφώνησαν να τηρήσουν όρια στα ποσά των πλασματικών χρημάτων που θα μπορούσαν να δανείζουν. Το όριο πάλι θα ήταν ένας αριθμός πολύ μεγαλύτερος από την πραγματική αξία του χρυσού και του ασημιού στο θησαυροφυλάκιο. Συχνά η αναλογία ήταν 9 πλασματικά δολάρια έναντι ενός (1) πραγματικού δολαρίου σε χρυσό.

 

Αυτοί οι κανονισμοί επιβάλλονταν με αιφνίδιους ελέγχους. Κανονίστηκε επίσης ότι, στην περίπτωση επιδρομής, οι κεντρικές Τράπεζες θα υποστήριζαν τις τοπικές Τράπεζες με επείγουσες τροφοδοσίες χρυσού. Μόνο στην περίπτωση που θα υπήρχαν επιδρομές σε πολλές Τράπεζες ταυτόχρονα η πιστωτική φούσκα των τραπεζιτών θα έσκαγε και το σύστημα θα κατέρρεε (κραχ).

Συνεχίζεται

 

http://www.youtube.com/watch?v=YF2Hxk12SNw

 

[...] ο ορισμός της προσφοράς χρήματος δεν είναι ο ίδιος για όλες τις κεντρικές τράπεζες. Για παράδειγμα, η ΕΚΤ διακρίνει τα παρακάτω:
(α) Μ1 (συνολικά 4.242,7 δισ. € τον Ιούνιο του 2009): Καταθέσεις όψεως εκτός τραπεζών (ιδιώτες, επιχειρήσεις κ.λπ.), καθώς επίσης μετρητά χρήματα, τα οποία ευρίσκονται στην κυκλοφορία.
(β) Μ2 (συνολικά 8.148,0 δισ. € τον Ιούνιο του 2009): Το Μ1, συν τις καταθέσεις με συμφωνημένο χρόνο λήξης έως δύο έτη, καθώς επίσης καταθέσεις με νόμιμη προθεσμία καταγγελίας έως τρεις μήνες.
(γ) Μ3 (συνολικά 9.424,9 δισ. € τον Ιούνιο του 2009): Το Μ2, συν μερίδια σε money market funds, υποχρεώσεις σε ρέπος, καθώς επίσης money market αξιόγραφα και ομόλογα τραπεζών, με χρόνο λήξης έως δύο χρόνια.
Το Μ1 θεωρείται αντιπροσωπευτικός δείκτης για την ανάπτυξη, ενώ το Μ3 για τον πληθωρισμό. Ουσιαστικά, το Μ3, τον Ιούνιο του 2009, ήταν ελαφρά υψηλότερο του ΑΕΠ της Ευρωζώνης.
Συνεχίζοντας στο θέμα μας, διαπιστώνεται ότι η πολιτική του εύκολου χρήματος, της πιστωτικής επέκτασης δηλαδή, συνεχίζεται (χαμηλά βασικά επιτόκια, ενέσεις ρευστότητας κ.λπ.) με την αμέριστη βοήθεια των κεντρικών τραπεζών της Δύσης. Η προσφορά χρήματος (Μ3) αυξάνεται, για πάρα πολλά χρόνια τώρα, με υπερδιπλάσιο ρυθμό σε σχέση με την οικονομική ανάπτυξη, ενώ, κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι κεντρικές τράπεζες αύξησαν επικίνδυνα την ποσότητα χρήματος. Στην αρχή, ο στόχος ήταν η διάσωση των τραπεζών, ενώ στη συνέχεια η αποφυγή της χρεοκοπίας κρατών –τα οποία θα συμπαρέσυραν όχι μόνο τις τράπεζες, αλλά και πολλούς άλλους συμμετέχοντες στην πραγματική οικονομία.

http://www.ardin.gr/node/3739

M1 = coins + current accounts + notes + deposit accounts transferable by cheque

M2 = M1 + non-interest-bearing bank deposits + National Savings accounts + building-society deposits

M3 = M1 + certificates of deposit + all private-sector bank deposits

M4 = M1 + most private-sector bank deposits + holdings of money-market instruments

M3 c (broad money – informal name) it is the symbol for the amount of money in circulation given by M3 + foreign currency bank deposits.

http://www.investmentsandincome.com/money/money.html

 

Σχόλια

24/06 13:14  jgeorg
Σωστο ως απλουστευμενη λογικη. Αλλα στο τελος μας το χαλασε. Ο χρυσος πλεον ΔΕΝ ειναι λεφτα εφψ και 40 χρονια περιπου οποτε δεν υπαρχει πουθενα αντικρυσμα σε χρυσο.

Οι κεντρικες τραπεζες το πληκτρολογημενο χρημα στο δινουν και τυπωμενο (μεσω εμπορικων τραπεζων) ωστε να μην θορυβηθει ο κοσμος που εχει πιστη στο χρημα.

Το 2007 η μοχλευση 20 προς 1 ηταν κοινος τοπος ενω σε ακραιες περιπτωσεις ειχαμε με διαφορα τεχνασματα και 30 ή 40 προς 1.
24/06 13:25  cornelsen
Ευχαριστώ jgeorg. Το κείμενο έχει και συνέχεια γι' αυτό και σε περιμένω και πάλι. Εξάλλου ο ίδιος αναφέρει "Ωστόσο, αυτός ΔΕΝ είναι ο τρόπος που λειτουργεί το τραπεζικό σύστημα σήμερα."
25/06 11:30  ks
ΤΟ εχω δει το βιντεο. Στο δια ταυτα: πώς ειναι δυνατο να γινει απομοχλευση 95% χωρις εναν παγκοσμιο Αρμαγεδώνα, Γ παγκοσμιο ή ότι άλλο απο την Αποκαλυψη σκεφτει κανεις;
25/06 12:06  jgeorg
ks , πως και στις προηγουμενες μεγαλες κρισεις η ιαση του συστηματος θα ειναι αργοσυρτη. Καθε χρονο "νεο" χρημα προστιθεται στον Μ2 (αναλογως ΑΕΠ καθε χωρας) εναι γινεται σταδιακη απομοχλευση. Εστω οτι εχεις μοχλευση μιας οικονο0μιας στο 8 προς 1. (Η Ευρωπη ειναι κοντα στο 5 προς 1 και οι ΗΠΑ στο 7 προς 1 λαμβανοντας υποψη τον δεικτη Μ4 προς Μ2).Εαν σε μια πενταετια ο Μ4 ειναι 20% μικροτερος και ο Μ2 20% μεγαλυτερος τοτε η μοχλευση της οικονμιας πεφτει απο το 7 προς 1 στο 5,6 προς 1,2 που μας κανει 4,7 προς 1 που θεωρηται υγιες για συγχρονη οικονομια. Σας μπερδεψα πολυ?
25/06 12:09  jgeorg
http://en.wikipedia.org/wiki/M2_(economics)#Empirical_measures


Ελπιζω να εγινα κατανοητος
25/06 16:33  cornelsen
Εμένα πάντως δεν μού αρέσει καθόλου το ιστορικό προηγούμενο τής Ιαπωνίας
http://www.tradingeconomics.com/japan/gdp
Ιδίως αν το συγκρίνουμε με την αύξηση τού ΑΕΠ που παρατηρήθηκε σε ΗΠΑ, Γερμανία το ίδιο διάστημα καθώς.
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
9 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
# Οταν οι ανθρωποι κανουν σχεδια ο Θεος γελαει.
# Για το παιχνίδι στα χρηματιστήρια: "Πρόκειται για μια δραστηριότητα που απαιτεί λίγο χρόνο και σου επιτρέπει, διατρέχοντας κάποιο μικρό κίνδυνο, να απαλλάξεις τον εχθρό σου από τα χρήματά του".


Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις
21/5Μια άνοδος που αποδείχτηκε... faux