cornelsen
ένθεν κι ένθεν, εκείθεν και εντεύθεν
Σύνδεσμοι


Τι 'χες Γιάννη...
3468 αναγνώστες
Τρίτη, 16 Νοεμβρίου 2010
09:22

 Σε συνέχεια των δύο προηγούμενων κειμένων μου αντιγράφω σήμερα από το βιβλίο τού Ι. Σαμαρά «Κράτος και κεφάλαιο στην Ελλάδα», εκδ. Σύγχρονη Εποχή (1982), στοιχεία για την κατανομή των φορολογικών βαρών όπως καταγράφονταν το 1981, την εποχή που γινόταν η πολιτική αλλαγή από την «επάρατο» Δεξιά στο «σοσιαλιστικό» ΠΑΣΟΚ. Η σύγκριση μεταξύ των στοιχείων τής τελευταίας δεκαετίας με τα στοιχεία τού 1981 πιθανώς σε κάποιους να δημιουργήσει έκπληξη: κι όμως, επί πενήντα –τουλάχιστον- χρόνια (1960 – 2010) το μεγαλύτερο φορολογικό βάρος ρίχνεται στις πλάτες των εργαζομένων ενώ το κεφάλαιο υποφορολογείται δημιουργώντας ένα τεράστιο δημόσιο χρέος. Και μάλιστα με τα ίδια ακριβώς εργαλεία, με τα ίδια λογιστικά/φορολογικά τερτίπια!

  

Όπως βλέπουμε, το σύνολο των φόρων επιβαρύνει πιά [1976] πάνω από το 1/3 τού καθ. εθν. εισοδήματος. […]

Από την άποψη αυτή η Ελλάδα τοποθετείται μάλλον στο μέσο όρο των αναπτυγμένων, μη ευρωπαϊκών χωρών, όπως Ν. Ζηλανδία, Καναδάς, ΗΠΑ, Ιαπωνία, ο οποίος το 1974 ήταν 28,7% […] Το ίδιο ποσοστό το 1974 στην Ελλάδα ήταν 26,4%.

 

1. Η σύνθεση των φόρων

 

[…] στα τελευταία 30 χρόνια κατά μέσο όρο περίπου το 1/4 τού συνόλου των φορολογικών εσόδων προέρχεται από τούς άμεσους φόρους. […] Λίγες είναι οι αναπτυγμένες χώρες που από «παράδοση» οι άμεσοι φόροι αποτελούν το 1/4 τού συνόλου των φορολογικών εσόδων τού κράτους. Η τέτοια αναλογία άμεσων-έμμεσων φόρων, κατά κανόνα παρατηρείται σε χώρες με χαμηλό εισόδημα, ιδιαίτερα δε σ’ αυτές που η αντίσταση των εργαζομένων στην άμεση φορολόγηση είναι εντονότερη. Σε τέτοιες χώρες προτιμώνται οι έμμεσοι φόροι γιατί έτσι… «η χήνα μαδιέται χωρίς να φωνάζει».  

 

1α. Οι άμεσοι φόροι

 

[…] Ο οικονομολόγος Κ. Καλυβιανάκης απέδειξε [άρθρο στον Οικονομικό Ταχυδρόμο, 24-9-1981] ότι το ποσοστό συμμετοχής μισθωτών και συνταξιούχων στο φόρο εισοδήματος ξεπέρασε από καιρό το 50%.

[…] Η απόκρυψη κερδών προκαλεί σήμερα [1982] φοροδιαφυγή ύψους 100 ή 150 δισεκ. δραχμών. Τα κεφαλαιοκρατικά κέρδη αποφέρουν για το κράτος λιγότερο από το μισό τού συνόλου των άμεσων φόρων.

 

1β. Οι έμμεσοι φόροι

 

[…] Ωστόσο όμως η ταξική ουσία τού φορολογικού συστήματος φαίνεται καλύτερα στους έμμεσους φόρους, που, όπως είδαμε [1951: 70,7%, 1961: 80,1%, 1971: 76,6%, 1979: 71,9%], αποτελούν τα 3/4 τού συνόλου των φορολογικών εσόδων τού κράτους.  

 

2. Γιατί και πως ανθίζει η φοροδιαφυγή

 

[…] Πόση είναι η φοροδιαφυγή; Η εντόπισή της δεν είναι και τόσο εύκολη δουλειά. Μια έμμεση απάντηση μας δίνει το γεγονός ότι σχεδόν σ’ όλες τις εκδόσεις τής ΕΣΥΕ υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο ποσό τού καθαρού εθνικού εισοδήματος και το ποσό που συνολικά δηλώνεται σαν εισόδημα διάφορων κατόχων. Ο άλλοτε υπουργός Οικονομικών Α. Ευταξίας υπολόγισε το 1966 ότι σχεδόν το 50% τού εθνικού εισοδήματος δεν φαίνεται πουθενά σαν δηλωμένο εισόδημα [Οικονομικός Ταχυδρόμος, 24-4-1964].

Το 1979 σε εθνικό εισόδημα 1.178,6 δισεκ. δραχμών, τα δηλωθέντα εισοδήματα (φορολογήσιμα και μη) ανήλθαν στα 680 δισεκ. δρχ. περίπου, δηλαδή στα 58% τού καθαρού εθνικού εισοδήματος. Επομένως πάλι ένα 42% περίπου τού εθνικού εισοδήματος παραμένει «άγνωστο» και φυσικά και αφορολόγητο.

[…]

Η πορεία αύξησης τής φοροδιαφυγής φαίνεται και από τα εξής στοιχεία: ο άλλοτε υπουργός Οικονομικών Μητσοτάκης υπολόγιζε (πριν 17 περίπου χρόνια) ότι ο «διαφεύγων φόρος» τής χρονιάς (1964) ανερχόταν σε 4,5 δισεκ. δραχμές. Από αυτά, τα 2 δισεκ. θεωρούνταν «νομίμως διαφεύγων φόρος», δηλ. ήταν «νόμιμες» φοροαπαλλαγές λόγω «κινήτρων» κλπ., και μόνο τα υπόλοιπα 2,5 δισεκ. δραχμές χαρακτηρίστηκαν σαν φορολογική απάτη απόκρυψης εισοδημάτων. Για το 1964, τα 2,5 δισεκ. φοροδιαφυγής ήταν πολύ σοβαρό ποσό, γιατί το μέγεθος τής φοροδιαφυγής ήταν μεγαλύτερο από το συνολικό ποσό των άμεσων φόρων. Το 1980 η φοροδιαφυγή, κατά τον Σ. Καράγιωργα, έφθασε τα 165 δισεκ. δραχμές! Ο Α. Κανελλόπουλος (υπουργός Οικονομικών ως το 1979) θέλει λιγότερο το ποσό, γι’ αυτό το εκτιμά «μόνο» σε 100 δισεκ. δρχ. […] και έστω τα 100 δισεκατομμύρια τής φοροδιαφυγής ισούνται με το 8% τού εθνικού εισοδήματος, τα 45% τού συνολικού ποσού των έμμεσων, τα 90-100% των άμεσων φόρων,

[…]

Αλλά ποιοί «καταφέρνουν» να αποκρύπτουν τα εισοδήματά τους και να πραγματοποιούν φορολογική απάτη; […] Σύμφωνα με παλιότερους υπολογισμούς μας, με βάση τα επίσημα στοιχεία (1961), από 1.560 επιχειρήσεις (νομικά πρόσωπα) που υπήρχαν τότε και υπόκεινταν σε φορολογία, 510 παρουσίασαν ζημιά και απαλλάχτηκαν. Από τις υπόλοιπες 1.050 οι 132 δεν φορολογήθηκαν, παρόλο που η καθεμιά τους παρουσίασε κέρδος πάνω από 1 εκατομμύριο δραχμές. […] Έμειναν λοιπόν επομένως 918, οι οποίες και πλήρωσαν φόρο που συνολικά αντιστοιχούσε στα 19,5% των δηλωθέντων κερδών τους. Τη στιγμή που οι έμμεσοι φόροι απορροφούσαν, περίπου τα 35-40% των εσόδων των εργαζομένων, οι άμεσοι φόροι επί τού κέρδους εκπροσωπούσαν κάτω τού 20%.

[…]        

Παλιότερα (το 1962) το πανελλήνιο είχε γελάσει όταν ο Νιάρχος είχε δηλώσει ετήσιο εισόδημα 11 χιλ. δραχμές και όμως φορολογήθηκε (ή μάλλον απαλλάχθηκε) με βάση αυτό το δηλωθέν ποσό!

[…]

Σύμφωνα με τα στοιχεία τής ΕΣΥΕ τότε [1961] οι ελεύθεροι επαγγελματίες είχαν δηλώσει στην Εφορία ετήσιο εισόδημα 73.348 δρχ. οι μισθωτοί 63.664 δραχμές και οι εμποροβιομήχανοι 50.201 δραχμές.

 

[Οι μέθοδοι νόμιμης και παράνομης φοροαποφυγής τού κεφαλαίου]

 

Πρώτο, πολλά προσχήματα φοροδιαφυγής παρέχει το ίδιο το σύστημα των νομικών κανόνων κλπ. που ρυθμίζει τη λογιστική τάξη των επιχειρήσεων. Είναι γνωστό ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις κρατούν διπλή σειρά λογιστικών βιβλίων. […] σε μια παλιότερη μελέτη τού χουντικού υπουργού Οικονομικών Ι. Κούλη, ο οποίος (σαν ειδικός για τα φορολογικά) έγραφε ότι «είναι γενική η τήρηση ψευδών λογιστικών βιβλίων» και προσέθετε ότι το μέγεθος αυτού τού ψεύδους «είναι μεγαλύτερον εις τας μεγάλας και μικρότερον εις τας μικράς επιχειρήσεις».

[…]   

Δεύτερο, τη φοροδιαφυγή την ευνοεί και η επίσημη φοροαπαλλαγή (πολιτική «κινήτρων») […]  Υπάρχουν π.χ 133 επιχειρηματικές δραστηριότητες, τις οποίες απαριθμεί η υπ’ αριθμ. 3724/59 πρωθυπουργική πράξη ως μη φορολογήσιμες. Και να ‘ναι μόνο αυτή η πράξη. […] Το σύστημα φοροαπαλλαγών επέκρινε επανειλημμένα, ακόμα και ο αστικός τύπος, μια και είναι κοινώς γνωστό ότι… «επ’ αυτού στηρίζεται ολόκληρος η φορολογική απάτη» [Οικονομικός Ταχυδρόμος, 31-5-1962]. 

[…]

Τρίτο, η φοροδιαφυγή υποβοηθείται άμεσα από πολλά θεσπισμένα «κίνητρα» όπως είναι π.χ. το σύστημα γρήγορης απόσβεσης, που δίνει τη δυνατότητα εμφάνισης πλαστών δαπανών, […] Εξάλλου ένα μεγάλο μέρος τού κέρδους εμφανίζεται σαν «δαπάνες εις μισθούς και ημερομίσθια». Πρόκειται για τούς μισθούς των διευθυντών, εμπειρογνωμόνων, των επιχειρηματιών, των συμβούλων κλπ.

[…]

Τέταρτο, συχνά αποκαλύπτονται και συμπαιγνίες φορολογουμένων κεφαλαιοκρατών και εντεταλμένων για τη φορολογία κρατικών οργάνων. Θεωρείται πως… «κομίζει γλαύκαν εις Αθήνας» όποιος διαπιστώνει ότι το φορολογικό σύστημα διευκολύνει τη φοροδιαφυγή και τη συναλλαγή.

[…]

Πέμπτο, οι μεγάλες εύνοιες που παραχωρούνται στο ξένο κεφάλαιο […] Και συμβαίνει, ξένες επιχειρήσεις να δείχνουν ταχτικά «ζημιά» […] Κύρια, ίσως, μέθοδος αυτής τής φορολογικής απάτης είναι το σύστημα των υπερτιμολογήσεων και υποτιμολογήσεων σε επίπεδο περίπου 10%. Με τον τρόπο αυτό γίνεται μεγάλη λαθραία εξαγωγή συναλλάγματος […] Υπολογίζεται ότι αυτή η λαθραία εξαγωγή φθάνει στο 1,5 με 2 δισεκατομμύρια δολλάρια το χρόνο. Συνολικά, με τον τρόπο, έχει συσσωρευθεί στο εξωτερικό κεφάλαιο «τής τάξεως 15 τουλάχιστον δισεκατομμυρίων δολλαρίων!!!» [Ι. Μαρίνου: Για τη νέα κυβέρνηση, Οικονομικός Ταχυδρόμος, 22-10-1981]. Ας σκεφθούμε λιγάκι πάνω στον αριθμό αυτόν: ισοδυναμεί με το μισό περίπου τού εθνικού εισοδήματος. 


 

Δεν γνωρίζω με τι ποσοστό τού σημερινού ΑΕΠ ισοδυναμούν οι καταθέσεις του ελληνικού κεφαλαίου στο εξωτερικό. Φαίνεται όμως ότι η χαμηλή φορολόγηση τού κεφαλαίου (16% επί των κερδών του το 2006) δεν γίνεται μόνο σήμερα για να μην φεύγουν επενδυτικά κεφάλαια στο εξωτερικό (αλήθεια, που θα πάνε οι Τράπεζες, οι κατασκευαστές Δημοσίων έργων και κατοικιών, τα σούπερ μάρκετ, οι προμηθευτές του Δημοσίου, οι επιχειρηματίες τού τουρισμού κλπ) αλλά είναι/ήταν μόνιμη και επίσημη πολιτική τού ελληνικού (αστικού) κράτους ακόμη και την εποχή που δεν υπήρχαν οι «επενδυτικοί παράδεισοι» των Βαλκανίων.  

 

Τα «κλεμμένα»

 

Η Ελλάδα της περιόδου 1965-1967 είχε κατά κεφαλή ΑΕΠ περί τα 600 δολάρια της εποχής, που αντιστοιχούν περίπου σε 3.700 δολάρια σημερινής αξίας, […] Ο μέσος μηνιαίος υπαλληλικός μισθός ήταν 3.500 δραχμές, δηλαδή 116 δολάρια τής εποχής, σημερινής αξίας 735 δολαρίων ή 610 ευρώ.

εγκυκλοπαίδεια «Ιστορία των Ελλήνων» – εκδ. Δομή, τ. 17, σελ. 510 

 

Το 2008 το κατά κεφαλή ΑΕΠ είχε αυξηθεί κατά 5 φορές, στα 15.300 δολάρια. Αν οι μισθοί είχαν αυξηθεί αναλογικά, ο «μέσος μηνιαίος υπαλληλικός μισθός» θα έπρεπε να φτάνει στα 2.500 ευρώ. Ή κάνω λάθος;

--------- 

Την στιγμή που η χώρα βρίσκεται υπό χρεοκοπία, οι μισθοί (όχι όμως και το κόστος ζωής) γυρίζουν στα επίπεδα τού 1980 και η ανεργία καλπάζει, ο κ. Δασκαλόπουλος «Αγόρασε ένα γλυπτό “Flight Fantasy” τού David Hammons με 1,5 εκατ. δολάρια».   

Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
11 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
# Οταν οι ανθρωποι κανουν σχεδια ο Θεος γελαει.
# Για το παιχνίδι στα χρηματιστήρια: "Πρόκειται για μια δραστηριότητα που απαιτεί λίγο χρόνο και σου επιτρέπει, διατρέχοντας κάποιο μικρό κίνδυνο, να απαλλάξεις τον εχθρό σου από τα χρήματά του".


Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις