cornelsen
ένθεν κι ένθεν, εκείθεν και εντεύθεν
Σύνδεσμοι


3209 αναγνώστες
Πέμπτη, 6 Νοεμβρίου 2014
11:30


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Συνέντευξη της Δεσπ. Κουτσούμπα στην Ηλέκτρα Αλεξανδροπούλου

Ήτανε σίγουρο πως με τη σημερινή της σύνθεση η Περιφέρεια Αττικής θα είχε μεγάλο πολιτικό ενδιαφέρον, ίσως όσο και η Βουλή, ίσως και ακόμα περισσότερο. Και το ξεκίνημα δεν μας διέψευσε. Πρώτη κίνηση του περιφερειακού συμβουλίου, ήταν να ψηφίσει με ευρεία πλειοψηφία, να μην εφαρμοστεί στην Περιφέρεια η αξιολόγηση των υπαλλήλων της, και ο επανέλεγχος νομιμότητας των συμβάσεων, που μετατράπηκαν από ορισμένου σε αόριστου χρόνου. Ουσιαστικά δηλαδή να μπλοκάρει άμεσα τον νόμο του Υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης. Ο Υπουργός εξεμάνη, και εκ των τηλεοπτικών παραθύρων, άρχισε να εκτοξεύει απειλές, περί εισαγγελέων και τα τοιαύτα. Επειδή λοιπόν πρέπει πρώτα να κατανοεί κανείς για να μπορεί να προχωράει, ειδικά μέσα σ αυτό το κουλουβάχατο της ιστορίας που ζούμε κάθε μέρα, ζητήσαμε απο την περιφερειακή σύμβουλο Δέσποινα Κουτσούμπα, που εξελέγη με την ΑντΑρΣυΑ, να μας λύσει μερικές απορίες.

Στο Περιφερειακό Συμβούλιο μιλήσατε πολύ έντονα για τον υπουργό Διοικητικής Μεταρρύθμισης κο Μητσοτάκη. Είπατε ότι δεν έχει δικαίωμα να εκφέρει τις λέξεις «αξιοκρατία» και «αξιολόγηση» και ότι πρέπει να πάρει απόφαση ότι ο νόμος του είναι «άταφος νεκρός».

Και το εννοώ! Στόχος της συγκυβέρνησης είναι να διαλύσει τον δημόσιο τομέα, να μοιράσει στους ιδιώτες όποιο τμήμα του είναι κερδοφόρο και να μετατρέψει τους δημοσίους υπαλλήλους σε υπηρέτες των επιχειρηματιών. Όμως ο κος Μητσοτάκης έχει και μια έξτρα αποστολή: να επαναφέρει το κομματικό κράτος!  Εισηγήθηκε τον νόμο 4250 για τη συγκριτική «αξιολόγηση» των υπαλλήλων, αποφασίζοντας ο ίδιος ότι το 15% των υπαλλήλων είμαστε άχρηστοι. Ούτε τα στελέχη της κυβέρνησης δεν τολμούν να τον υπερασπιστούν αυτόν το νόμο! Δεν υπάρχει σε κανένα κράτος του κόσμου αυτού του είδους η αξιολόγηση. Μόνο μία φορά έγινε προσπάθεια να εφαρμοστεί, επί κυβέρνησης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη το 1992 –τόσο «νέες» ιδέες εισάγει στη δημόσια διοίκηση ο «εκσυγχρονιστής» κος Κυριάκος. Από αντίστοιχες περιόδους, επίσης, αντλεί την έμπνευσή της και η προφορική συνέντευξη για την προαγωγή των προϊστάμενων, που εισήγαγε με τον Ν. 4275. Μόνο που ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν αρκέστηκε στο να επαναφέρει τη συνέντευξη, να την πριμοδοτήσει με βαρύτητα 60% και να προθέσει και στελέχη του ιδιωτικού τομέα στην επιτροπή κρίσεων, αλλά επιπλέον κατήργησε και όλα τα μόρια για τα αντικειμενικά προσόντα! Δηλαδή είτε έχεις μεταπτυχιακό, είτε διδακτορικό, είτε επιστημονικό έργο και προϋπηρεσία, το ίδιο κάνει. Στο τέλος θα μετρήσει ο βαθμός που θα πάρεις από το στέλεχος του ΑΚΤΩΡΑ. Για να μην έχουμε και καμιά αμφιβολία ποιανού τα συμφέροντα θα υπηρετεί.

Ο Ν. 4275 έχει κι άλλη μια απίστευτη ρύθμιση: προβλέπει ότι σε περίπτωση αλλαγής των Οργανισμών των υπουργείων (που άλλαξαν ήδη), καταργούνται οι θητείες όλων των προϊστάμενων και ο Υπουργός διορίζει όποιον θέλει! Αν αυτό δεν είναι η επαναφορά του κομματικού κράτους, τότε τι είναι; Η «σύγχρονη δημόσια διοίκηση» που λέει ο κος Μητσοτάκης, όταν βγαίνει στα προστατευμένα τηλεπαράθυρα χωρίς κανέναν αντίλογο; Τόσο σύγχρονη όσο το μετεμφυλιακό κράτος. Μόνο που τώρα τα νέα «πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων» θα είναι το αν και κατά πόσο ο Προϊστάμενος υπηρετεί τους μνημονιακούς νόμους, κάνει τα στραβά μάτια στη μη τήρηση του νόμου για τους «επενδυτές», κι αν είναι έτοιμος να «δείξει» το 15% των συναδέλφων του για να απολυθούν.

Είπατε ότι ο κος Μητσοτάκης λέει ψέματα…

Προφανώς. Λέει συνειδητά ψεύδη εδώ και πολύ καιρό. Από πού να ξεκινήσω… Για παράδειγμα, για να δικαιολογήσει τη συγκριτική αξιολόγηση έλεγε στα κανάλια ότι στις ως τώρα αξιολογήσεις έπαιρναν όλοι 9 και 10. Μόνο που όσες φορές του ζητήθηκαν συγκεκριμένα στοιχεία από συγκεκριμένα Υπουργεία, πουθενά δεν έφερε στοιχεία. Και πώς να φέρει; Αφού τα στοιχεία από τις Διευθύνσεις Διοικητικού δεν τον επιβεβαιώνουν.

Μήπως ο υπουργός Παιδείας δεν λέει συνειδητά ψέματα, όταν βγαίνει και λέει για παιδόφιλους εκπαιδευτικούς που είναι ακόμη στα σχολεία; Όποιος δημόσιος υπάλληλος διωχθεί για τέτοιο αδίκημα, βγαίνει αυτομάτως σε αργία. Εδώ και για οικονομικές διαφορές με γείτονα βγαίνουν σε αργία οι υπάλληλοι πια!

Γιατί λένε τέτοια ψέματα; Μόνος στόχος τους είναι να κρατήσουν τους ψηφοφόρους τους «ήρεμους» ότι ρέει αίμα δημοσίων υπαλλήλων –δηλαδή να συντηρήσουν τον κοινωνικό αυτοματισμό- όσο αυτοί διαλύουν τον δημόσιο τομέα. Βέβαια, δεν νομίζω ότι όλοι οι έως πρότινος ψηφοφόροι τους έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώνουν διπλάσιους φόρους για να μην έχουν δημόσιο σχολείο, νοσοκομείο ή μουσείο. Δεν νομίζω ότι όλοι οι ψηφοφόροι τους έχουν να κερδίσουν πραγματικά από το να υπάρχουν δύο διαφορετικές νομοθεσίες, μία που θα διευκολύνει τους επιχειρηματίες και τους φίλους του πολιτικού συστήματος και μία που θα συνεχίζει να ταλαιπωρεί τον απλό πολίτη!

Ο Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης είπε ότι θα προσφύγει στον Εισαγγελέα για την τήρηση της «νομιμότητας». Μάλιστα πήγε τα στοιχεία για 5 Δήμους στον Εισαγγελέα.

Ο κος Μητσοτάκης θυμήθηκε ξαφνικά τη «νομιμότητα». Τα έργα και τις ημέρες του δεν τις θυμάται; Να του φρεσκάρουμε λίγο τη μνήμη για το ποια είναι η νομιμότητα που πρεσβεύει: Τον Γενάρη του 2014 έστειλε κατεπείγουσα εγκύκλιο στις Διευθύνσεις των υπουργείων να μην εφαρμόσουν την ισχύουσα νομοθεσία (Π.Δ. 318/1992) επειδή επρόκειτο να καταθέσει στη Βουλή νέο νόμο για τη αξιολόγηση. Δηλαδή έδωσε εντολή στους υπαλλήλους να μην εφαρμόσουν τον νόμο που ίσχυε. Από μόνος του! Μετά την ψήφιση του Ν. 4250/14, άλλαξε 3 φορές άρθρα του νόμου (αυτά που αφορούσαν τις προθεσμίες) και πάλι με δική του εγκύκλιο. Απείλησε με πειθαρχική δίωξη όσους Διευθυντές δεν κατέθεσαν ποσοστώσεις γιατί συμμετείχαν στην απεργία-αποχή της ΑΔΕΔΥ, κάνοντας ότι δεν ξέρει ότι η απεργία είναι συνδικαλιστική ελευθερία κατοχυρωμένη από το Σύνταγμα και δεν υπόκειται σε πειθαρχικά. Ο ίδιος λοιπόν που θεωρεί ότι με την υπογραφή του μπορεί να αλλάζει τους νόμους κατά το δοκούν, τώρα μιλά για «νομιμότητα» α λα καρτ. Μόνο που είναι ο πρώτος διδάξας!

Ας το πάρει απόφαση ότι ο Ν. 4250 δεν πρόκειται να εφαρμοστεί, κι ας σταματήσει να απειλεί και να αποδεικνύει ποιας πολιτικής παράδοσης είναι απόγονος.

Γιατί αρνούνται οι δημόσιοι υπάλληλοι τον «επανέλεγχο των συμβάσεων»; Δεν είναι σωστό να απομακρυνθούν όσοι έχουν πλαστά πιστοποιητικά;

Άλλο ένα προσφιλές ψέμα των κυβερνώντων είναι να παρουσιάζουν γενικά μια εικόνα χάους και ανομίας στο δημόσιο προκειμένου να δικαιολογήσουν τις απολύσεις. Η νομοθεσία που ορίζει ότι δεν ισχύει ο διορισμός σου αν έχεις καταθέσει πλαστά πιστοποιητικά δεν φτιάχτηκε επί Μνημονίου! Ο Κώδικας Δημοσίων Υπαλλήλων έχει τέτοια πρόβλεψη –άλλωστε αντίστοιχες κυρώσεις έχει οποιοσδήποτε προσκομίσει πλαστά δικαιολογητικά σε οποιαδήποτε συναλλαγή με το δημόσιο. Η διαδικασία ελέγχου των δικαιολογητικών για το αν είναι πλαστά ή όχι, καμία σχέση δεν έχει με τον Ν. 4250. Είναι μια πάγια διαδικασία, που την κάνουν οι Διευθύνσεις Διοικητικού του κάθε φορέα στέλνοντας τα πτυχία και τα πιστοποιητικά εκεί όπου εκδόθηκαν. Το ΒΗΜΑ της περασμένης Κυριακής είχε ολοσέλιδο άρθρο για τους ελέγχους που διενεργεί ο ΔΟΑΤΑΠ στα πτυχία του εξωτερικού. Ως συνήθως, ο τίτλος δεν ανταποκρινόταν στο περιεχόμενο. Όποιος όμως έκανε τον κόπο να διαβάσει το ρεπορτάζ θα είδε ότι τελευταία 2 χρόνια ο ΔΟΑΤΑΠ έχει εντοπίσει 20 πλαστά πτυχία εξωτερικού, ενώ το 2005-2006 είχαν εντοπίσει 400! Από μόνο του το ρεοπρτάζ λέει την αλήθεια που προσπαθούν να κρύψουν: ότι πάντα γίνονταν αυτοί οι έλεγχοι, απλώς η Διοίκηση δεν είχε λόγο να τους «διαφημίζει». Ο λόγος που προβάλλονται τώρα είναι το να δημιουργηθεί «κλίμα» για τις απολύσεις.

Δεν υπάρχει όμως πρόβλημα με πλαστά πιστοποιητικά στο δημόσιο;

Έχουν εντοπιστεί ελάχιστες (σε σχέση με το συνολικό αριθμό) περιπτώσεις πλαστών πτυχίων, και έχουν απολυθεί οι υπάλληλοι. Από την εικόνα που έχω, όμως, έχουν γίνει και λάθη, που αποδείχτηκαν εκ των υστέρων –ειδικά σε ό,τι αφορά απολυτήρια δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Γι’ αυτό είναι λάθος να προδικάζει κανείς ή να κάνει εύκολους αφορισμούς, ξεχνώντας ότι μιλάει για τη δουλειά και την αξιοπρέπεια ανθρώπων και τη βασική αρχή δικαίου ότι όλοι είναι αθώοι μέχρι να αποδειχτεί η ενοχή τους. Σε κάθε περίπτωση, από την εικόνα που έχουμε για περιπτώσεις, επιβεβαιώνεται η λογική και τα όσα ξέραμε για το πώς τα κόμματα εξουσίας χρησιμοποιούσαν το δημόσιο: κατά κανόνα τέτοιου είδους πιστοποιητικά χρησιμοποίησαν όσοι αισθάνονταν ότι «έχουν τις πλάτες» να το κάνουν, δηλαδή όσοι είχαν ιδιαίτερη σχέση με τα κέντρα εξουσίας. Γι’ αυτό είναι κάπως άτοπο να παρουσιάζεται με τη ρομφαία της κάθαρσης το ίδιο πολιτικό σύστημα που εξέθρεψε επί τόσα χρόνια τη λαμογιά και τη ρεμούλα –και το κάνει ακόμη, απλώς με άλλη μορφή.

Να ξαναγυρίσουμε λίγο στο θέμα των επανελέγχων των συμβάσεων;

Βέβαια, αλλά πρώτα πρέπει να καταλάβουμε ότι και στο θέμα της μετατροπής των συμβάσεων ορισμένου χρόνου σε αορίστου, πάλι είχαμε το γνωστό τρόπο λειτουργίας του συγκεκριμένου πολιτικού συστήματος. Μιλάμε για συμβασιούχους που δούλευαν για χρόνια στο δημόσιο, καλύπτοντας πάγιες και διαρκείς ανάγκες, αλλά οι κυβερνήσεις ήθελαν να τους έχουν για πάντα σε ομηρία. Να παρουσιάζουν την εργασία όχι ως δικαίωμα και προσφορά αλλά ως «δώρο» των βουλευτών και των κομματαρχών. Το θέμα άνοιξε με τις πολύχρονες κινητοποιήσεις των συμβασιούχων. Λόγω της κοινωνικής πίεσης, ο Κ. Καραμανλής υποσχέθηκε προεκλογικά την «τακτοποίηση» αυτών των εργαζόμενων. Μετεκλογικά, όμως, το ΠΔ 164/2004 (ΠΔ Παυλόπουλου, όπως είναι γνωστό) προέβλεπε τόσους περιορισμούς ώστε ήταν ζήτημα τύχης αν θα ενέπιπτες στα κριτήριά του. Υπήρχαν άνθρωποι που δούλευαν για πάνω από δέκα χρόνια αλλά έτυχε να μην έχουν τα «σωστά» χρονικά διαστήματα το διάστημα 2002-2004, που έθετε ως όριο το ΠΔ. Ήταν σαφές ότι ήθελαν να τους έχουν για πάντα όμηρους, όπως φαίνεται και τώρα. Γιατί τους ίδιους βάζουν στο στόχαστρο και πάλι, προσπαθώντας να επιβάλλουν αναδρομικά άλλα κριτήρια από αυτά με τα οποία κρίθηκαν οι μετατροπές των συμβάσεων το 2006 από τον ΑΣΕΠ.

Ο κος Μητσοτάκης, όμως, θεωρεί ότι αυτός πρέπει να ελέγχει και τον ΑΣΕΠ! Με το άρθρο 42 του Ν. 4250 προσπαθεί, μέσω των πορισμάτων των Ελεγκτών-Επιθεωρητών Δημόσιας Διοίκησης, να επιβάλλει στον ΑΣΕΠ να αλλάξει αναδρομικά, δέκα χρόνια μετά, τις τότε αποφάσεις του. Μια διαδικασία που καταργεί κάθε έννοια κράτους δικαίου και εισάγει νέα ήθη, καθώς θεωρεί ότι μια Ανεξάρτητη Αρχή υπόκειται στις εντολές ενός Υπουργού!

Όμως και οι Ελεγκτές Δημόσιας Διοίκησης είναι Ανεξάρτητη Αρχή…

Όχι βέβαια! Άλλη μια σκόπιμη σύγχυση: το Σώμα Ελεγκτών-Επιθεωρητών Δημόσιας Διοίκησης (ΣΕΕΔΔ), που διεξάγει τους επανελέγχους, δεν είναι ανεξάρτητη αρχή (όπως είναι ο Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης), είναι μια Γενική Γραμματεία του Υπουργείου Διοικητικής ΜεταρρύθμισηςΠολιτικός τους προϊστάμενος είναι ο κος Μητσοτάκης, από αυτόν παίρνουν εντολές. Όχι ότι έχω κάποια αυταπάτη για το ρόλο των Ανεξάρτητων Αρχών, αλλά τυπικά τουλάχιστον δεν διορίζονται από την κυβέρνηση και δεν υπόκεινται στους υπουργούς. Αντιθέτως, στο ΣΕΕΔΔ όχι μόνο διορίστηκαν με προφορική συνέντευξη και παρακάμφθηκαν τα αντικειμενικά κριτήρια, αλλά με ένα απλό ψάξιμο στο διαδίκτυο θα δείτε ένα σωρό καταγγελίες για τον τρόπο διορισμού αυτής της δήθεν «επίλεκτης» μονάδας, στην οποία προτιμήθηκαν υπάλληλοι που είχαν προϋπηρεσία σε γραφεία κυβερνητικών βουλευτών ή σε γραφεία Γενικών Γραμματέων! Και βέβαια τους προστατεύει το ίδιο το πολιτικό σύστημα.

Στο Συμβούλιο αναφερθήκατε σε συγκεκριμένα παραδείγματα.

Έχουμε ήδη παραδείγματα για το τι επιχειρούν οι ελεγκτές.

Καταρχάς, ζητούν έγγραφα που ουδέποτε είχαν ζητηθεί τότε από την Υπηρεσία ή τον ΑΣΕΠ. Για παράδειγμα, στο εξειδικευμένο προσωπικό ανασκαφών του Υπουργείου Πολιτισμού, που αμειβόταν από εργολάβους ενώ πραγματοποιούσε ανασκαφές για λογαριασμό του ΥΠΠΟ, ζητούν έγγραφη υπόδειξη από την Υπηρεσία πριν την έναρξη του έργου. Δεν τους αρκεί η βεβαίωση της Υπηρεσίας μετά το πέρας του έργου και τα ένσημα, αλλά ζητούν κάτι που δεν ζητήθηκε ποτέ στο παρελθόν και δεν υπάρχει, καθώς ακόμη και σήμερα η υπόδειξη του προσωπικού ανασκαφών σε τεχνικά έργα τρίτων γίνεται προφορικά από τις αρχαιολογικές Υπηρεσίες.

Κατά δεύτερον, αγνοούν τις αποφάσεις του ΑΣΕΠ και τη νομολογία. Για παράδειγμα, τόσο ο ΑΣΕΠ όσο και ο Άρειος Πάγος αργότερα, γνωμοδότησαν ότι, όταν υπάρχει ανωτέρα βία (λ.χ. πολύμηνη νοσηλεία), το διάστημα αυτό δεν προσμετράται στο κενό μεταξύ συμβάσεων και η σύμβαση μετατρέπεται σε αορίστου χρόνου, αρκεί μέσα στον προβλεπόμενο από το ΠΔ χρόνο (2002-2004) να έχει εργαστεί ο εργαζόμενος πέραν του 18μηνου. Οι ελεγκτές ζητούν αποδείξεις εργασίας και ένσημα σε διάστημα που συνάδελφοι νοσηλεύονταν και ουδέποτε ισχυρίστηκαν ότι στο διάστημα αυτό δούλευαν.

Ζητούν επίσης ένσημα για εργασία σε ερευνητικά προγράμματα, στα οποία δεν προβλεπόταν –και δεν προβλέπεται– ασφάλιση.Ακόμη και σήμερα ο ΑΣΕΠ, στο παράρτημά του για την προϋπηρεσία των συμβασιούχων, προβλέπει να μετριέται η προϋπηρεσία σε ερευνητικά προγράμματα όπως ακριβώς μετρήθηκε και το 2006: με τις απαραίτητες βεβαιώσεις από τους επιστημονικούς φορείς, χωρίς την προϋπόθεση ενσήμων.

Σε άλλη περίπτωση συνάδελφος που δούλευε, αλλά ο εργοδότης δεν του κολλούσε ένσημα και δεν τον πλήρωνε, παρότι έκανε καταγγελία στο ΙΚΑ και την Επιθεώρηση Εργασίας και δικαιώθηκε, ο ΑΣΕΠ δέχτηκε το διάστημα αυτό ως σύμβαση, ενώ οι Ελεγκτές εκ των υστέρων το μετρούν ως κενό! Όπως και όλες τις άτυπες συμβάσεις εργασίας, που όμως ήταν πραγματικές, με πραγματική αμοιβή και προσφορά εργασίας, και έχουν αναγνωριστεί και από τα δικαστήρια.

Στο διάστημα των λεγόμενων «αοριστοποιήσεων», πολλές Διευθύνσεις Διοικητικού είχαν αποστείλει ερωτήματα για κατηγορίες συμβασιούχων στο Υπουργείο Εσωτερικών. Τα περισσότερα ερωτήματα αφορούσαν  διαφορές σε σχέση με το προσοντολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων. Υπήρχαν πράγματι διάφορα ζητήματα, καθώς το προσοντολόγιο που ίσχυε στην πρώτη σύμβαση –ακόμη και μια δεκαετία πριν– ήταν διαφορετικό από αυτό που ίσχυε το 2006. Το Υπουργείο Εσωτερικών τότε, ακολουθώντας και τη νομολογία, έκρινε ότι οι μετατροπές συμβάσεων δεν είναι νέες προσλήψεις, αλλά ορθή αναγνώριση της αρχικής σύμβασης ως αορίστου χρόνου. Ως εκ τούτου, γίνεται με βάση τα κριτήρια που προσελήφθηκαν αρχικά ως συμβασιούχοι, ακόμη κι αν διέφεραν από το μετέπειτα προσοντολόγιο. Αναφέρω ενδεικτικά τη ν 65/1-2-2006 γνωμοδότηση του Νομικού Συμβούλου του ΥΠΕΣΔΑΟι ελεγκτές δεν το λαμβάνουν υπόψη και ζητάνε πιστοποιητικά που δεν υπήρχαν και δεν χρειάζονταν κατά το χρόνο μετατροπής  της σύμβασης.

Αυτά εννοεί η κυβέρνηση όταν λέει «πλαστά χαρτιά». Το να ζητάει εκ των υστέρων νέα χαρτιά ή να βάζει άλλα κριτήρια δέκα χρόνια μετά και μετά να κατηγορεί τον εργαζόμενο ότι… εξαπάτησε το δημόσιο! Παραβλέποντας ότι οι αρχικές διατυπώσεις που πρότεινε ο Μητσοτάκης για τους επανελέγχους δεν έγιναν καν δεκτές –ως αντισυνταγματικές- και τελικά το κείμενο του νόμου 4250/14 θέτει ως προϋπόθεση το να αποδεικνύεται υπαιτιότητα του εργαζόμενου. Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα για τον Υπουργό που πιστεύει ότι μπορεί να νομοθετεί με εγκυκλίους και τα ΜΜΕ που τον υποστηρίζουν…

26 Σεπ 2014

http://www.toportal.gr/?i=toportal.el.politikh&id=5605

Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
10 ψήφοι

 Εκτύπωση
2318 αναγνώστες
3 σχόλια
 Όλα τα σχόλια για το άρθρο
Τρίτη, 7 Οκτωβρίου 2014
22:01

Στη φετινή ΔΕΘ ο ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσε ένα πλαίσιο ιδεών και μέτρων για μία φιλολαϊκή έξοδο από την κρίση σε αντιπαράθεση με την μνημονιακή βαρβαρότητα. Πέρα από τις εμετικές φωνασκίες των διάφορων μνημονιακών φερέφωνων, το κρίσιμο ερώτημα για τον κόσμο της Αριστεράς και της εργασίας είναι αν πράγματι το πλαίσιο αυτό συνιστά ένα ρεαλιστικό φιλολαϊκό πρόγραμμα ή αποτελεί απλά ένα εκλογικίστικο πυροτέχνημα.

Το πρώτο τμήμα του αποτελεί ένα ευχολόγιο ιδεών («κούρεμα» μέρους του χρέους, περίοδος χάριτος στην εξυπηρέτηση του, ρήτρα ανάπτυξης στην αποπληρωμή του, μη-συνυπολογισμός των δημόσιων επενδύσεων στα δημοσιονομικά ελλείμματα, ευρωπαϊκό πρόγραμμα επενδύσεων χρηματοδοτημένο από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) που δεσμεύεται ξεκάθαρα στην παραμονή εντός της ΕΕ και που η υλοποίηση τους εναπόκειται στην καλή θέληση και συναίνεση των ηγεμονικών δυνάμεων της. Τι πείθει ότι ακόμη και αυτό το ανεπαρκές για την επίλυση των δομικών προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας (έλλειψη συνοχής, αποβιομηχάνιση, διείσδυση του ξένου κεφαλαίου κλπ.) πρόγραμμα θα γίνει δεκτό από την ΕΕ; Τι θα γίνει στην περίπτωση που αυτό απορριφθεί μετά πολλών επαίνων;

Η ουσία της πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ επικεντρώνεται στο δεύτερο τμήμα της που αποστοιχιζόμενη εντελώς από το πρώτο τμήμα αποτελεί «ένα εθνικό σχέδιο υλοποιήσιμο προτού και ανεξάρτητα από την έκβαση της διαπραγμάτευσης». Συνίσταται σε μία σειρά άμεσων μέτρων που στοχεύουν στην απάλυνση των βαρών των εργαζόμενων και των μικρομεσαίων στρωμάτων (αντιμετώπιση ακραίων φαινομένων φτώχειας [με επιδοτήσεις στέγασης, διατροφής, ενέργειας και μετακίνησης σε συγκεκριμένες κοινωνικές κατηγορίες], σεισάχθεια, φοροελαφρύνσεις, αύξηση βασικού μισθού, πρόγραμμα δημόσιας απασχόλησης, σταδιακή επαναφορά μισθών και ρύθμισης της αγοράς εργασίας κλπ.) στην στήριξη της ανάπτυξης (ίδρυση αναπτυξιακής τράπεζας κλπ.) και στον εκδημοκρατισμό του κράτους.

Τα μέτρα αυτά επίσης δεν έχουν κάποια προγραμματική συνοχή αλλά αποτελούν αποσπασματικές εξαγγελίες με αμφίβολα αποτελέσματα. Τα προγράμματα στήριξης συγκεκριμένων κατηγοριών εντάσσονται στη νεοφιλελεύθερη λογική των διακριτικών παρεμβάσεων που δεν επαναφέρει τα προηγούμενα καθολικής κάλυψης συστήματα κοινωνικής πρόνοιας και που έχει αποτύχει παγκόσμια να αντιμετωπίσει τα αυξανόμενα προβλήματα φτώχειας. Η σεισάχθεια που εξαγγέλλεται είναι εξαιρετικά μικρή (2 δις) όταν τα χρέη των νοικοκυριών φθάνουν τα 35 δις. Η επαναρύθμιση της αγοράς εργασίας και η ακριβής λειτουργία του προγράμματος δημόσιας απασχόλησης δεν διευκρινίζονται πουθενά. Αντίθετα διευκρινίζεται ότι ο μεγάλος όγκος των νέων θέσεων εργασίας θα είναι μερικής απασχόλησης που συνεπάγεται ότι η αύξηση του κατώτατου βασικού μισθού ουσιαστικά ακυρώνεται. Η σύνδεση της χρηματοδότησης των προγραμμάτων κοινωνικής ανακούφισης με το ΕΣΠΑ και το ΤΧΣ είναι τουλάχιστον αφελής αν όχι επικίνδυνη. Το πρώτο έχει γνωστά προβλήματα απορροφητικότητας, έχει αποτύχει να αντιμετωπίσει την ανεργία παρά τα πάμπολλα προγράμματα του που ήδη τρέχουν και επιπλέον προωθεί μόνο κακοπληρωμένες, εντατικοποιημένες και ανασφαλείς θέσεις εργασίας. Το ΤΧΣ προορίζεται μόνο για τις τράπεζες που ήδη αντιμετωπίζουν νέα προβλήματα ανακεφαλαιοποίησης και για τα οποία δεν λέει λέξη πλέον ο ΣΥΡΙΖΑ που ξέχασε ξαφνικά τις διακηρύξεις περί κρατικοποίησης εν ονόματι της αναπτυξιακής τράπεζας (σε τι διαφέρει από την παλιά αποτυχημένη ΕΤΒΑ; Με μόνον ένα 1 δις κεφάλαιο τι μπορεί να κάνει;) και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Τέλος, όλες αυτές οι προτάσεις συνειδητά αποδέχονται τους ασφυκτικούς ευρωπαϊκούς περιορισμούς των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών και της επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος και αποσιωπάται ότι αυτά εντός της ΟΝΕ και της ΕΕ σημαίνουν υποχρεωτικά λιτότητα διαρκείας. Δεν λέγεται επίσης τίποτα για τους νέους κανόνες της ΕΕ για επιτήρηση των εθνικών προϋπολογισμών που αντικαθιστούν τις τρόικες με μόνιμους εποπτικούς θεσμούς των ηγεμόνων της ΕΕ. Οι φοροελαφρύνσεις είναι στον αέρα εφόσον οι μοιραίες τρύπες στον κρατικό προϋπολογισμό δεν αναπληρώνονται από ένα εξαιρετικά προοδευτικό σύστημα φορολόγησης και χτύπημα της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής του κεφαλαίου.

Δεν χρειάζονται άλλες παραμυθίες. Μόνο δρόμοι υπάρχουν εμπρός. Ο μνημονιακός δρόμος που ωφελεί την εγχώρια και ευρωπαϊκή ολιγαρχία και φορτώνει όλα τα βάρη στην πλάτη της μεγάλης εργαζόμενης κοινωνικής πλειονότητας δημιουργώντας ένα νέο κοινωνικό μεσαίωνα. Η απάλυνση αυτού του δρόμου – με διαπραγματεύσεις και επαναδιαπραγματεύσεις, με έξυπνες ή κουτές ιδέες – μπορεί να γίνει μόνο εάν αυτός ο κοινωνικός μεσαίωνας έχει σχεδόν επιτευχθεί και οι κυρίαρχες τάξεις θεωρήσουν ότι μπορούν και πρέπει να αφήσουν λίγη λαϊκή αγανάκτηση να εκτονωθεί με κάποια ψίχουλα. Ο άλλος δρόμος είναι ο δρόμος της απελευθέρωσης της ελληνικής κοινωνίας από τα δεσμά της ΕΕ και η ανοικοδόμηση της σε μία βιώσιμη βάση και προς όφελος της μεγάλης εργαζόμενης πλειονότητας κόντρα στα συμφέροντα της εγχώριας ολιγαρχίας.

http://stavrosmavroudeas.wordpress.com

Σχετικό:

1. Μια πρώτη αποτίμηση των προγραμματικών δηλώσεων του ΣΥΡΙΖΑ

2. Η ατελέσφορη διαχείριση τής ελληνικής κρίσης

3. Ο ΣΥΡΙΖΑ ο Κουβέλης κι ο Λαπαβίτσας

4. Όταν ο ΣΥΡΙΖΑ υλοποιεί τα εγκαταλελειμένα κεντρώα αστικά μεταρρυθμιστικά αιτήματα...

5. Βαρουφάκης: ακούστε τώρα την αλήθεια

6. Παρατηρήσεις στο οικονομικό πρόγραμμα τού ΣυΡιζΑ

 

Αξιολογήστε το άρθρο 
4 ψήφοι
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
1857 αναγνώστες
1 σχόλιο
 Όλα τα σχόλια για το άρθρο
Τετάρτη, 17 Σεπτεμβρίου 2014
18:56

ταν ίδιος σε στόμφο και σοβαρότητα όπως τότε που μας υποσχόταν πως μέσα στο 2014 όοολοι οι Έλληνες θα συνδέονταν με δωρεάν… wifi (αλήθεια τι έγινε αυτή η υπόσχεση;). Με ευκαιρία την ανακάλυψη τού τάφου τής Αμφίπολης, και το ενδιαφέρον που προκάλεσε αυτό το κορυφαίο αρχαιολογικό γεγονός, ο Αντωνάκης -προφανώς με την προτροπή των “μουρούτηδων” του- βγήκε στα κανάλια να καπηλευτεί ακόμη και τα επιτεύγματα τής αρχαιολογικής σκαπάνης (η πολιτική του παράταξή είναι συνηθισμένη εξάλλου στην πατριδο-καπηλεία). Επισκέφτηκε τον αρχαιολογικό χώρο, θαύμασε τις ακέφαλες σφίγγες και μετά ανέβηκε αργά τα σκαλοπάτια του μνημείου για να μας κάνει τις δηλώσεις του. Οι κάμερες στημένες, οι απαραίτητοι παρατρεχάμενοι ακροβολισμένοι ένα γύρο, οι παράγοντες με αναμμένα… λιβανιστήρια, όλο το σκηνικό έτοιμο να για να απαθανατιστούν οι δηλώσεις του μεγάλου ηγέτη –τού “Δούναβη τής σκέψης” και των… Ζαππείων.  Το πρόσωπό του σοβαρό –όπως τού μακαρίτη τού Κωνσταντάρα όταν έβγαζε λόγο στην πλέμπα ως Μαυρογιαλούρος-, γεμάτο θαυμασμό για όσα είχε μόλις αντικρίσει, στήθηκε μπροστά στις κάμερες και ως… εκπρόσωπος Τύπου τής υπεύθυνης αρχαιολόγου άρχισε να απαγγέλει ένα λογίδριο που προφανώς είχε μελετήσει αρκετά για να μην υποπέσει σε σαρδάμ. Η γλώσσα του πήγαινε ροδάνι:

«Είναι βέβαιο ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα εξαιρετικά σημαντικό εύρημα. Η γη της Μακεδονίας μας εξακολουθεί να μας συγκινεί και να μας εκπλήσσει αποκαλύπτοντας από τα σπλάχνα της μοναδικούς θησαυρούς, που συνθέτουν, υφαίνουν όλοι μαζί αυτό το μοναδικό μωσαϊκό της Ελληνικής μας Ιστορίας, για το οποίο όλοι οι Έλληνες είναι πολύ υπερήφανοι. Πρόκειται εδώ για ένα μνημείο με μοναδικά χαρακτηριστικά:

Ένας περίβολος γύρω-γύρω 497 μέτρα, σχεδόν ένας τέλειος κύκλος σμιλεμένος σε μάρμαρο Θάσου. Το λιοντάρι της Αμφίπολης πάνω από 5 μέτρα, 5,20 μέτρα, ας το σκεφτούμε στην κορυφή του τύμβου. Δυο ολόγλυφες Σφίγγες που βλέπετε, που είναι εκεί σαν να φυλάσσουν- και πράγματι είναι εκεί για να προφυλάξουν την είσοδο του τάφου.

Ένας δρόμος πλατύς, με πλάτος 4,5 μέτρα, που οδηγεί στην είσοδο με τοίχους που μιμούνται σε φρέσκο τον τρόπο δόμησης του περίβολου. Πιστεύω ότι όλα αυτά τα στοιχεία έχουν επιτρέψει στην κ. Περιστέρη, την ανασκαφέα, την αρχαιολόγο, να είναι αισιόδοξη ότι πρόκειται για ένα μοναδικό ταφικό μνημείο, που- όπως μας είπε- χρονολογείται μεταξύ του 325 και του 300 π.Χ..

Βέβαια, στο καίριο ερώτημα η ανασκαφή είναι αυτή η οποία θα αποκαλύψει την ταυτότητα του νεκρού. Η ανασκαφή θα συνεχιστεί με ρυθμούς που υπαγορεύει τόσο το εύρημα όσο, βέβαια, και η επιστημονική δεοντολογία. Για άλλη μια φορά συγχαρητήρια στην κ. Περιστέρη και τους συνεργάτες της». (εδώ)

Ήταν όντως εντυπωσιακός! Με γερμένο ελαφρά το κεφάλι στο πλάι (αναρωτιόμουν από παλιά αν αυτή η στάση μπροστά στις κάμερες είναι μίμηση τής στάσης τού Μεγαλέξαντρου, αυχενικό σύνδρομο ή απλώς κάποιο… κουσούρι), με σωστή άρθρωση, είπε το ποίημα μονορούφι σαν το παιδάκι που απαγγέλλει «της πατρίδος μου η σημαία έχει χρώμα γαλανό…».

Κάπου εκεί η παράσταση τελείωσε. Ο σημερινός πρώτος τη τάξει ηθοποιός τού διαχρονικού θιάσου που -με την ανοχή και την συνενοχή τής πλειψηφίας τού ελληνικού λαού, είναι αλήθεια- ταλαιπωρεί με διάφορα ονόματα τον τόπο εδώ και 190 χρόνια (από την εποχή τού Κωλέτη) αναχώρησε αφού έκανε το καθήκον του: πούλησε πατριωτιλίκι τονώνοντας τον εθνικισμό μας (nationalism) και την εθνική μας υπερηφάνεια, προσπάθησε να δανειστεί ολίγη αίγλη από το “ένδοξο παρελθόν των προγόνων μας” καταφεύγοντας σε μια φθηνή -πιο φτηνή δεν γίνεται- παράσταση, κάνοντας και μια έμμεση προσπάθεια να τραβήξει και κάνα ψηφαλάκι από τους ΕΝΦΙόπληκτους υπηκόους. Η παράσταση ενός ατόφιου λαϊκιστή πολιτικού που επαγγέλλεται –τρομάρα του- την μεταρρύθμιση. Είναι δε τόσο μεταρρυθμιστής που την ίδια στιγμή μειώνει κατά 40%  τις οργανικές θέσεις τού Υπουργείου Πολιτισμού.  

|

 

 

Σχετικά

1. Παραβιάζουν κάθε επιστημονική δεοντολογία εντάσσοντας την ανασκαφή της Αμφίπολης στο success story της κυβέρνησης

2. Εθνική θησαυροθηρία ή κριτική αρχαιολογία;

3. Περί Αμφίπολης.., Σκέψεις ενός/μιας αρχαιολόγου

4. Τα δύο πρόσωπα τού Πρωθυπουργού

5. 12 σκιτσογράφοι σκάβουν με το πενάκι τους τον τύμβο τής Αμφίπολης

 

Τα «κλεμμένα»

Είναι μετά από όλα αυτά λοιπόν που οι εθνικές αλυτρωτικές επιδιώξεις στα Βαλκάνια γίνονται εγχειρήματα, διαταράσσουν τις μέχρι τότε ισορροπίες στην περιοχή και θέτουν την ανάγκη εκσυγχρονισμού των κρατών ώστε να επιδιώξουν την επέκτασή τους. Είναι ενδεικτική η άποψη του ιστορικού Κ. Παπαρηγόπουλου: «το πειστικότερο των εθνικών δικαίων επιχείρημα είναι η δύναμις». Χαρακτηριστική της κατάστασης που επικρατεί είναι και η φράση του Χ. Τρικούπη: «η Μακεδονία θα γίνη ελληνική ή βουλγαρική κατά τον νικήσαντα. Αν τη λάβωσι οι Βούλγαροι δεν αμφιβάλλω ότι θα εκσλαβίσωσι τον πληθυσμόν μέχρι των θεσσαλικών συνόρων. Αν ημείς την λάβωμεν, θα τους κάνωμεν όλους Έλληνας μέχρι της Ανατολικής Ρωμυλίας».[15]

[15] Ιστορία Ελληνικού Έθνους, τ. ΙΔ, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1977, σελ. 18

Ο τρόπος που παρουσιάζεται το Μακεδονικό ζήτημα κατά το 19ο αιώνα

 

Χατζηαβάτης (ΧΑΤ): Για πού Καραγκιόζη με τα σκαπέτια και τα φτιάρια;

Καραγκιόζης (ΚΑΡ): Έγινα αρχαιολόγος Χατζατζάρη!

ΧΑΤ: Εσύ; Από που κι ως που μωρέ;

ΚΑΡ: (Τον καρπαζώνει) Να για να μάθεις, μαλαγάνα! Ο παππούς μου μωρέ δεν ήταν αρχικαροτσέρης;

ΧΑΤ: Ναι, και λοιπόν;

ΚΑΡ: Ε, ποια η διαφορά μεταξύ καροτσέρη κι αρχαιολόγου;

ΧΑΤ: ………

ΚΑΡ: Λοιπόν μην έχεις ηλίθιες απορίες! Αν ο παππούς σου ήταν πρωθυπουργός κι ο πατέρας σου το ίδιο, γίνεσαι κι εσύ πρωταθλητής στην ποδηλασία και κόβεις τα δάκτυλά σου, ή πρωταθλητής στο κανό και σε ψάχνουν τ’ αντιτορπιλικά στη θάλασσα! Κατάλαβες;

ΧΑΤ: Όχι εντελώς αλλά τέλος πάντων! Και που πας να σκάψεις;

ΚΑΡ: Στη στάνη του Μπαρμπαγιώργου!

ΧΑΤ: Γιατί; Έχει αρχαία εκεί;

ΚΑΡ: Τι να τα κάνω μωρέ τ’ αρχαία; Εγώ φρέσκο τυρί θέλω!

ΧΑΤ: Τότε τι κουβαλάς σκαπέτια και φτιάρια;

ΚΑΡ: Το φτιάρι είναι για να παίξω μια στον κώλο του Καρτσώνη που θα με πάρει από πίσω και το σκαπέτι για να πω του Μητρούση ότι πάω να φυτέψω ραπανάκια. Είμαι πολύ οργανωμένος!

ΧΑΤ: Καλά όλα αυτά; Αλλά γιατί δηλώνεις αρχαιολόγος;

ΚΑΡ: Κι ο Έλγιν δήλωνε λόρδος, αλλά κλεφταράς ήταν κι αυτός! Άντε γειά τώρα…

Ο Καραγκιόζης αρχαιολόγος

 

Αξιολογήστε το άρθρο 
12 ψήφοι
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
3120 αναγνώστες
Κυριακή, 10 Αυγούστου 2014
20:23

Ήταν λίγο μετά τις εκλογές τού 2012 όταν ο ΓΔ –και το ΧΑΑ στο σύνολό του- ξεκίνησαν μια μακροχρόνια πορεία ανόδου. Σε μια χώρα ουσιαστικά χρεοκοπημένη το στοίχημα για όσους επιβιβάστηκαν στο τραίνο τής ανόδου τούς βγήκε θετικό.

Την τελευταία φορά που είχαμε ασχοληθεί με την πορεία τού ΓΔ είχαμε εντοπίσει μια σχετική κόπωση παρά την πολυπόθητη και επιτυχημένη «έξοδο» τής χώρας στις διεθνείς αγορές χρήματος. Το κύριο χαρακτηριστικό που είχαμε σημειώσει ήταν μια ισχυρή αρνητική απόκλιση τού RSI σε σχέση με τον ΓΔ και μάλιστα στο εβδομαδιαίο του διάγραμμα. Ήταν η δεύτερη στην διάρκεια τής δίχρονης ανοδικής πορείας τού ελληνικού χρηματιστηρίου και κατέληξε –και αυτή- σε μια γερή διόρθωση από το υψηλό των 1350-1370 μονάδων (η τιμή που είχε ο ΓΔ όταν η Ελλάδα χρεοκοπούσε τον Μάϊο τού 2011 –οριζόντια αντίσταση R) στις 1050. Το χειρότερο όμως δεν βρισκόταν εκεί αλλά στην δημιουργία μιας κορυφής στις 1300 μονάδες και, κυρίως, σε μια κατά κράτος επικράτηση των πωλητών που έρριξαν μέσα σε δυο εβδομάδες τον ΓΔ κατά 20%. Οι εξηγήσεις πολλές: η πιθανή αδυναμία τής κυβέρνησης να εκλέξει Πρόεδρο τής Δημοκρατίας (μην ξεχνάμε ότι τα μεγάλα πορτοφόλια χρειάζονται χρόνο για να "ξεφορτωθούν" τα χαρτιά τους), το ενδεχόμενο προκήρυξης εκλογών μέσα στο φθινόπωρο (με στόχο να παραδοθεί στον ΣυΡιζΑ η καυτή πατάτα, να αποτύχει αυτός στην διαχείριση και να επιστρέψει η ΠΑΣΟΚΝΔκρατία δίχως αντιπολίτευση), η κρίση στην Ουκρανία και το ρωσικό εμπάργκο, τα μαύρα σύννεφα πάνω από την ευρωπαϊκή οικονομία, η κατάρρευση τής μεγαλύτερης πορτογαλικής Τράπεζας (BES), ακόμη και η πιθανότητα αύξησης κεφαλαίων των ελληνικών Τραπεζών.

Ποιος από όλους τους παράγοντες ήταν ο καθοριστικός δεν μπορώ να το γνωρίζω. Το κύριο είναι πως στο τέλος τής προηγούμενης εβδομάδας δόθηκε το τελειωτικό (κατά τα φαινόμενα) χτύπημα στην δίχρονη ανοδική πορεία τού ελληνικού χρηματιστηρίου.

Η εικόνα νομίζω πως μιλά καθαρά. Από τον Ιούνιο τού ’12 μέχρι την προηγούμενη Παρασκευή (8/7/14) ο ΓΔ κινήθηκε με ευλάβεια σε ένα πλαγιοανοδικό κανάλι (το Α1Α2) που διασπάστηκε όμως βίαια καθοδικά με μια ημερήσια πτώση τού 4% και μια εβδομαδιαία τής τάξης τού 10%! Η εικόνα είχε αρχίσει να αλλάζει από τα μέσα Μαρτίου και η διόρθωση που είχε αρχίσει να εκδηλώνεται τότε είχε μια ευδιάκριτη διαφορά από την διόρθωση (πάλι με αρνητική απόκλιση) τού Φεβ-Ιουν 2013: το πτωτικό κανάλι (κόκκινες γραμμές) που άρχισε να διαμορφώνεται στον RSI και την διάσπαση από τον Μάρτ. 2014 της γραμμής στήριξης του. Στις αρχές Ιουν 2014 ο RSI απέτυχε να αναιρέσει αυτήν την διάσπαση και ταυτόχρονα ο ΓΔ σχημάτιζε κορυφή στις 1300 μονάδες αρχίζοντας την κατρακύλα (με μια μικρή στάση στις 1150 μον.).

Τι μέλλει γενέσθαι; Βραχυπρόθεσμα πιθανότερη είναι η κίνηση στο τρίγωνο που ορίζεται από τις ευθείες Α2Β2Γ1. Αυτό σημαίνει μια ήπια πτώση ή και μια μικρή άνοδο μέχρι τις 1120 μον. που απλώς θα δώσει την δυνατότητα σε ορισμένους να ξεφορτωθούν κάποια από τα χαρτιά που τους έχουν απομείνει.

Υπάρχει βεβαίως και ένα ακόμη ενδεχόμενο (χλωμό κατά την γνώμη μου αν και τα "γιαπωνέζικα σύννεφα" και ο -καθοδικός όμως- ΚΜ 200 εβδομάδων μπορούν να βοηθήσουν στην επίτευξή του): να επαναληφθεί η εικόνα τού Ιουνίου 2013 όπου παρά την διάσπαση τής γραμμής στήριξης ε2 ο ΓΔ επανέκαμψε με την δημιουργία τής νέας (για εκείνη την περίδο) γραμμή στήριξης Α2.

Και μια άλλη οπτική για την γραμμή στήριξης. Στο διάγραμμα αριστερά ο ΓΔ αλλά με λογαριθμικό άξονα και στον χρόνο(!) και στο διάγραμμα δεξιά ο FTSE25 (by markakis).

 

 

Σχετικά

1. Έξοδος στις αγορές με... απόκλιση

2. Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται, όμως διδάσκει...   

Σχετικές μετοχές:
ΓΔ
Αξιολογήστε το άρθρο 
9 ψήφοι
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
2803 αναγνώστες
Τετάρτη, 2 Ιουλίου 2014
08:55

Οι Μυκονιάτες φημιζόντανε τότες [εννοεί στην τελευταία εικοσαετία τού 19ου αιώνα] για την ιδιαίτερη αγάπη τους προς το νησί τους. Μια από τις πλέον αγαπημένες εποχές, που ο κάθε λαχταρούσε τον τόπο του, από όπου κι αν βρισκότανε, ήταν το Δεκαπενταύγουστο τής Παναγιάς. […]

Από τα μέσα Ιουλίου πολλοί, συν γυναιξί και τέκνοις, μετακομίζανε στα υποστατικά τους στην Άνω Μερά,1 αφού προετοιμάζανε όσα τούς χρειάζονταν και πρώτα-πρώτα τ’ ανακατερό παξιμάδι. Ερχότανε τότε κάποιο πρωί ο κόλληκας με τα γαϊδουράκια του, εις τα οποία αφού εφόρτωναν τα δισάκια, τα στόλιζαν με πεύκια και χράμια αναλόγως τού καβαλάρη και κινούσε το καραβάνι. Θυμάμαι ότι ο πολύς κόσμος κοιμόντανε ακόμα όταν το καραβάνι έφθανε στού Μπεντάρα το μύλο, που δέσποζε τής Χώρας2 και τού πελάγους πέρα για πέρα. Πρωί-πρωί το πανόραμα ήταν μαγευτικό. Έβλεπα από τα καπούλια τού γαϊδάρου που καθόμουν -γιατί δεν είχα ακόμη τα προσόντα για ξεχωριστό γάϊδαρο με μαχαραγιάδικα στρωσίδια- έβλεπα τη θάλασσα, που ήταν ένας καθρέφτης και εμέτρησα έως δεκαπέντε ανεμομύλους με επικεφαλής τον Καστριανό,3 έτοιμους με πρώτη πνοή ανέμου να πάρουν δρόμο. Οι φούρνοι ακόμη δεν εκάπνιζαν εκτός από κάπου-κάπου καμιά φουγού. Οι μαούνες μ’ αρκετούς εργάτες ετραβούσαν για τη μεγάλη και μικρή μηχανή να φορτώσουν πέτρες, για να αποτελειώσουν το μόλο. Μια τράτα πήγαινε να καλάρει βορνά. Στην πρύμη της ολόρθος εξεχώριζε ο γερο-Αθυμαρίτης βαστώντας με το ένα χέρι το τιμόνι και με τ’ άλλο το τσιμπούκι του, ενώ κάποιος καλλίφωνος έδινε το σύνθημα ν’ αλάρουν «μία ούλοι». 

[…]

Στον Κόρφο ήταν δυο καράβια αραμένα. Στην παλιά σκάλα ετοιμαζότανε η μπελού τού Ταμπακάκια για τη Σύρα και ακουότανε η φωνή τού Κατίνη και τού Γιανέλη τού Ποδιά. Το σερνίκι τού Καφέ είχε καβαζάρει τον Καστριανό Μύλο και πήγαινε με τα κουπιά στις Δήλες. Είχαμε ανέβει πια στού Καμπάνη τα βουιδοκέλλια, π’ αρχινά ο ίσιος δρόμος. Οι γαϊδάροι τότε ετάχυναν το βήμα τους κάπως και τα ωραία τοπία διαδεχόντανε το ένα τ’ άλλο.

[…]

Ο ήλιος άρχισε να ξαπλώνει, όταν είμεθα στη θέση που ανέκαθεν οι γαϊδάροι κάνουν το ψιλό τους νερό. Στο Βαθύ Λαγκάδι πλιά οι μαυρομάτες και οι λιμοί έπαψαν να κελαηδούν στις σ’κιές. Άρχισεν η ζέστη, αν και ο ήλιος δεν ήτο ψηλά. Εβούιζαν τώρα τα ζούμπερα τού καλοκαιριού μέσα στις δράφες τού Λαγκαδιού. Ο κόλληκας εκεί εσταυροκοπήθηνε και άκουσα να διηγείται ότι «ο Καπετάνιος τού Λαγκαδιού -έξω απ’ εδώ και μακριά- επήρε τη φωνή ενός από τη Φτελιά και μιας κοπέλας τής μάδησε τα μαλλιά της, και τώρα, κρίμας την κοπέλα, μοιάζει τού Πολυδοντά!».4

Στο ύψωμα τού δρόμου εφάνηκε η Φτελιά και η θάλασσα και αντίκρυ το Παλιόκαστρο. Στ’ αμπέλια τα σταφύλια και τα σύκα φαινόντανε ώριμα και πολύ προκλητικά. Σε λίγο στο γύρισμα τού δρόμου εφάνηκε το Μοναστήρι τής Τουρλιανής5 και τα σταυροκοπήματα δεν είχαν τέλος. […] Συνεχίσαμε το δρόμο τής Μαούς και σε λίγο εφθάσαμε στο χωριό μας. Φρεσκασβεστωμένο, όπως και το ερμοκκλήσι του, με τις γύρω-τριγύρω στούς τοίχους σ’κιές, ξινοσ’κιές, ρουιδιές και κυδωνιές και με δυο αγριελιές στα πλάγια.

--[…]--

Όταν ο ήλιος έγειρε καλά κατά τη δύση, επήγαμε στο Μοναστήρι, όπου ο τότε αείμνηστος ηγούμενος Βερτόπουλος μάς περιποιήθη, όπως έκαμε ανεξαιρέτως για όλους. Η τάξις κι η καθαριότης τού Μοναστηριού επί τής ηγουμενίας του άφησε εποχή. Εκείνον τον καιρό, εκτός των καλογήρων εύρισκαν άσυλο εκεί αρκετοί άποροι γέροι και μερικού ψυχοπαθείς, γι’ αυτό χωριανοί και χωραΐτες συχνά αφιέρωναν χρήματα και κτήματα, από τα οποία αποτελέσθηκε η περιουσία τού Μοναστηριού.   

[…]

Μετά τον εσπερινό καθημερινώς ο κόσμος συναθροιζότανε στα αλώνια, όπου εστήνετο τρικούβερτος χορός με σαμπούνες και σουβριάλια που ’παιζαν τα κοπέλια τού Μοναστηριού, και αργά επέστρεφαν στα χωριά με τραγούδια και εστρώνοντο με το λύχνο στο δείπνο, αποτελούμενο ως επί το πλείστον από ρύζι με ντομάτα, ιμάμ-μπαϊλντί, λουβιά σκορδαλιά, μαγειρεμένα με φωτιά από βουιδιές, συκόκλαδα και κλήματα, που των έδιναν ιδιαίτερη νοστιμάδα· αν εσυνοριζόσουν μάλιστα το παξιμάδι με την παλιά μυζήθρα, μα θα μπορούσες να έτρωγες ακατάπαυστα χωρίς να βαρεθείς!

Με οποιονδήποτε καιρό εκαθόσουν τα βράδια στην πεζούλα τού χωριού. Ήταν απόλαυση. Την ησυχία διέκοπτε μόνο κανένας αργοπορημένος καβαλάρης με το τραγούδι του, που από το τρέμουλο τής φωνής του εκαταλάβαινες αν τρέχει ο γάϊδαρος ή πηγαίνει σιγά. Από κάπου μακριά, πάντα κάθε βράδυ, έπαιζαν την ασκαθαριά, μελωδία που την εμπνέει το χωριό. Έτσι ετελείωναν οι μέρες. Το πρωΐ, παρ’ όλο τον μακάριο ύπνο, στο μπαντάρι εσηκώνονταν όλοι νωρίς με τα κελαηδήματα των πουλιών, που εις όλους τούς τόνους εξυμνούσαν την ανατολή τού ηλίου πάνω στις σ’κιές. Αφού έκανες την τουαλέτα σου με κρύο νερό τού πηγαδιού έξω στην πεζούλα, άρχιζες από την ξινοσ’κιά, έκανες το γύρο τ’ αμπελιού και κατέληγες ύστερ’ από μια ώρα στην ίδια πεζούλα, όπου έπινες τον καφέ σου.

Μέρα με την ημέρα καταφτάνανε από τη Χώρα νέα καραβάνια. Στ’ αλώνια τα βράδια πλήθος κόσμος. Από την ημέρα του Σωτήρος Χριστού άρχιζε το πανηγύρι. Οι κατωχωραΐτες ταβερναραίοι έστηναν γύρω στην πλατεία καλύβες από δράφες, πρόχειρα ταβερνοκαφενεία. Στη Χώρα πλιά δεν έμειναν παρά όσοι για κάποιο λόγο δεν πανηγύριζαν. Την παραμονή τής εορτής ερχότανε και βαπόρι με ξένους προσκυνητές. Τού Μοναστηριού τα κελλιά ήταν όλα έτσι γεμάτα, όσο και τα ιδιωτικά χωριά που εδέχονταν τούς φίλους των.

[…]

Στον περίβολο τής Μονής πηγαινοερχόντανε άλλοι για να προσκυνήσουν τη Μεγαλόχαρη και άλλοι για να καθίσουν στην κάμαρα να βλέπουν τις στολισμένες, που ήταν όλες σα να επρόκειτο περί εκλογής “Μίσσας”. Στην παραγκαιριά τού Μοναστηριού είχαν δέσει όλους τούς γαϊδάρους τού νησιού και εχαλούσαν εκεί τον κόσμο με τις ερωτοτροπίες τους. Στα καμπαναριά τα πρωτοπαλίκαρα τής σμαρίδας προ πολλού επερίμεναν το σύνθημα για να σημάνουν. Την κάτω-κάτω, τη μεγάλη καμπάνα, τη βαστούσε ο καλόγηρος ο Τέλος. Από την αίθουσα τής υποδοχής που καθότανε ο Ηγούμενος με τούς προύχοντες δεν άργησε να δοθεί το σύνθημα. Όταν άρχισαν να σημαίνουν όλες αλά Κρεμλίνο τής Μόσχας, αν ήσουν σε κανένα ύψωμα, θα ’βλεπες τον παντού διασκορπισμένο κόσμο με μεγάλη ευλάβεια να σταυροκοπιέται και γυναίκες και γυναίκες να βγαίνουν από τα χωριά να θυμιαίνουν και από κάθε σημείο να σπεύδουν στον εσπερινό, ο οποίος ετελείτο με τη μεγαλύτερη δυνατή επισημότητα και με τούς καλύτερους ψάλτες τής εποχής.[…]

Μετά τον εσπερινόν, ο κόσμος επήγαινε στην πλατεία όπου γύρω-τριγύρω ήταν τα κέντρα και στη μέση τ’ αλώνια όπου εγίνοντο οι χοροί. Άρχιζαν με περίπατο για να καταλήξουν ο καθένας και καθεμιά με την παρέα του, οι μεν νέοι στο χορό, οι δε θιασώται τού Βάκχου στα ταβερνεία να κουτσοπιούν με νηστήσιμο μεζέ, όπως το καλούσε η μέρα. […] Στην αντικρινή ταβέρνα ο Βασίλης ο Καμπούρας με την καΐντα του εσκόρπιζε ένα μελωδικό παστοράλε, που οι μεγάλοι συνθέται πολεμούν να μιμηθούν, αλλά το γνήσιον και το συναρπαστικό, επί τέλους το νατουράλε, είναι αυτό που παίζει ο Βασίλης, που το σπούδασε στα βουνά που ’βοσκε τ’ αρνιά. Μα και τούς μυκονιάτικους χορούς για να τούς χορέψεις καλά στ’ αλώνι, με τζαζ-μπαντ δε θα μπορέσεις. Η σαμπούνα με το ντουμπί είναι το καταλληλότερο όργανο, αλλά και να την παίζει το Βιζυράκι με τον Γιώρη τον Καρύδη, που ξέρει να μεταδίδει στο χορευτή τον ιδικό του ενθουσιασμό.

--[…]--

Στο Μοναστήρι έκαναν παράκληση. Η εκκλησία ήτο γεμάτη. Ο Κρίνος στο μαγειρειό εμοίραζε βραστά φασούλια, ψωμάκια και σύκα ξερά και έπαιρναν όλοι, διότι ήταν νοστιμότατα. Υπό το φως τής σελήνης στ’ αλώνια εγλεντούσε ο κόσμος, μέχρις ότου εσήμαναν λειτουργία, η οποία ετελέσθη με την ίδια μεγαλοπρέπεια· πολυκοσμία ίδια, όπως και στον εσπερινό.

Το πρωί, κατόπιν κάποιας διακοπής, άρχιζαν πάλι οι χοροί και στις ταβέρνες το φαγοπότι με πασχαλιανούς πια μεζέδες έως το μεσημέρι, οπότε ο κόσμος άρχιζε ν’ αραιώνει. Άλλοι τώρα επέστρεφαν για τη Χώρα και άλλοι για τα χωριά τους. Το βράδυ συνέχισαν τούς χορούς με τις σαμπούνες. Ο Μισαφίρης6 έφυγε κι αυτός για τη Χώρα, όπου θα ’παιζε σε κάποιο γάμο· βλέπετε τότες εγίνοντο συχνά γάμοι, δεν ήτο σπάνιο γεγονός όπως τώρα.

Από τις ταβέρνες είχε μείνει σε δουλειά ακόμη τού Μαλαματένιου, όπου μια παρέα χάριν τής ημέρας εθυσίαζαν στο Βάκχο από προχθές. Για τρίτη φορά εχόρευαν τον Αράπικο με την καΐντα ο Θοδωρής, ο Ντούμπας και ο Μπίρος, και τούς εθαύμαζεν η εναπομείνασα σμαρίδα. Περαστικός από ’κει και ο μαστρο-Λιοντής ο Χαρκιάς εξεδήλωσε την ευαρέσκειά του κράζοντας σαν πετεινός, όπως εσυνήθιζε όταν ήτο στο κέφι. Τον προσκαλέσαν η παρέα και ο ίδιος έβγαλε από τη ζώνη του ένα αθότυρο και ενίσχυσε το μεζέ. Ξαναγεμίσανε τότε τα ποτήρια και “άσπρο μπάτο” είπαν όλοι μια καρδιά και το ρούφηξαν σα να ήταν το πρώτο. Ο Μαλαματένιος ήξευρε καλά ότι αυτή η παρέα θα πανηγυρίζει μέχρι τελευταίας σταγόνας τού βαρελιού.

Μέρα με την ημέρα, με ολιγότερο κόσμο, συνεχίζονταν τα γλέντια έως τα Νιάμερα,7 το τέλος τού πανηγυριού. Ποιος φανταζότανε τότες ότι ύστερα από πενήντα χρόνια θ’ αλλάξουν τα πάντα στο νησί, όπως τα βλέπομε τώρα.

Γλωσσάρι

αλάρω: τραβώ κουπί

ασκαθαριά: βουκολικός σκοπός που παίζεται με το σουβριάλι· είδος κλήματος

βορνά: βορινά

βουϊδιές: σβουνιές, τα ξερά περιττώματα των αγελάδων που χρησιμοποιούνταν ως καύσιμη ύλη

βουϊδοκέλλι: κελλί (=μικρό σπίτι) για βόδια

δράφη: πικροδάφνη

ζούμπερα: βλαβερά έντομα, ζωΰφια, χρυσόμυγες, κουνούπια

καΐντα: βλ. σαμπούνα

καλάρω: μαζεύω τα δίχτυα

κελιά: τα δωμάτια των μοναστηριών που διέμεναν οι μοναχοί (αλλά και οι επισκέπτες των μοναστηριών) 

κόλληκας: κολίγος

λιμός: μικρό πουλάκι που πιάνεται στα ξώβεργα

λουβιά: αμπελοφάσουλα

μαυρομάτα: είδος πουλιού, κεφαλάς

μπαντάρι: πατάρι

μπελού: μονοκάταρτο ιστιοφόρο με τραπεζοειδές πανί

ντουμπί: χειροποίητο κρουστό (σαν μικρό τούμπανο) που κρατά τον ρυθμό στην σαμπούνα

παραγκαιριά: χέρσο χωράφι, συνήθως άγονο

πασχαλιανά φαγητά: μη νηστήσιμα φαγητά

πεύκια: ακριβά χαλιά

πλιά: πιά

σ’κιές: συκιές

σαμπούνα: τσαμπούνα, άσκαυλος

σμαρίδα: μαρίδα, πλήθος παιδιών

σουβριάλι: σουράβλι, αυλός

φουγού: φουφού, πήλινο σκεύος για ψήσιμο καφέ ή φαγητών

χωριό: η αγροτική κατοικία, το υποστατικό

 

Επεξηγήσεις

1. Άνω Μερά: η κατ’ εξοχήν αγροτική περιοχή τής Μυκόνου που περιλαμβάνει και το μεγαλύτερο τμήμα τού νότιου μέρους τού νησιού. Πέρα από τον κεντρικό οικισμό της η υπόλοιπη έκτασή της είναι διάσπαρτη με πολλές αγροικίες (“χωριά”).  

2. Χώρα: η πρωτεύουσα τού νησιού. Οι κάτοικοί της αποκαλούνταν χωραΐτες ή και κατωμερίτες.

3. Καστριανός Μύλος: δεν υπάρχουν ούτε τα θεμέλιά του σήμερα. Ήταν σχεδόν σύρριζα στη θάλασσα, δυτικά από το σημερινό Λαογραφικό Μουσείο.

4. Πολυδοντάς: χαρακτηριστικός τύπος τού νησιού. Δεν είχε ούτε ένα δόντι.

5. Μοναστήρι: η μονή τής Παναγίας τής Τουρλιανής (στο κέντρο τής Άνω Μεράς) αλλά και η ευρύτερη περιοχή γύρω από την μονή, κοινωνικό κέντρο τής Άνω Μεράς.

6. Μισαφίρης: ονομαστός βιολιστής τής εποχής.

7. Νιάμερα: τα εννιάμερα τής Κοιμήσεως τής Θεοτόκου, ημέρα που γιορτάζει το Μοναστήρι τής Τουρλιανής.   

 

Το παραπάνω κείμενο προέρχεται από το θαυμάσιο βιβλίο Όρτσ’ αλά μπάντα –έκδοση Ινδίκτου και Δήμου Μυκονίων σε επιμέλεια Παν. Κουσαθανά- και είναι αναπαραγωγή από το αρχικό κείμενο τού Ιωάννη Κονσολόπουλου (1867-1957) που είχε δημοσιευθεί στο 16ο φύλλο τής εφημερίδας «Μυκονιάτικα Χρονικά», στις 19 Αυγούστου 1934.

 

Καλό καλοκαίρι σε όλους…. 

http://www.youtube.com/watch?v=2ISjDi205UM#t=18

http://www.youtube.com/watch?v=_HMMFhH5Rs8

http://www.youtube.com/watch?v=uSnb-DkX7ng

 

 

 

 

Αξιολογήστε το άρθρο 
3 ψήφοι
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
«Πρώτη<5678910111213>Τελευταία»

Σχετικά με το blog
# Οταν οι ανθρωποι κανουν σχεδια ο Θεος γελαει.
# Για το παιχνίδι στα χρηματιστήρια: "Πρόκειται για μια δραστηριότητα που απαιτεί λίγο χρόνο και σου επιτρέπει, διατρέχοντας κάποιο μικρό κίνδυνο, να απαλλάξεις τον εχθρό σου από τα χρήματά του".


Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις
6/10Το καμπανάκι δεν χτυπά μόνο για τις Τράπεζες