cornelsen
ένθεν κι ένθεν, εκείθεν και εντεύθεν
Σύνδεσμοι


3044 αναγνώστες
Κυριακή, 22 Μαΐου 2016
00:17

Είναι η πρώτη φορά από το καλοκαίρι του 2014 που η τεχνική εικόνα του ΓΔ παρουσιάζει ενθαρρυντικά σημάδια. Οπωσδήποτε είναι ευδιάκριτος ο σχηματισμός δυο πολύμηνων πτωτικών καναλιών. Το δεύτερο από αυτά έχει μεν χαμηλότερο χαμηλό από το πρώτο αλλά έχει και μικρότερη κλίση. Η διάσπαση της γραμμής αντίστασης του δεύτερου καναλιού συνέπεσε χρονικά (20/4) τόσο με το σήμα του συστήματός μας (εδώ) όσο και με το σήμα από το Chande Kroll Stop αλλά και από τον (αριθμητικό) ΚΜ 200 ημερών. Ακόμη ένα θετικό στοιχείο θα είναι η διατήρηση του ΓΔ πάνω από τις 620 μονάδες με το κλείσιμο του μήνα.

Δυο παράγοντες θα μπορούσαν να ανακόψουν την πορεία του ΓΔ. Ο πρώτος είναι μια πιθανή αρνητική πορεία των μεγάλων διεθνών χρηματιστηρίων (όπως έχουμε δει και εδώ). Ο δεύτερος θα είναι η αδυναμία της συγκυβέρνησης ΣυριζΑΝΕΛ να κλείσει την (έτσι κι αλλιώς ταπεινωτική) συμφωνία που της έχουν βάλει οι “εταίροι” στο τραπέζι προς υπογραφήν.

 

Σημ.: για πρακτικούς λόγους χρησιμοποίησα τον MACD (3, 17, 1) στο εβδομαδιαίο διάγραμμα αντί των προσΕΚΜ καθώς τα σήματά τους είναι παραπλήσια.

10/6/2016 ALERT
Οπωσδήποτε -τουλάχιστον βραχυπρόθεσμη- διόρθωση το όρια τής οποίας δεν μπορούν ακόμη να προβλεφθούν. Η μεσοπρόθεσμη ανοδική τάση είναι ακόμη εδώ αλλά δύο παράγοντες φαίνεται ότι σφράγισαν την πτώση τής Παρασκευής 10/6: 
α) η αποκόμιση κερδών από τις τραπεζικές μετοχές -οι πωλήσεις τραπεζικών ήταν εμφανείς τουλάχιστον για τις τελευταίες δυο εβδομάδες
β) η αποχώρηση κεφαλαίων από τις ευρωπαϊκές αγορές λόγω τού επικείμενου δημοψηφίσματος που ίσως οδηγήσει στην ΠΡΩΤΗ αποχώρηση από την ΕΟΚ/ΕΕ (σχετικά εδώ και εδώ).

 

 

Σχετικά:
1. Αναζητώντας σημάδια αλλαγής τής μηνιαίας τάσης
2. Ενημέρωση Ichimoku για το ΓΔ (TRADERS')
3. Εβδομαδιαία ανασκόπηση (Βασίλης Μαρκάκης) 
4. FTSE25: Οι 211 μον. ειναι ένας επιτεύξιμος καλκαιρινος στόχος

 

 

 

Σχετικές μετοχές:
ΓΔ
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
2 ψήφοι

 Εκτύπωση
1938 αναγνώστες
Κυριακή, 24 Απριλίου 2016
14:53

Η Moody's καλεί τους επενδυτές να προσέχουν παρά την καλή πορεία των μετοχών το προηγούμενο διάστημα. Η διαφορά στον ρυθμό ανάπτυξης επιχειρηματικών κερδών-μισθολογικού κόστους, οι κάτω του μετρίου μακροοικονομικές συνθήκες και η διαφοροποίηση του VIX.

Οι αγορές μετοχών και εταιρικών ομολόγων προεξοφλούν «καλές ειδήσεις», που όμως ακόμα δεν έχουν υλοποιηθεί, γράφει σε νέα της έκθεση η Moody's.

Όπως αναφέρει το τρέχον ράλι υποθέτει πως θα υπάρξει μια ευρεία «αναζωογόνηση» των επιχειρηματικών πωλήσεων που θα είναι τόσο μεγάλη ώστε να οδηγήσει σε επαρκή ανάπτυξη μέσω των κερδών. Όσο οι αποδόσεις των ομολόγων που δεν ενέχουν ρίσκο παραμένουν εξαιρετικά χαμηλές, οι αγορές θα αρκούνται στην ασυνήθησαν χαμηλή ανάπτυξη μέσω των εταιρικών κερδών.

Τα αποτελέσματα του α' τριμήνου, όμως, υπολείπονται αυτού που διαφορετικά θα μπορούσε να αμβλύνει τις ανησυχίες για την επάρκεια της ανάπτυξης των εσόδων. 

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Bloomberg, τα έσοδα του 24% των εταιρειών εκτός ενεργειακού τομέα του S&P 500 που έχουν ανακοινώσει μέχρι τώρα αποτελέσματα για το α' τρίμηνο, έχουν αυξηθεί μετά βίας κατά 0,6% ετησίως. Επιπλέον, η ευρύτερη εκτίμηση των πωλήσεων εταιρειών εκτός χρηματοπιστωτικού τομέα για το β' τρίμηνο του 2016, που εξαιρούν τις πωλήσεις ενεργειακών προϊόντων, ενδέχεται να αυξηθούν κατά μόλις 1,9% ετησίως.

Σε αντίθεση με τις χαμηλότερες πωλήσεις εκτός ενέργειας, οι μισθοί του ιδιωτικού τομέα πιθανότατα θα αυξηθούν κατά ένα ταχύτερο 4,6% ετησίως το β' τρίμηνο του 2016. Η ταχύτερη ανάπτυξη του εργατικού κόστους έναντι των πωλήσεων βοηθά να εξηγηθεί γιατί τα λειτουργικά έσοδα των εταιρειών εκτός ενέργειας του S&P 500 υπολείπονται μέχρι τώρα κατά 6,6% ετησίως για το β' τρίμηνο.

Υπάρχει μια πρωτοφανής ανισορροπία μεταξύ του ρυθμού ανάπτυξης των πωλήσεων και των μισθών του ιδιωτικού τομέα. Σύμφωνα με δείγμα ετήσιων αυξήσεων από το 1994, οι μισθοί πλέον ξεπερνούν τα εκτιμώμενα έσοδα από βασικές δραστηριότητες, ή τα έσοδα από μη χρηματοοικονομικές δραστηριότητες εξαιρουμένων των ενεργειακών προϊόντων. Αυτή η ανισορροπία δεν είχε παρατηρηθεί ποτέ κατά την διάρκεια της ώριμης φάσης των προηγούμενων επιχειρηματικών κύκλων.

Συγκεκριμένα, κατά τους 12 μήνες που έληξαν τον Μάρτιο του 2016, η κατά 2,3% σε ετήσια βάση αύξηση των μισθών του ιδιωτικού τομέα ξεπέρασε την κατά 2% αύξηση των εσόδων από βασικές επιχειρηματικές δραστηριότητες. Η ίδια σύγκριση έδειξε μια πιθανή ετήσια αύξηση 4,6% στους μισθούς του ιδιωτικού τομέα.

Η ασυνήθιστα ταχύτερη αύξηση των θέσεων εργασίας του ιδιωτικού τομέα σε σχέση με τα έσοδα από βασικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων, αυξάνει τον κίνδυνο μιας ξαφνικής και μεγάλης ανόδου των απολύσεων, που μπορεί να φρενάρει τις δαπάνες των νοικοκυριών και, ως εκ τούτου, να πιέσει περαιτέρω τα έσοδα, σύμφωνα με την Moody's.

Κάτω του μετρίου οι μακροοικονομικές συνθήκες

Εξάλλου, από τους διαθέσιμους μακροοικονομικούς δείκτες (ανάπτυξη του πραγματικού ΑΕΠ, ανεργία κ.λπ.), ο δείκτης εθνικής δραστηριότητας (ΝΑΙ) της Fed του Σικάγο δείχνει την ισχυρότερη στατιστική συσχέτιση με το spread των ομολόγων υψηλών αποδόσεων. Η αντίστροφη σχέση μεταξύ των υψηλών αποδόσεων και του ΚΜΟ του ΝΑΙ είναι σχετικά ισχυρή, στο -0,83.

Σύμφωνα με τη Moody's, το spread των 637 μονάδων που κατεγράφη πρόσφατα ίσως αντισταθμίζει τα μακροοικονομικά ρίσκα για τους επενδυτές. Οι μακροικονομικές συνθήκες έχουν επιδεινωθεί σε σχέση με πέρυσι, όμως η επιδείνωση δεν είναι τόσο σοβαρή ακόμα ώστε να δικαιολογεί ένα spread μεγαλύτερο των 600 μ.β. Ωστόσο, αν οι πωλήσεις των επιχειρήσεων δεν αυξηθούν επαρκώς, τότε η επιβράδυνση στις προσλήψεις θα διαβρώσει ακόμα περισσότερο τα μακροοικονομικά θεμελιώδη.

Περισσότερες υποβαθμίσεις παρά αναβαθμίσεις

Εν τω μεταξύ, οι επενδυτές απέρριψαν το επιδεινούμενο μακροοικονομικό κλίμα του 2007, ενώ δεν κατάφεραν να ανταποκριθούν και στην αυξανόμενη συχνότητα των υποβαθμίσεων. Οι υποβαθμίσεις αυτές δεν έχουν ακόμα υποχωρήσει τόσο ώστε να στηρίξουν ένα spread ομολόγων υψηλής απόδοσης άνω των 650 μ.β. Μέχρι τώρα, τον Απρίλιο, εξαιρουμένων των αλλαγών στις αξιολογήσεις που επηρεάζουν τους εκδότες υψηλών αποδόσεων που έχουν σημαντική έκθεση στους τομείς του πετρελαίου και του αερίου, οι υποβαθμίσεις αντιπροσωπεύουν το 71% των αλλαγών. Για το α' εξάμηνο του 2016, οι υποβαθμίσεις φθάνουν στο 82%, το υψηλότερο επίπεδο από το δ' τρίμηνο του 2008 και το α' τρίμηνο του 2009.

Η διαφοροποίηση του VIX

Δεδομένης της ισχυρής συσχέτισης μεταξύ του δείκτη VIX και των spreads των αποδόσεων τόσο των μεσοπρόθεσμων όσω και των speculative grade εταιρικών ομολόγων, η πρόσφατη διαμόρφωση του δείκτη στο 13,8 στηρίζει έναν πιθανό περαιτέρω περιορισμό των spreads των αποδόσεων των εταιρικών ομολόγων. Ωστόσο, ο συσχετισμός αυτός είναι συζητήσιμος.

Σύμφωνα με την τελευταία φάση της τρέχουσας ανόδου, την βραδύτερη ανάπτυξη των πωλήσεων σε σχέση με το εργατικό κόστος και την ιστορικά υψηλή αναλογία της αγοραίας αξίας των αμερικανικών μετοχών προς τα κέρδη, το σημερινό, υψηλότερο από την τάση, spread των ομολόγων υψηλής απόδοσης αντανακλά καλύτερα τα τρέχοντα θεμελιώδη, απ' ότι ο δείκτης VIX.

Όπως τονίζει η Moody's, μια νέα διεύρυνση των πιστωτικών spreads μπορεί να εκθέσει ταχύτατα τα ευάλωτα σημεία της αγοράς μετοχών, και προειδοποιεί τους επενδυτές να μην εφησυχάσουν από το πρόσφατο ράλι στις μετοχές.

http://www.euro2day.gr/news/market/article/1416126/moodys-to-prosfato-rali-pashei-apo-themeliodh.html

 

Αξιολογήστε το άρθρο 
Δεν έχει αξιολογηθεί
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
2921 αναγνώστες
Δευτέρα, 7 Μαρτίου 2016
23:04

Ένα νέο γερμανικό σχέδιο[1] που προβλέπει την επιβολή «κουρέματος» στους κατόχους κρατικού χρέους στην Ευρωζώνη, σχεδιάζεται από το Sachverständigenrates zur Begutachtung der gesamtwirtschaftlichen Entwicklung (Γερμανικό Συμβούλιο των Ειδικών – Σοφών για την Οικονομία). Το σχέδιο υποστηρίζεται από την Bundesbank αλλά και από τον Υπουργό Οικονομικών Wolfgang Schauble.

Το Γερμανικό συμβούλιο των Σοφών της Οικονομίας, προτείνει ένα «Μηχανισμό Κρατικής Αφερεγγυότητας» η εφαρμογή του οποίου ανατρέπει ολοκληρωτικά τις χρηματοοικονομικές αρχές πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η χρηματοοικονομική τάξη την μεταπολεμική περίοδο προκειμένου να αποδοθεί  αξιοπιστία  στη ρήτρα της «μη διάσωσης» ("no-bailout") που υπήρχε στη Συνθήκη του Maastricht.
Σύμφωνα με το σχέδιο, οι κάτοχοι κρατικών ομολόγων θα υποστούν ζημιές σε κάθε μελλοντική κρίση χρέους πριν οποιαδήποτε βοήθεια από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM).
Η «εσωτερική διάσωση» ("bail-in") των κρατικών ομολόγων προσομοιάζει απολύτως με τον αντίστοιχο μηχανισμό «εσωτερικής διάσωσης» που ισχύει από την 01.01.2016 για το τραπεζικό σύστημα της ευρωζώνης και σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές συνεισέφερε στη δραστική πώληση των στοιχείων του ενεργητικού του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος από τις αρχές του έτους.
Το Γερμανικό Συμβούλιο υποστηρίζει ότι το πρώτο βήμα θα πρέπει να είναι η υψηλότερη στάθμιση του κρατικού χρέους που παρακρατούν οι τράπεζες της ευρωζώνης. Επίσης υποστηρίζει ότι πρέπει να τεθεί ανώτερο όριο για το ύψος του ποσού που  θα μπορούν να αγοράζουν, με τη ρητή στόχευση οι τράπεζες να προχωρήσουν σε αποεπένδυση ύψους 604 δις ευρώ. Αυτό μεταφράζεται σε εισροή φρέσκων κεφαλαίων ύψους περίπου 35 δις ευρώ.  

Sovereign exposures of banks in selected euro area member states

German Council of Economic Advisers 

Υποστηρίζει ακόμη, ότι, τα «κανονιστικά πλεονεκτήματα» του κρατικού χρέους στους ισολογισμούς των τραπεζικών ιδρυμάτων πρέπει να μηδενιστούν. Δεν θα πρέπει ,πλέον, να θεωρούνται ως «ολοκληρωτικά ασφαλή» έτσι ώστε να μην απαιτείται  κεφαλαιακή επάρκεια ή ότι κατέχουν «απεριόριστη ρευστότητα» στον υπολογισμό του «δείκτη κάλυψης ρευστότητας» των τραπεζικών ιδρυμάτων. Επίσης δεν απαιτείται κεφαλαιακή κάλυψη για εκδόσεις χρέους σε εθνικό νόμισμα. Η πρόταση είναι να μπει αφενός όριο στην έκθεση του κρατικού χρέους (όπως στους ιδιώτες, δηλαδή  25% στο Κατάλληλο Κεφάλαιο (eligiblecapital) και αυτό να μπορεί να φθάσει στο 100% ανάλογα με τον βαθμό πιστοληπτικής ικανότητας κάθε κράτους.

Στη θεωρία, ο στόχος είναι «η μείωση της αλληλεξάρτησης – των δεσμών μεταξύ κράτους και τραπεζών»  με τον διαχωρισμό των δύο, αποτρέποντας έτσι μια κρατική κρίση χρέους να διαχέεται στα εθνικά τραπεζικά συστήματα.

Στην συγκεκριμένη πρόταση του Συμβουλίου αντέδρασε έντονα το ένα μέλος του ο Peter Bofinger. Οι αντιρρήσεις του μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

-  Η ανάλυση του Συμβουλίου εδράζεται σε λάθος βάση: μέχρι την κρίση του 2008, το δημόσιο χρέος στην ευρωζώνη είχε μειωθεί ενώ αντίστοιχα το χρέος των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών επεκτάθηκε γρηγορότερα από το ΑΕΠ. Μετά το ξέσπασμα της κρίσης παρατηρήθηκε μια σημαντική αύξηση του δημοσίου χρέους. Αυτό οφείλεται, μετά την υπερβολή των χρηματοοικονομικών αγορών, σε σημαντικές παρεμβάσεις του κρατικού τομέα προκειμένου να σταθεροποιηθεί ο ιδιωτικός τομέας. Επομένως η κρίση μπορεί ευθέως να αποδοθεί στην ατελή λειτουργία της αγοράς. Άρα πως μπορεί να γίνει αποδεκτή η θέση που προάγει τη λειτουργία των αγορών σε ρυθμιστή της οικονομικής λειτουργίας; Τα επεισόδια που έλαβαν χώρα στην ΕΕ, πριν από τις 26.06.2012, όταν ο Mario Draghi παρενέβη για την σταθεροποίηση της ευρωζώνης, έδειξαν για ακόμη μια φορά ότι οι αγορές δεν λειτουργούν με βάση τα λεγόμενα «ορθολογικά» υποδείγματα.

Είναι πλέον αποδεκτό ότι σε περιόδους υψηλής αβεβαιότητας, η αύξηση του κινδύνου προκαλεί υπερβολικές αντιδράσεις από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, δημιουργώντας καταστάσεις πολλαπλών ισορροπιών σε ένα καθεστώς αυτοεκπληρούμενης προφητείας. Η θέση του Συμβουλίου ότι, η δημιουργία του  sovereign insolvency mechanism, θα οδηγήσει τις προσδοκίες των συμμετεχόντων στις αγορές σε περιορισμό αυτών των αποτελεσμάτων είναι λανθασμένη. Το αντίθετο θα συμβεί, δηλαδή θα αποσταθεροποιήσει τις προσδοκίες σε περιόδους κρίσης.    

Ένας κρατικός μηχανισμός αφερεγγυότητας θα μπορούσε να προκαλέσει ένα «πανικό ομολόγων» (bond-run) προκειμένου οι ομολογιούχοι να αποφύγουν το «κούρεμα». Με την ύπαρξη του μηχανισμού αφαιρείται η δυνατότητα από τα κράτη να παρέμβουν προκειμένου να σταθεροποιήσουν την οικονομία. Επομένως αυτά τα κράτη, μπροστά σε αυτή την αδυναμία  να σταθεροποιήσουν την οικονομίας τους, θα απολέσουν περαιτέρω την ήδη κλονισμένη εμπιστοσύνη τους. Έτσι τα κράτη που θα καταστούν αφερέγγυα θα βρεθούν  σε δυσκολότερη θέση. Η μακροοικονομική αποσταθεροποίηση θα προκαλέσει στη συνέχεια αποσταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος. Αντίθετα από ότι συμβαίνει με τα άλλα κράτη (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Αυστραλία, ΜΒ, Καναδάς, Ελβετία) τα κράτη της ευρωζώνης έχουν χρέος σε νόμισμα για το οποίο όμως, δεν έχουν την αρμοδιότητα  έκδοσής του.

Επιπλέον ο κρατικός μηχανισμός αφερεγγυότητας θα λειτουργήσει αποσταθεροποιητικά και στο επίπεδο της ευρωζώνης. Η κρίση του 2010-12 αντανακλά την αδυναμία των κρατών μελών να αντιδράσουν το καθένα μόνο του επειδή ήταν μέλη της ευρωζώνης.   

 

[1] Jahresgutachten 2015/16 "Zukunftsfähigkeit in den Mittelpunkt" Veröffentlicht am 11.11.2015

http://www.kostasmelas.gr/2016/02/blog-post_25.html

 

Αξιολογήστε το άρθρο 
1 ψήφος
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
4318 αναγνώστες
Τρίτη, 5 Ιανουαρίου 2016
23:22

Είναι ευρέως διαδεδομένη η συνήθεια στις τελευταίες μέρες του χρόνου να γράφονται άρθρα που προσπαθούν να ανασκοπήσουν την πορεία των οικονομικών και των πολιτικών εξελίξεων του παρελθόντος έτους. Η παρούσα αναφορά μπορεί να δίνει, από πρώτη ματιά, μια τέτοια εικόνα αλλά η πραγματικότητα είναι πως απλώς συμπίπτει χρονικά με το τέλος του έτους (2015). Αποτελεί μάλιστα μια συνέχεια ενός άρθρου που είχε γραφεί προ τριμήνου και αφορά στο ενδεχόμενο να έχουμε φτάσει στο τέλος της επτάχρονης ανόδου (καλά, δεν μιλάμε για το ΧΑΑ). Όπως και τότε θα χρησιμοποιήσω μακράς διάρκειας διαγράμματα (μηνιαία ως επί το πλείστον) και επάνω σε αυτά θα αποτυπώσω τις γενικές τάσεις που επικράτησαν. Συμπληρωματικά θα χρησιμοποιήσω τα Ichimoku clouds (ως περιοχές στήριξης/αντίστασης) και συνδυαστικά κάποιους ταλαντωτές και το Chande Kroll Stop. Πρέπει να τονιστεί εξ αρχής ότι στα διαγράμματα δεν εμφανίζονται τα αποτελέσματα των συνεδριάσεων της 4ης Ιανουαρίου (κατάρρευση του χρηματιστηρίου της Σανγκάης).      

Στο διάγραμμα 1 φαίνεται η πορεία του DJIA (μηνιαίες τιμές – Μ) από το 1992. Αξίζει να προσέξουμε το πλαγιοαναοδικό κανάλι που έχει διαμορφωθεί από το 2009 και κυρίως την εντυπωσιακής συνέπειας απόκλιση του RSI. Αυτό όμως που ενδιαφέρει άμεσα είναι το πλαγιοκαθοδικό κανάλι που μοιάζει να δημιουργείται τους 12 τελευταίους μήνες:

Ευκρινέστερα φαίνεται το κανάλι αυτό στο παρακάτω εβδομαδιαίο διάγραμμα 2:

Αντίστοιχη κίνηση από τον S&P500 (μηνιαίο διάγραμμα 3)

Κοινό χαρακτηριστικό στους δύο δείκτες είναι

α) η απόκλιση του RSI (δεν φαίνεται ο συγκεκριμένος ταλαντωτής στο διάγραμμα του S&p500) και

β) η δημιουργία μιας πλαγιοκαθοδικής γραμμής αντίστασης η οποία το τελευταίο έτος περιορίζει τους δείκτες και τους πιέζει προς τα κάτω κάθε φορά που την πλησιάζουν –χωρίς εντούτοις να έχουν αμφισβητηθεί τα πλαγιοανοδικά κανάλια.  

Ο γερμανικός δείκτης (διάγραμμα 4 -με μηνιαίες τιμές) έχει μια λίγο πιο πολύπλοκη συμπεριφορά. Είναι εμφανής ο σχηματισμός δυο διαδοχικών πλαγιοανοδικών καναλιών (2009-12 και 2012-15) που ολοκληρώνεται(;) με ανοδική σφήνα στον RSI. Η πλαγιοκαθοδική γραμμή που πιέζει τις τιμές εδώ και ένα έτος περίπου εμφανίζεται και εδώ όπως και στους αμερικάνικους δείκτες.

Δεν μπόρεσα να αποφύγω τον πειρασμό να δω τι γίνεται με την μετοχή της Ντόιτσεμπανκ (διάγραμμα 5). Σε αντιπαραβολή με την συμπεριφορά του DAX νομίζω πως είναι πολύ χαρακτηριστικό τι συμβαίνει με το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα και τι “σκελετοί” κρύβονται ακόμη στην τραπεζική… ντουλάπα. Ήδη οι τιμές προσεγγίζουν τα χαμηλά του 2008!

Ο κινέζικος δείκτης (διάγραμμα 6) χωρίς να ακολουθήσει την εκρηκτική άνοδο του DAX και του S&P500 (2009 μέχρι το 2014) έκανε ένα ανοδικό ξέσπασμα 8-9 μηνών και φαίνεται να επαναλαμβάνει σε περίληψη την πορεία της ανόδου 2006-08.

Και να μην ξεχάσουμε ότι οι αναδυόμενες αγορές δεν είχαν όλες και τις καλύτερες αποδόσεις την τελευταία 5ετία. Η Ρωσία και η Βραζιλία (κόκκινη και μαύρη γραμμή στο διάγραμμα) δεν κατάφεραν να αποκομίσουν τα κέρδη που είχαν οι αντίστοιχες αγορές στην Ινδία (μπλε γραμμή στο διάγραμμα), την Τουρκία και την Αργεντινή (για παράδειγμα).

---

Εν κατακλείδι, τα προ-εκτεθέντα δεν φιλοδοξούν να δώσουν προτάσεις εξόδου από την αγορά. Πολύ περισσότερο δεν φιλοδοξούν να περιγράψουν πωλητικά σήματα. Αλλά να δώσουν μια εικόνα της συνολικής πορείας των βασικών διεθνών δεικτών από το 2009.

 

Καλή Χρονιά σε όλους

 

===

Και μια εικόνα για την πορεία τής τιμής τού χαλκού (14/1/2016)

 

Σχετικό:

1. S&P500 Tests Key Support For Third Time

2. Will China pull down the world?

3. SP500 1W CHART … ABC RECIPROCAL BEARISH

4. Ευτυχισμένο το 2007

 

Τα «κλεμμένα»

Η ιστορία και η οικονομική θεωρία δείχνουν ότι τα αυξανόμενα επιτοκία στις ΗΠΑ δεν πρέπει να θεωρούνται ως η νέμεσις των αγορών μετοχών. Όπως έχει επανειλημμένα αναφέρει η επιτροπή Federal Open Market Committee στις δηλώσεις νομισματικής πολιτικής, η αύξηση των επιτοκίων εξαρτάται από βελτιώσεις στην αγορά εργασίας και από την εύλογη βεβαιότητα ότι «ο πληθωρισμός θα επανέλθει στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα» (δήλωση FOMC, 28 Οκτωβρίου 2015). Κατά συνέπεια, τα αυξανόμενα επιτόκια αποτελούν ένδειξη μιας υγιούς και αναπτυσσόμενης οικονομίας. Στην πραγματικότητα, όπως φαίνεται στο διάγραμμα 1, η έναρξη ενός κύκλου περιορισμού δεν λαμβάνει χώρα σε κορυφή της αγοράς μετοχών. Ο S&P 500 εξακολούθησε να ανεβαίνει για περίπου 15 μήνες μετά από την έναρξη της ανόδου των επιτοκίων (rate hiking) του 1999 έως 2000, με το δείκτη να προωθείται για 3,5 χρόνια μετά από την έναρξη του κύκλου περιορισμού της περιόδου 2004-2006. Ο τελευταίος κύκλος, ο οποίος διήρκησε 25 μήνες, και ήταν ο τελευταίος πριν από την κρίση, ήταν στην πραγματικότητα ο μακροβιότερος από τότε που το Κογκρέσο τροποποίησε το νόμο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας το 1977, δίνοντας στην Κεντρική Τράπεζα μια διπλή εντολή για προώθηση της σταθερότητας των τιμών και για μεγιστοποίηση της απασχόλησης. Αν και κάποιος δεν μπορεί να εκτιμήσει τη διάρκεια του επόμενου κύκλου, έχει ενδιαφέρον να σημειώσουμε ότι ο μέσος κύκλος περιορισμού από το 1987 ήταν 15,5 μήνες

S&P 500 και η πολιτική της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ

Περιοδικό TRADERS’ τχ. Φεβρουαρίου 2016‏

 

Αξιολογήστε το άρθρο 
5 ψήφοι
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
4186 αναγνώστες
Κυριακή, 8 Νοεμβρίου 2015
23:15

Έχουν δίκιο οι νεοφιλελεύθεροι ή οι νεοκεϋνσιανοί για τις αιτίες, την φύση και την υπέρβαση της κρίσης; Ο (μαρξιστής) οικονομολόγος Μάικλ Ρόμπερτς δίνει την δική του ερμηνεία μέσα (και) από την σύγκριση της περίπτωσης της Ελλάδας και της περίπτωσης της Ισλανδίας. Το κείμενο αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον αφού η λύση τού Grexit τίθεται πλέον και από την πλευρά των νεοφιλελεύθερων (ευρωπαϊκών) κύκλων.

Η μετάφραση είναι από το www.elaliberta.gr και το πρωτότυπο από το https://thenextrecession.wordpress.com

Προαπαιτούμενο ανάγνωσμα: Η «ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ: ΥΠΟΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ και ΠΤΩΤΙΚΗ ΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ

--o--

Τώρα που η σκόνη έχει κατακάτσει (για λίγο) στην Ελλάδα, η κυρίαρχη οικονομική θεωρία επανεξετάζει τι πήγε στραβά με την Ελλάδα και ποια θα μπορούσε να είναι η καλύτερη λύση. Και τώρα φαίνεται ότι και οι δύο επικρατούσες κύριες πτέρυγες της: οι νεοκλασικοί, νεοφιλελεύθεροι οπαδοί της λιτότητας από τη μία πλευρά και οι κεϋνσιανοί από την άλλη, συμφωνούν. Το Grexit θα ήταν και εξακολουθεί να είναι η καλύτερη λύση.

Ο κορυφαίος Αμερικανός κεϋνσιανός Μπραντ Ντε Λόνγκ έχει ενωθεί με τον Πολ Κρούγκμαν και τον Τζόζεφ Στίγκλιτς για να υποστηρίξουν ότι το Grexit είναι η φθηνότερη επιλογή για τους Έλληνες.[1] Ο Ντε Λόνγκ είναι εντελώς έκπληκτος και σοκαρισμένος που οι ηγέτες της ζώνης του ευρώ εξακολουθούν να απαιτούν λιτότητα και δέσμευση στους κανόνες του ευρώ, όταν έχει γίνει σαφές ότι αυτό δεν λειτουργεί. Ήταν παράλογο. «Επειδή ο Βόρειος Ατλαντικός είχε ζήσει τη δεκαετία του 1930, θα έλεγα ότι αυτή τη φορά δεν θα κάναμε τα ίδια λάθη που έγιναν από τους διαμορφωτές της πολιτικής στη δεκαετία του 1930. Αυτή τη φορά θα κάνουμε τα δικά μας, διαφορετικά και ελπίζω λιγότερα, λάθη. Ήμουν λάθος. Η ευρωζώνη έκανε τα λάθη της δεκαετίας του 1930 για μια ακόμη φορά. Και είναι έτοιμη τα κάνει σε μια πιο βίαιη, περισσότερο υπερβολική και πιο επίμονη μορφή από ότι έγιναν στη δεκαετία του 1930. Αλλά εγώ δεν πίστευα ότι θα γίνουν. Και έτσι, όταν η ελληνική κρίση χρέους εμφανίστηκε το 2010, μου φάνηκε ότι επειδή τα μαθήματα της Ιστορίας ήταν τόσο προφανή, ο δρόμος προς την επίλυση της ελληνικής κρίσης θα είναι απλή υπόθεση».

Τι ηλίθιοι που ήταν και είναι οι ηγέτες του ευρώ. Σίγουρα θα έπρεπε να είχαν δει ότι θα χρειαζόταν να «προσφέρουν στην Ελλάδα αρκετή βοήθεια, υποστήριξη, επιπλέον χρήματα, αποσβέσεις χρεών, και αναδιατάξεις του χρέους, για να είναι καλύτερο για την Ελλάδα να παραμείνει στη ζώνη του ευρώ, από ότι αν είχε οδηγηθεί σε έξοδο, υποτιμηθεί, χρεοκοπήσει, και αναδιαρθρωθεί το 2010»;

Αυτό ήλπιζαν ή περίμεναν οι ηγέτες της ελληνικής κυβέρνησης, ο πρώην υπουργός Οικονομικών Βαρουφάκης και ο πρωθυπουργός Τσίπρας κατά τις διαπραγματεύσεις με την Τρόικα. Όπως εξήγησε ο Βαρουφάκης τη στρατηγική του: «μια μαρξιστική ανάλυση τόσο του ευρωπαϊκού καπιταλισμού όσο και της υπάρχουσας κατάστασης της Αριστεράς μας αναγκάζει να εργαστούμε προς μια ευρεία συμμαχία, ακόμη και με δεξιούς, σκοπός της οποίας θα έπρεπε να είναι η επίλυση της κρίσης της Ευρωζώνης και η σταθεροποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης... Κατά ειρωνικό τρόπο, όσοι από εμάς απεχθάνονται την Ευρωζώνη έχουν την ηθική υποχρέωση να τη σώσουν!»[2]

Αλλά, όπως λέει ο Ντε Λονγκ, «αυτό δεν συνέβη». Έτσι τώρα, λέει ο Ντε Λόνγκ, το Grexit είναι η μόνη διέξοδος. Και επικαλείται την προφανή επιτυχία της Ισλανδίας, μια πολύ μικρή χώρα που δεν είναι καν στην ΕΕ, πόσο μάλλον στην Ευρωζώνη, και έτσι ήταν σε θέση να υποτιμήσει και να κηρύξει αθέτηση πληρωμών για να λύσει την κρίση χρέους της και τώρα τρέχει προς την κατεύθυνση της ευημερίας. «Αρκεί να δει κανείς τον σχετικό βαθμό ανάκαμψης, ουσιαστικά ολοκληρωμένο -καμία σχέση ανάμεσα στην Ισλανδία και την Ελλάδα».

Είναι αλήθεια; Η Ισλανδία συνεχώς σερβίρεται από τους κεϋνσιανούς ως το μοντέλο για την επίλυση της κρίσης χρέους και της ύφεσης από τα οποία υποφέρει η Ελλάδα. Αλλά αυτό είναι ένας σκανδιναβικός μύθος όπως έχω εξηγήσει σε διάφορες αναρτήσεις.[3]

Αυτή η ιστορία της αθέτησης πληρωμών και της υποτίμησης δεν είναι η ακριβής αλήθεια. Η Ισλανδία δεν ακύρωσε τα τεράστια χρέη που οι διεφθαρμένες της Τράπεζες δημιούργησαν με ιδρύματα του εξωτερικού (κυρίως από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Κάτω Χώρες). Τα επαναδιαπραγματεύτηκε και τελικά τώρα τα πληρώνει όπως η Ελλάδα. Και η υποτίμηση δεν σημαίνει ότι οι Ισλανδοί απέφυγαν μια τεράστια απώλεια του βιοτικού επιπέδου τους. Τα πήγαν καλύτερα από τους Έλληνες σε αυτό -αλλά οι Ισλανδοί ξεκίνησαν από ένα πολύ υψηλότερο βιοτικό επίπεδο από τους Έλληνες. Ακόμα κι έτσι, σε όρους ευρώ, τα ισλανδικά πραγματικά εισοδήματα των εργαζομένων μειώθηκαν κατά 50% και εξακολουθούν να είναι ακόμα 25% κάτω από τα επίπεδα πριν την κρίση.

Ναι, η Ισλανδία έκανε εθνικοποίηση των Τραπεζών της αλλά στη συνέχεια τις ιδιωτικοποίησε και πάλι σε χρόνο ρεκόρ. Δύο από τις τρεις μεγάλες Τράπεζες που κατέρρευσαν στην Ισλανδία ανήκουν πλέον στους πιστωτές τους, όχι στο κράτος. Η τρίτη Τράπεζα, η Landsbanki, εξακολουθεί να είναι εθνικοποιημένη, αλλά αυτό συμβαίνει μόνο επειδή βρίσκονται σε εξέλιξη δικαστικές υποθέσεις που αφορούν το Icesave. Οι περισσότεροι από τους πιστωτές στην πραγματικότητα πούλησαν τις συμμετοχές τους σε ξένα hedge funds. Μερικές από τις Τράπεζες που είχαν πτωχεύσει παρέμειναν στον έλεγχο της κυβέρνησης μόνο για μερικές εβδομάδες. Η Spron, για παράδειγμα, είχε απορροφηθεί από την Arion Bank, η οποία με τη σειρά της παραχωρήθηκε στους πιστωτές της λίγες εβδομάδες αργότερα, ουσιαστικά ένα δώρο στους ξένους πιστωτές της Kaupthing.

Το διαφημιζόμενο μοντέλο ανάκαμψης της Ισλανδίας, που περιλαμβάνει την υποτίμηση του νομίσματός της, συνδυάστηκε με ελέγχους κεφαλαίων. Και αυτό παραμένει μια σοβαρή τροχοπέδη για τις επενδύσεις στον ιδιωτικό τομέα. Η Ισλανδία αναπτύσσεται κατά 2% ετησίως, γρηγορότερα από ότι ένα μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Όμως, το ΔΝΤ είχε αρχικά προβλέψει ετήσια αύξηση της τάξης του 4,5% κατά την περίοδο 2011-2013.

Πολλοί Ισλανδοί λένε ότι δεν "αισθάνονται", αυτή τη μέτρια ανάπτυξη. Εκτός από την ακμάζουσα αλιεία και τον τουρισμό, οι επιχειρήσεις διαμαρτύρονται για στασιμότητα. Περίπου το 80% των νοικοκυριών είναι πνιγμένα στα χρέη των στεγαστικών δανείων που αναπροσαρμόζονται με βάση τον πληθωρισμό. Οι επενδύσεις είναι κάτω από 15% του ΑΕΠ, μια χαμηλή επίδοση. Τα πραγματικά εισοδήματα έχουν μειωθεί αισθητά για τα ισλανδικά νοικοκυριά καθώς το ενυπόθηκο χρέος τους αναπροσαρμόζεται τιμαριθμικά με τον πληθωρισμό.

Iceland real income

Και δεν είναι αλήθεια ότι με την αθέτηση πληρωμών και την υποτίμηση οι Ισλανδοί απέφυγαν τις επιπτώσεις της λιτότητας. Κοιτάξτε αυτό το διάγραμμα για τον βαθμό της αλλαγής που έκαναν οι κυβερνήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο μεταξύ 2009 και 2014, στην ισορροπία του προϋπολογισμού προ τόκων και χρεολυσίων ως ποσοστό του εθνικού ΑΕΠ. Η Ελλάδα προηγείται στον βαθμό της λιτότητας. Αλλά κοιτάξτε ποια χώρα είναι η δεύτερη: η Ισλανδία.

Iceland austerity

Ο Μπραντ Ντε Λονγκ εκτιμά τώρα ότι το κόστος από το Grexit για την ελληνική οικονομία θα ήταν πολύ χαμηλότερο από ότι «οι μακροπρόθεσμες δαπάνες για την παραμονή στην ευρωζώνη, δεδομένης της απαιτούμενη λιτότητας που επιβάλλεται τώρα από τις Βρυξέλλες και τη Φρανκφούρτη». Αυτό μπορεί να είναι σωστό, αλλά το παράδειγμα της Ισλανδίας δεν το επιβεβαιώνει.

Και ούτε το επιβεβαιώνει η παραδοσιακή εξήγηση για την ελληνική ύφεση που προέρχεται από τους κεϋνσιανούς: πάρα πολύ λιτότητα. Ο Ντε Λονγκ λέει ότι «ο βασικός λόγος για την αποτυχία των προβλέψεων είναι, φυσικά η υποτίμηση, από τις Βρυξέλλες, τη Φρανκφούρτη και την Ουάσιγκτον, τόσο από το ΔΝΤ και από την κυβέρνηση Ομπάμα -του απλού κεϋνσιανού πολλαπλασιαστή στο μηδενικό κατώτατο όριο για τα επιτόκια».

Λοιπόν, ο “απλός κεϋνσιανός πολλαπλασιαστής” μετρά την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ που προέρχεται από μια μονάδα αύξησης των κρατικών δαπανών. Όμως, η απόδειξη ότι αυτό είναι καθοριστικό δεν είναι σαφής.[4] Επιπλέον, έχω δείξει σε προηγούμενες θέσεις ότι οι επιπτώσεις της λιτότητας στην ανάπτυξη στην Ελλάδα και αλλού είναι πολύ λιγότερες από τις επιπτώσεις της κατάρρευσης των ιδιωτικών επενδύσεων λόγω της χαμηλής κερδοφορίας και του υψηλού χρέους του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα. Όπως είπε πρόσφατα Φράνσις Κόπολα, «η ιστορία της ελληνικής κρίσης στην πραγματικότητα δεν είναι μια δημοσιονομική ασωτία που προκάλεσε “μια αιφνίδια διακοπή”. Είναι η σπατάλη του ιδιωτικού τομέα που τροφοδότησε την αύξηση του εξωτερικού χρέους, το οποίο προκύπτει (ή προκαλείται) από την μείωση της ανταγωνιστικότητας».[5]

Ο μαρξιστικός πολλαπλασιαστής μετρά την ποσότητα της οικονομικής ανάπτυξης που δημιουργείται από τις επενδύσεις στον ιδιωτικό τομέα και, επομένως, από κάθε μονάδα επιπλέον κερδοφορίας.[6]

Ο ελληνικός καπιταλισμός δέχτηκε το μεγαλύτερο χτύπημα στην κερδοφορία από την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης και την έχει ανακτήσει στον μικρότερο βαθμό. Αντίθετα, η Ιρλανδία υπέφερε λιγότερο από τις τρεις παρακάτω οικονομίες και ανέκτησε την κερδοφορία σε μεγαλύτερο βαθμό (αν και εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τα προηγούμενα υψηλά της). Και αυτό αντανακλάται στην οικονομική ανάπτυξη. Αυτό εξηγεί τη χειρότερη θέση της Ελλάδας και όχι η λιτότητα ως τέτοια ή η αποτυχία της υποτίμησης.

Profitability change

Παρ' όλα αυτά, ο Ντε Λονγκ συνεχίζει να εκπλήσσεται με την ηλιθιότητα των ηγετών του ευρώ και των οπαδών της λιτότητας: «Τότε γιατί δεν έχουμε μάθει από την ιστορία μας; Εξακολουθώ να τρίβω τα μάτια μου με απορία: Θα έλεγα ότι η Μεγάλη Ύφεση ήταν ένα αρκετά εμφανές γεγονός στην ευρωπαϊκή Ιστορία ώστε να μην γίνουν ακριβώς τα ίδια λάθη πάλι και τώρα φαίνεται σαν να επιστρέφουν με τον πιο ακραίο τρόπο».

Ωστόσο φαίνεται ότι οι οπαδοί της λιτότητας δεν είναι τόσο ανόητοι, διότι συμφωνούν ότι η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να επιλέξει και το Grexit. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, κατά τη διάρκεια των βασανιστικών διαπραγματεύσεων με την Ελλάδα για το “πακέτο διάσωσης”, προσέφερε προφανώς μια συμφωνία στον Βαρουφάκη να πληρώσει 50 δισ. ευρώ ως “ενίσχυση”, εάν οι Έλληνες επέλεγαν να βγουν από την Ευρωζώνη.

Και ο κορυφαίος Γερμανός οικονομολόγος οπαδός της λιτότητας, Δρ Χανς Βέρνερ Ζιν συμφωνεί. «Δεν υπάρχουν πολλά θέματα με τα οποία συμφωνώ με τους συναδέλφους μου Πολ Κρούγκμαν και Τζόζεφ Στίγκλιτς και τον Έλληνα πρώην υπουργό Οικονομικών Γιάννη Βαρουφάκη. Όμως, ένα απ’ αυτά είναι η άποψη ότι η έξοδος από την ευρωζώνη θα ήταν ενδεδειγμένη για την Ελλάδα».

Απηχώντας τις απόψεις του Κρούγκμαν και του Ντε Λονγκ, ο Ζιν εκτιμά ότι η Ελλάδα χρειάζεται υποτίμηση και αυτό δεν μπορεί να γίνει με επιτυχία με “εσωτερική υποτίμηση”, δηλαδή μείωση των μισθών και των τιμών, όπως προσπαθούν να κάνουν τα τωρινά μέτρα της τρόικας. «Η δημόσια πίστωση έχει καθυστερήσει μια ελληνική χρεοκοπία, αλλά απέτυχε να αναζωογονήσει την ελληνική οικονομία. Για να γίνει ανταγωνιστική, η Ελλάδα χρειάζεται μια ισχυρή υποτίμηση -μια σχετική πτώση του επιπέδου τιμών. Η προσπάθεια να μειωθούν οι τιμές και οι μισθοί σε απόλυτους όρους (για παράδειγμα, περικόπτοντας τους μισθούς) θα ήταν πολύ δύσκολη, καθώς θα οδηγούσε σε πτώχευση πολλούς οφειλέτες και ενοικιαστές».

Για τον Ζιν, η κεϋνσιανή λύση δεν θα λειτουργήσει, όχι επειδή οι κεϋνσιανοί υποστηρίζουν την υποτίμηση του ελληνικού νομίσματος για να κάνουν τον ελληνικό καπιταλισμό ανταγωνιστικό, αλλά επειδή θέλουν επίσης να αυξήσουν τις δημόσιες δαπάνες. «Τι γίνεται με τη λύση που ευνοούν οι αριστεροί: περισσότερα χρήματα για την Ελλάδα; Δεν υπάρχει αμφιβολία, οι τεράστιες κρατικές δαπάνες θα επιφέρουν ένα κεϋνσιανό ερέθισμα και θα δημιουργήσουν κάποια μέτρια εσωτερική ανάπτυξη. Ωστόσο, εκτός από το γεγονός ότι αυτά τα χρήματα θα πρέπει να προέλθουν από τους φορολογούμενους άλλων χωρών, αυτό θα ήταν αντιπαραγωγικό, καθώς θα εμπόδιζε την αναγκαία υποτίμηση μιας υπερτιμημένης οικονομίας και θα διατηρούσε τους μισθούς και τις τιμές πάνω από το επίπεδο ανταγωνισμού».

Γι' αυτό, για τον Ζιν, το Grexit θα μπορούσε να λειτουργήσει μόνο αν έκανε τον ελληνικό ιδιωτικό τομέα κερδοφόρο και πιο ανταγωνιστικό (σε βάρος της εργασίας). Εδώ ο Ζιν τονίζει την τέλεια ορθολογική λογική της λιτότητας που ο Ντε Λονγκ και οι Κεϋνσιανοί αδυνατούν να κατανοήσουν. Η λιτότητα δεν είναι απλά κάποια ηλίθια ιδεολογική προκατάληψη εκ μέρους του Σόιμπλε και του Ζιν και των ομοίων τους (αν και μπορεί να είναι και αυτό), είναι μια λύση με στόχο να αποκατασταθεί η κερδοφορία του ελληνικού κεφαλαίου, όπως ακριβώς προσφέρεται για άλλες καπιταλιστικές οικονομίες που βρίσκονται σε ύφεση.[7]

Ο Ζιν αναφέρει το παράδειγμα της Ιρλανδίας, και όχι της Ισλανδίας όπως κάνουν οι κεϋνσιανοί: «Οι Ιρλανδοί έσφιξαν το ζωνάρι τους και υποβλήθηκαν σε μια δραστική εσωτερική υποτίμηση με μείωση των μισθών, η οποία με τη σειρά της οδήγησε σε μείωση των τιμών για τα ιρλανδικά προϊόντα, τόσο σε απόλυτους, όσο και σε σχετικούς όρους. Αυτό έκανε την ιρλανδική οικονομία ανταγωνιστική και πάλι». Και πραγματικά «έσφιξαν το ζωνάρι τους». Στο γράφημα μου πάνω για τις αλλαγές στους κρατικούς προϋπολογισμούς από το 2009, η Ιρλανδία ακολουθεί μετά την Ελλάδα και την Ισλανδία.[8]

Ο Ζιν παραλείπει επίσης να αναφέρει ότι ο κύριος λόγος για τον οποίο η Ιρλανδία έχει γίνει ανταγωνιστική ήταν η μαζική μετανάστευση του εργατικού δυναμικού και οι ειδικές φορολογικές προϋποθέσεις που προβλέπονται από την ιρλανδική κυβέρνηση για τις αμερικάνικες πολυεθνικές που λειτουργούν εκεί. Η ιρλανδική μετανάστευση βρίσκεται τώρα στα επίπεδα που είχαν να παρατηρηθούν από τις σκοτεινές ημέρες της δεκαετίας του 1980.

irish emigration

Είναι η ίδια ιστορία με την Εσθονία, ένα άλλο παράδειγμα επιτυχούς «λιτότητας» και τώρα, φυσικά, για την Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία. Τα επιχειρήματα των οπαδών της λιτότητας για την ανάκαμψη αυτών των αδύναμων καπιταλιστικών οικονομιών εξαντλούνται σε τεράστιες μειώσεις στους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας, στις μαζικές περικοπές στις δημόσιες δαπάνες και την μαζική μετανάστευση. Όλα αυτά γίνονται για την αποκατάσταση της κερδοφορίας του ιδιωτικού τομέα.

Όμως φαίνεται ότι ο Ζιν και άλλοι εκτιμούν τώρα ότι οι πολιτικές της λιτότητας από μόνες της δεν θα είναι αρκετές για να σταθεί ο ελληνικός καπιταλισμός και πάλι στα πόδια του αλλά ότι θα εξακολουθεί να παραπαίει. Καλύτερα τώρα η Ελλάδα να φύγει, να υποτιμήσει τη δραχμή και στη συνέχεια να εφαρμόσει μέτρα λιτότητας. «Η Ελλάδα θα έχει τη δυνατότητα να επιστρέψει στην ευρωζώνη, σε μια νέα συναλλαγματική ισοτιμία, μετά τη διενέργεια των θεσμικών μεταρρυθμίσεων -όπως η δημόσια απογραφή της αγοράς γης, η αποτελεσματική είσπραξη φόρων, η ακριβής παροχή στατιστικών στοιχείων- και πληρώντας τις κανονικές προϋποθέσεις για την ένταξή της στην Ευρωζώνη. Θα μπορούσε να πάρει πέντε ή δέκα χρόνια».

Για τον Ζιν όπως το θέτει, «Μέχρι η Ευρώπη να μετατραπεί σε ένα ομοσπονδιακό κράτος -όπως θα έπρεπε να γίνει, κάποια στιγμή- δεν θα έχει ένα νόμισμα όπως το δολάριο. Μέχρι τότε, αυτό που χρειάζεται είναι μια νομισματική ένωση που να "αναπνέει", με ομαλές επιλογές εισόδου και εξόδου, σε συνδυασμό με τον κανόνα περί αφερεγγυότητας για τα κράτη μέλη».

Έτσι λοιπόν. Οι κεϋνσιανοί λένε ότι η πορεία προς τα εμπρός είναι μέσω του Grexit και το ίδιο λένε τώρα και πολλοί οπαδοί της λιτότητας. Κι οι δυο βλέπουν το Grexit ως λύση για να σώσουν τον ελληνικό καπιταλισμό. Οι κεϋνσιανοί υπολογίζουν ότι θα «ελευθερώσουν» τον ελληνικό καπιταλισμό από τη λιτότητα. Οι οπαδοί της λιτότητας υπολογίζουν ότι θα «ελευθερώσουν» τους ηγέτες τού ευρώ από τη σπάταλη χρηματοδότηση μιας προβληματικής καπιταλιστικής οικονομίας. Αλλά καμία πλευρά δεν θα έχει δίκιο, αν η κερδοφορία του κεφαλαίου δεν επανέλθει στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.

 

Σημειώσεις

1. Brad DeLong, «Depression's Advocates», Brad DeLong's Grasping Reality, 24 Ιουλίου 2015.

2. Yanis Varoufakis, «Confessions of an Erratic Marxist in the Midst of a Repugnant European Crisis», Yanis Varoufakis, 10 Δεκεμβρίου 2013.

3. Michael Roberts, «Profitability, the euro crisis and Icelandic myths», Michael Roberts Blog.

4. Βλέπε τη θέση μου: Michael Roberts, «The smugness multiplier», Michael Roberts Blog, 14 Οκτωβρίου 2012.

5. Michael Roberts, «Greece: Keynes or Marx?», Michael Roberts Blog, 14 Μαρτίου 2015.

6. Βλ. τη θέση μου: Michael Roberts, «Multiplying multipliers», Michael Roberts Blog, 13 Ιανουαρίου 2015.

7. Βλ. το άρθρο μου: Michael Roberts, «Austerity: has it worked?», Michael Roberts Blog, 24 Απριλίου 2015.

8. Πράγματι, δείτε εξαιρετικό άρθρο του Michael Taft σχετικά με το ιρλανδικό μοντέλο για την Ελλάδα: Michael Taft, «Ireland is no model for Greece», The Guardian, 10 Ιουλίου 2015.

 

Σχετικά:

1. Η ελληνική τραγωδία: ανταγωνιστικές ερμηνείες τής ελληνικής κρίσης

2. Βαρουφάκης: γιατί ο Σόιμπλε θέλει Grexit

3. Ουτοπία ή ρεαλισμός η εθνικοποίηση των Τραπεζών;

4. Ένα Grexit πολύ διαφορετικό από τού Σόιμπλε

5. Συκρίνοντας το ελληνικό και το ισλανδικό πρόγραμμα τού ΔΝΤ

Αξιολογήστε το άρθρο 
5 ψήφοι
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
«Πρώτη<123456789>Τελευταία»

Σχετικά με το blog
# Οταν οι ανθρωποι κανουν σχεδια ο Θεος γελαει.
# Για το παιχνίδι στα χρηματιστήρια: "Πρόκειται για μια δραστηριότητα που απαιτεί λίγο χρόνο και σου επιτρέπει, διατρέχοντας κάποιο μικρό κίνδυνο, να απαλλάξεις τον εχθρό σου από τα χρήματά του".


Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις