cornelsen
ένθεν κι ένθεν, εκείθεν και εντεύθεν
Σύνδεσμοι


1193 αναγνώστες
Παρασκευή, 26 Μαΐου 2017
20:35

Μπορεί η σχέση της Ελλάδας με τους εταίρους της να έχει εδώ και καιρό αλλάξει, αλλά δεν έχει αλλάξει όσο χρειάζεται για να εξέλθει από την παγίδα “αργού θανάτου”. Κι αυτό, παρότι έχει πληρώσει βαρύ τίμημα, που με την υπερψήφιση των πρόσθετων μέτρων την περασμένη εβδομάδα γίνεται βαρύτερο.

Το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν είναι πλέον απομονωμένη, είναι αναγκαία, αλλά όχι και ικανή συνθήκη για να ξεφύγει από την παγίδα. Στην πραγματικότητα, το μίγμα οικονομικού εθνικισμού και πολιτικής αδιαλλαξίας που χαρακτηρίζει τη στάση του Βερολίνου μας υποχρεώνει να κρατάμε μικρό καλάθι. Η στάση του Σόιμπλε στο Eurogroup της 22ας Μαΐου επιβεβαιώνει αυτή τη θεώρηση.

Η γερμανική αδιαλλαξία τορπίλισε τις προσπάθειες να βρεθεί συμφωνία τη Δευτέρα. Η εξέλιξη αυτή έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ήδη δραματική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Ταυτοχρόνως, όμως, υποσκάπτει και την πίστη των ευρωπαϊκών λαών στην ικανότητα της Ευρωζώνης να δίνει λύσεις σε ζωτικά προβλήματα των χωρών-μελών, αλλά και στο δικό της υπαρκτό πρόβλημα επιβίωσης.

Όπως φάνηκε και από τις μετέπειτα δηλώσεις του, ο Σόιμπλε εξαντλεί τα χρονικά περιθώρια σε μία προσπάθεια να εκβιάσει με σκοπό να πάρει αυτό που θέλει. Όλα δείχνουν, ωστόσο, ότι το ΔΝΤ δεν πρόκειται να κάνει πίσω. Και να το ήθελε η Λαγκάρντ δεν έχει περιθώρια. Είναι πολύ στριμωγμένη από το Συμβούλιο του Ταμείου. Τα περισσότερα μέλη του δεν θέλουν τη συμμετοχή στο ελληνικό πρόγραμμα. Γι’ αυτό θα είναι πολύ αυστηροί με την τήρηση των κανόνων όσον αφορά τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Για να πεισθούν, η Λαγκάρντ πρέπει να πάει με πολύ συγκεκριμένες δεσμεύσεις στα χέρια.

Έτσι όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα, η εκκρεμότητα παραπέμπεται για την επόμενη σύνοδο του Eurogroup, στις 15 Ιουνίου. Μέχρι τότε, η ελληνική οικονομία παραμένει στην παγίδα της αβεβαιότητας. Με άλλα λόγια, τον λογαριασμό θα τον πληρώσουν οι Έλληνες.

Αντικείμενο των διαπραγματεύσεων είναι αφενός ο προσδιορισμός από τώρα των μεσοπρόθεσμων μέτρων για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, αφετέρου ο καθορισμός του ύψους και της διάρκειας του πρωτογενούς πλεονάσματος για μετά το 2018.

Πριν τη σύνοδο, στην Κομισιόν προεξοφλούσαν πως η ψήφιση των προαπαιτούμενων από την ελληνική Βουλή ουσιαστικά οριστικοποιεί την έγκαιρη εκταμίευση της δόσης. Κι αυτό, παρότι το γερμανικό και το ολλανδικό Κοινοβούλιο έχουν θέσει ως όρο τη συμμετοχή του ΔΝΤ. Προεξοφλούσαν, δηλαδή, ότι δεν πρόκειται να υπάρξει πρόβλημα με την έγκαιρη αποπληρωμή των ελληνικών ομολόγων που έχει στα χέρια της η ΕΚΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) και τα οποία λήγουν τον Ιούλιο (περίπου επτά δισ ευρώ).

Αν και θεωρητικά δεν μπορεί να αποκλεισθεί να προκύψει “ατύχημα” το ενδεχόμενο αυτό συγκεντρώνει πολύ λίγες πιθανότητες. Για την Αθήνα, όμως, αυτό δεν είναι αρκετό. Επιδιώκει από τώρα προσδιορισμό των μεσοπρόθεσμων μέτρων, κατά τρόπο που να οδηγήσουν σε γενναία ελάφρυνση του χρέους. Στην επιδίωξή της αυτή έχει σύμμαχο το Ταμείο. Χωρίς την πίεση που αυτό ασκεί στο Βερολίνο, η Ευρωζώνη δεν υπήρχε περίπτωση να κάνει ουσιαστικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.

Το “κόκκαλο” και το “ψαχνό”

Από τη στιγμή που υποχώρησε και αποδέχθηκε τα πρόσθετα μέτρα που ζητούσε το ΔΝΤ, η κυβέρνηση Τσίπρα έχει γίνει υπέρμαχος της συμμετοχής του Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα. Και είναι λογικό. Αφού πλήρωσε τόσο υψηλό τίμημα, θέλει να πάρει και το θετικό, που είναι η απαίτηση της Λαγκάρντ για γενναία ελάφρυνση του χρέους. Ο πρωθυπουργός, μάλιστα, ξεκαθάρισε πως εάν τελικώς το ΔΝΤ δεν συμμετάσχει και δεν εφαρμοσθούν τα μεσοπρόθεσμα, η κυβέρνηση δεν πρόκειται να εφαρμόσει τα πρόσθετα μέτρα που ψήφισε την Πέμπτη.

Η ελάφρυνση του χρέους είναι πολύτιμο όπλο για την κυβέρνηση Τσίπρα, με την έννοια ότι θα το “πουλήσει” επικοινωνιακά για να εξισορροπήσει κάπως το βαρύ πολιτικό-εκλογικό κόστος από τα νέα επώδυνα μέτρα. Ταυτοχρόνως, όμως, είναι και προϋπόθεση για τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα. Αυτή με τη σειρά της είναι προϋπόθεση για την ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, η οποία και θα στείλει το μήνυμα σε επενδυτές και αγορές ότι η χώρα γύρισε σελίδα.

Ο Κερέ (μέλος της εκτελεστικής επιτροπής της ΕΚΤ) ήταν προ ημερών σαφής. Για να συζητήσει η ΕΚΤ την ένταξη της Ελλάδας στην ποσοτική χαλάρωση πρέπει να γίνουν τρία βήματα:

•          Το πρώτο είναι το αυριανό [22/5] Eurogroup να καταλήξει σε συμφωνία και για το ζήτημα της ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους.

•          Το δεύτερο και δεδομένο βήμα είναι ο ESM (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας) να δώσει την έκθεσή του για το κλείσιμο της 2ης αξιολόγησης.

•          Το τρίτο βήμα είναι το Συμβούλιο του ΔΝΤ να αποφασίσει τη συμμετοχή στο ελληνικό πρόγραμμα.

Σύμφωνα με καλά ενημερωμένη πηγή, η Λαγκάρντ είχε πριν τη σύνοδο του Eurogroup καταστήσει σαφές στον Σόιμπλε ότι το Ταμείο δεν πρόκειται να συμφωνήσει με μία γενικόλογη απόφαση. Το γεγονός ότι η αντίστοιχη γενικόλογη δέσμευση του Eurogroup το Νοέμβριο του 2012 έμεινε επιταγή χωρίς αντίκρισμα ήταν αιτία που η γενική διευθύντρια Λαγκάρντ είχε γίνει στόχος εσωτερικής κριτικής στο ΔΝΤ. Κι αυτό, επειδή η ίδια είχε δεσμευθεί στο Συμβούλιό του ότι η ελάφρυνση θα γινόταν.

Κατά την ίδια πηγή, η γενική διευθύντρια έχει, επίσης, διαμηνύσει στον Γερμανό υπουργό Οικονομικών ότι η δήλωσή του πως η ελάφρυνση δεν είναι δεδομένη και πως το ζήτημα αυτό θα εξετασθεί μετά το τέλος του 3ου Μνημονίου έχει επιβαρύνει το κλίμα στο ΔΝΤ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να καθιστά δυσκολότερη τη συμμετοχή του στο ελληνικό πρόγραμμα. Η κυβέρνηση Τραμπ με δυσκολία και με αυστηρούς όρους έχει συναινέσει στη συμμετοχή του Ταμείου και δεν πρόκειται να κάνει επ’ αυτού εκπτώσεις.

Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες, στις διαπραγματεύσεις που έχουν γίνει μεταξύ ΔΝΤ και Βερολίνου, η Λαγκάρντ έχει ζητήσει –στο πλαίσιο μίας συνολικότερης πρότασης– το πρωτογενές πλεόνασμα μέχρι το 2022 να πέσει από το 3,5% του ΑΕΠ στο 2,5% και στη συνέχεια να μειώνεται σταδιακά μέχρι το 1%.

Ο Σόιμπλε το είχε απορρίψει, αντιπροτείνοντας μείωση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα από το 3,5% του ΑΕΠ στο 2,75%, αλλά αυτό να ισχύσει για μία δεκαετία. Με τη σειρά της η γερμανική πρόταση απορρίφθηκε από το ΔΝΤ. Η Ευρωζώνη προς το παρόν τουλάχιστον επιμένει στο 3,5% για μία πενταετία, σύμφωνα με τη δήλωση Ντάισελμπλουμ.

Διαπραγματευτική η γερμανική σκλήρυνση;

Οι πρόσφατες εκλογικές επιτυχίες των Χριστιανοδημοκρατών έχουν αμβλύνει την πολιτική πίεση που ένοιωθε η καγκελάριος. Το γεγονός αυτό της αφήνει μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων στο ελληνικό μέτωπο. Η στάση του Σόιμπλε, όμως, έδειξε ότι δεν υπάρχει πρόθεση -τουλάχιστον προς το παρόν- αξιοποιήσει αυτά τα περιθώρια.

Επιβεβαιώνονται όσοι υπογραμμίζουν τη δομική ανελαστικότητα της γερμανικής πλευράς. Όσοι πριν το Eurogroup εκτιμούσαν πως ο Σόιμπλε θα τράβαγε το σκοινί, θεωρώντας πως έχει την πολυτέλεια να στείλει την ελληνική εκκρεμότητα στα μέσα Ιουνίου.

Είναι αξιοσημείωτο, πάντως, πως πριν τη σύνοδο του Eurogroup συνήλθε το Euro Working Group, ενώ πραγματοποιήθηκε και σύσκεψη (ο Ντάισελμπλουμ, ο Σόιμπλε, ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Λεμέρ και ο Τόμσεν) για εξεύρεση συμβιβασμού. Ο Γιούνκερ προσπάθησε προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά η επιρροή της Κομισιόν σ’ αυτό μέτωπο είναι περιορισμένη.

Παρά το γεγονός ότι δεν έχει ληφθεί πολιτική απόφαση, έχουν -σε τεχνικό επίπεδο– γίνει αντικείμενο επεξεργασίας διάφορα σενάρια, ώστε το Eurogroup να έχει όλες τις επιλογές στο τραπέζι. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένη πηγή, μάλιστα, ένα από αυτά τα σενάρια, το οποίο έχουν ετοιμάσει τεχνοκράτες από τον ESM και την ΕΚΤ, έχει τεθεί υπόψη και του ΔΝΤ.

Σύμφωνα με αυτό, προβλέπεται εναλλακτικά εγγύηση, ή πρόωρη αποπληρωμή του ελληνικού χρέους προς το ΔΝΤ. Η πρόωρη αποπληρωμή μπορεί να γίνει με επαναγορά αυτών των δανείων με χρήματα από δύο πηγές:

•          Πρώτον, από το αδιάθετο αποθεματικό που προοριζόταν για την ανακεφαλαιοποίηση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

•          Δεύτερον, από τα σημαντικά κέρδη που αποκομίζουν οι κεντρικές τράπεζες των κρατών-μελών της Ευρωζώνης από την αποπληρωμή των ελληνικών ομολόγων στο άρτιο. Υπενθυμίζουμε ότι η ΕΚΤ είχε αγοράσει αυτά τα ομόλογα από τη δευτερογενή αγορά σε πολύ χαμηλές τιμές.

Οι οφειλές προς το ΔΝΤ ανέρχονται σε 13 δισ ευρώ για το 2019. Το πλεονέκτημα μιας τέτοιας κίνησης είναι ότι τα επιτόκια του ΕSM είναι εμφανώς χαμηλότερα από τα επιτόκια που χρεώνει το Ταμείο και οι προθεσμίες εξόφλησης μεγαλύτερες. Η Ελλάδα έτσι θα απαλλαγεί από βάρος.

Μία τέτοια διευθέτηση θα διευκόλυνε τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα. Αρμόδια πηγή υποστηρίζει ότι ο ESM δεν θα είχε πρόβλημα από μία τέτοια διευθέτηση. Πιθανότατα, άλλωστε, η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί όλο το ποσό της δανειακής σύμβασης των 86 δισ ευρώ. Μέχρι σήμερα έχουν εκταμιευθεί 36 δισ.

Επίσης, ο ESM δεν θα είχε πρόβλημα εάν ο χρόνος αποπληρωμής των υφιστάμενων δανείων επιμηκυνόταν κατά 10, 15, 20 ή ακόμη και περισσότερα χρόνια. Το ζήτημα αυτό είναι –σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες– σε ακτίνα συμφωνίας, γεγονός που επίσης διευκολύνει το ΔΝΤ να θεωρήσει το ελληνικό χρέος βιώσιμο.

Δεν ήθελαν να ακούσουν

Μέχρι πρότινος, στη Γερμανία δεν ήθελαν να ακούσουν γι’ αυτά. Σιγά-σιγά, όμως, αρχίζουν αυτά τα σενάρια να συζητούνται. Ο Σόιμπλε, όμως, επιμένει να πετάει την μπάλα μετά το καλοκαίρι του 2018. Από την άλλη, επιμένει για τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα, όπως απαιτεί και η Κοινοβουλευτική Ομάδα των Χριστιανοδημοκρατών.

Πάντα σύμφωνα με το ίδιο σενάριο-πρόταση η Ευρωζώνη προσπαθεί να τεκμηριώσει τη χρηματοδοτική βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας έως το 2025. Εκτιμά πως με την ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης και την έξοδο στην Αγορές, η οικονομία θα εισέλθει σε τροχιά μεγέθυνσης. Με βάση υπολογισμούς επιχειρείται να αποδειχθεί ότι είναι εξασφαλισμένες οι αποπληρωμές του χρέους μέχρι το 2022, για την περίοδο δηλαδή που αναμένεται να ισχύει ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ.

Σύμφωνα με αρμόδια ελληνική πηγή, εάν η Ευρωζώνη εγγυηθεί με κάποιον τρόπο τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας, το ΔΝΤ δεν θα έχει αντίρρηση. Ζητάει, όμως, εάν χρειασθεί, να εκδοθούν ομόλογα με ευρωπαϊκή εγγύηση. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μία έμμεση μορφή ευρωομολόγων, τα οποία ήταν και παραμένουν κόκκινο πανί για τη γερμανική πλευρά.

Το σενάριο που έχουν επεξεργασθεί ο ESM και η ΕΚΤ για αξιοποίηση ευρωομολόγων με σκοπό τη χρηματοδοτική στήριξη του ελληνικού προγράμματος προβλέπει την έκδοση με αποκλειστικό σκοπό τη χρηματοδότηση αποπληρωμών του ελληνικού χρέους. Η εκτίμηση των ειδικών είναι ότι εάν το επιτόκιο είναι ευνοϊκό οι “Αγορές” θα ανταποκριθούν.

Μία δεύτερη πηγή θα είναι η έκδοση ασφαλών ομολόγων υπό την εποπτεία της ΕΚΤ, ώστε να μην επηρεάζεται η πιστοληπτική αξιολόγηση κάθε δανειζόμενης χώρας-μέλους της Ευρωζώνης. Τέλος, χρήματα μπορούν να αντληθούν με εκδόσεις που θα έχουν σκοπό να μειώσουν το συνολικό χρέος της Ευρωζώνης.

Η τεχνική προετοιμασία για τα παραπάνω έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, αν και είναι πολύ αμφίβολο εάν το Βερολίνο θα ανάψει το πράσινο φως για την υλοποίηση αυτού του σχεδίου. Παρόλα αυτά –σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πληροφορίες– όλα τα παραπάνω έχουν ήδη πάρει έγκριση από το European Systemic Risk Board της ΕΚΤ ως εργαλεία που είναι συμβατά με την νομισματική πολιτική της Ευρωζώνης και με τις ευρωπαϊκές συνθήκες.

του Σταύρου Λυγερού

Σχετικά:
1. "Μύλος" το Eurogroup για το ελληνικό χρέος
2. Το χρέος επέφερε το ναυάγιο στο Eurogroup: Θα υπάρξει λύση για την Ελλάδα τον Ιούνιο;
3. Οι δανειστές οδεύουν προς θρίαμβο
4. Λύση θα υπάρξει αλλά όχι αυτή που περιμένει η Αθήνα


 

 

 

Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
2 ψήφοι

 Εκτύπωση
2377 αναγνώστες
Τετάρτη, 29 Μαρτίου 2017
12:16

του Μάικλ Ρόμπερτς

Επιχειρώντας μια ανασκόπηση των 100 πρώτων ημερών της θητείας Τραμπ, ο Μάικλ Ρόμπερτς εξηγεί γιατί το αμερικανικό κεφάλαιο δεν συμμερίζεται τη διεθνή κατακραυγή για την πολιτική του νέου πλανητάρχη. Αλλά και γιατί οι ελπίδες του για ανάκαμψη από την κρίση, που φαίνεται να έχουν ενισχυθεί μέσα στο τελευταίο αυτό τρίμηνο, δεν είναι ακριβώς στέρεες... 

Μετά την πρώτη ομιλία του Τραμπ ως προέδρου στο αμερικανικό  Κογκρέσο, το Χρηματιστήριο στις ΗΠΑ ανέβηκε σε ύψη ρεκόρ. Από τότε που εκλέχτηκε ο νέος πρόεδρος, εξάλλου, η άνοδος αυτή έχει ξεπεράσει το 11%.

Η ισχυρή διάθεση στην αγορά για χρηματοοικονομικά προϊόντα αντικατοπτρίζεται επίσης στις απόψεις των κορυφαίων οικονομικών αναλυτών. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα ‘ζωικά ένστικτα’ έχουν απελευθερωθεί μετά τις εκλογές», τονίζει ο πρόεδρος του παραρτήματος της Fed, της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας στην Νέα Υόρκη, Ουίλιαμ Ντάντλει, απηχώντας την κεϋνσιανή οικονομική σκέψη ότι οι οικονομίες απογειώνονται όταν οι επιχειρηματίες νιώθουν αισιόδοξοι για μελλοντικές πωλήσεις.

Όμως και οι βασικοί οικονομικοί δείκτες στις ΗΠΑ και την παγκόσμια οικονομία βρίσκονται επίσης σε ανοδική τροχιά. Οι δείκτες PMI (Purchasing Managers Index) αποτυπώνουν έρευνες εταιρειών σε διάφορες χώρες σχετικά με τις πιθανές δαπάνες, πωλήσεις και επενδύσεις. Οι δείκτες αυτοί, λοιπόν, είναι παντού αρκετά πάνω από το 50: πάνω, δηλαδή, από το 50% των ερωτηθέντων βλέπουν βελτίωση. Ο παγκόσμιος δείκτης ΡΜΙ βρίσκεται τώρα στο υψηλότερο επίπεδο (54) εδώ και τρία χρόνια και, σύμφωνα με οικονομολόγους της JP Morgan, αυτό δείχνει ότι η παγκόσμια παραγωγή στην μεταποίηση αυτή τη στιγμή αυξάνεται με ρυθμό 4%, σε σύγκριση με μόλις 1% την ίδια εποχή πέρσι.

Το PMI της μεταποίησης στις ΗΠΑ έφτασε στο υψηλότερο επίπεδό του εδώ και δύο χρόνια.

Οι κλάδοι μεταποίησης των ευρωπαϊκών οικονομιών φαίνεται επίσης να έχουν ξεπεράσει την καμπή.

Τα πράγματα δείχνουν καλύτερα και στις λεγόμενες αναδυόμενες οικονομίες. Η Κίνα δεν έχει καταρρεύσει, όπως πολλοί ανέμεναν αυτή την εποχή πέρσι. Αντίθετα, η κινεζική οικονομία έχει αναταχθεί και, κατά συνέπεια, έχει υπάρξει αυξημένη ζήτηση για πρώτες ύλες.

Οι τιμές του σιδήρου έχουν εκτοξευθεί και πάλι προς τα πάνω, επιτρέποντας στην αυστραλιανή οικονομία να αποφύγει την ύφεση. Στο τελευταίο τρίμηνο του 2016, το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε εκεί κατά 1,1%: πρόκειται για τη σημαντικότερη αύξηση ανά τρίμηνο που έχει καταγραφεί τα τελευταία πέντε χρόνια (αν και η ετήσια αύξηση το 2016 ήταν 2,4%, δηλαδή καλύτερα από τις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες, αν και χαμηλότερα από τον μέσο όρο). Η Ινδία επίσης κατέγραψε αύξηση του ΑΕΠ πάνω από 7%.

Η συνέχεια τού άρθρου σε μετάφραση από το rednotebook


 

Αξιολογήστε το άρθρο 
6 ψήφοι
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
1958 αναγνώστες
Δευτέρα, 27 Φεβρουαρίου 2017
14:57

 

Για μια ακόμη φορά την τελευταία οκταετία κυβέρνηση και δανειστές φτάνουν τη σχέση τους σε προσωρινό αδιέξοδο. Μαζί με το αδιέξοδο δημιουργούν και ένα πέπλο σύγχυσης που καλύπτει τις εξελίξεις κάτω από δηλώσεις και σενάρια. Ας προσπαθήσουμε να βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά και να δούμε που βρισκόμαστε τώρα, που οδεύουμε και τι διαπραγματεύονται οι δυο πλευρές, δανειστές και δανειζόμενοι.

Εδώ και καιρό έχει γίνει κατανοητό ότι η πλευρά των δανειστών χωρίζεται σε δύο μέρη: την ευρωπαϊκή πλευρά (που μέσω της ΕΚΤ και του Γιούρογκρουπ εκφράζει τα συμφέροντα της ευρωπαϊκής ελίτ) από την μια και το ΔΝΤ από την άλλη.

Οι Ευρωπαίοι δανειστές από την αρχή της ιστορίας έχουν ξεκαθαρίσει πως δεν θέλουν να ακούν για μείωση του χρέους. Αν θα μπορούσε να γίνει μια ελάφρυνση του θα αφορούσε μόνο κάποιες παραμέτρους στο ύψος των επιτοκίων και στο χρόνο αποπληρωμής. Ιδίως από την στιγμή που οι Τράπεζές τους ξεφορτώθηκαν τα τοξικά ελληνικά ομόλογα και το χρέος μπήκε στο αγγλικό δίκαιο, στη θέση τους αυτή γίνονται ολοένα και πιο σκληροί. Προς υπεράσπιση της θέσης τους επικαλούνται αφενός ότι είναι άδικο οι Ευρωπαίοι πολίτες να φορτωθούν τα χρέη των “τεμπέληδων του Νότου” και αφετέρου πως διαγραφή χρέους στην ΕΕ απαγορεύεται από τη Συνθήκη της Λισσαβώνας (αν και, όπως έχει αποδειχτεί στην πράξη, οι διάφορες συνθήκες ισχύουν συνήθως ανάλογα με την ισχύ της κάθε χώρας). Σήμερα αυτή η γενική αρχή εκφράζεται με την εμμονή τους σε μακροχρόνια πλεονάσματα 3,5% επί του ΑΕΠ. Γιατί όμως επιμένουν σε αυτόν τον “μαγικό” αριθμό;

Ας δούμε τον Πίνακα με τις δανειακές υποχρεώσεις της Ελλάδας ως το 2030

ΕΤΟΣ

ΧΡΕΩΛΥΣΙΑ

ΤΟΚΟΙ

ΣΥΝΟΛΟ

2015

16,02

5,88

21,9

2016

7,08

6,03

13,11

2017

7,48

6,41

13,89

2018

4,67

6,59

11,26

2019

9,95

6,62

16,57

2020

7,05

6,36

13,41

2021

7,17

10,96

18,13

2022

8,87

24,49

33,36

2023

11,19

17,55

28,74

2024

10,86

13,64

24,5

2025

8,8

9,03

17,83

2026

8,57

8,64

17,21

2027

8,45

8,22

16,67

2028

8,06

7,78

15,84

2029

7,31

7,29

14,6

2030

7,33

6,85

14,18

Σύνολο

138,86

152,34

291,2

Με την προϋπόθεση πως η Ελλάδα δεν θα δημιουργεί ΝΕΑ ελλείμματα χάρη στα χαμηλά επιτόκια δανεισμού –άρα δεν θα αυξάνει από αυτήν την πλευρά το χρέος- οι δανειστές μάς έχουν εξασφαλίσει από την πλευρά τους ένα είδος παγώματος του χρέους. Από την άλλη, το πλεόνασμα του 3,5% δεν είναι τίποτε άλλο από το ύψος των τόκων που πρέπει να πληρώνει η χώρα κάθε χρόνο μέχρι και το 2020. Άρα με την πρότασή τους μας λένε: «σας δίνουμε μια ανάσα ώστε, σταδιακά, αφενός να αυξάνετε το ΑΕΠ σας [“ανάπτυξη”] και αφετέρου, σε συνδυασμό με τις [γνωστές] “μεταρρυθμίσεις” που θα κάνουν την ελληνική οικονομία πιο ελκυστική, θα γινόσαστε όλο και πιο φερέγγυοι ώστε να επιστρέψετε στις αγορές [δλδ στις Τράπεζές τους] και να αναχρηματοδοτείτε από εκεί το χρέος σας το οποίο, με όλα τα παραπάνω, θα έχει γίνει πλέον “βιώσιμο” χωρίς την ανάγκη κλασικού τύπου διαγραφής [αφήνοντας ταυτοχρόνως ένα παραθυράκι ανορθόδοξης διαγραφής στο απώτερο μέλλον]». Αυτή τη λογική εκφράζει και ο εκπρόσωπος των Ευρωπαίων δανειστών Β. Σόιμπλε όταν επαναλαμβάνει τα περί βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους.

(Με τα παραπάνω δεδομένα επίσης η ελληνική πλευρά δια στόματος Σταθάκη συμπέραινε περίπου πριν ένα χρόνο την βραχυπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους: «Μέχρι το 2022 το χρέος είναι βιώσιμο. Ωστόσο μετά από αυτό θα χρειαστεί ένας νέος γύρος συζητήσεων» -χωρίς όμως εν τω μεταξύ να σταματά να ζητά μείωση των πλεονασμάτων στο 1,5%).     

Να σημειώσουμε ότι ειδικά στο θέμα “βιωσιμότητα χρέους” η ΕΚΤ, πέρα από κάποιες γενικόλογες και συμβατικού τύπου ανακοινώσεις («Δεν βλέπουμε κανένα κρατικό χρέος ως μη βιώσιμο. Στην περίπτωση της Ελλάδας υπάρχει ένα πρόγραμμα») θα βγάλει δικό ΤΗΣ πόρισμα για την βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους ΜΕΤΑ την κυοφορούμενη συμφωνία.

Ο έτερος των δανειστών, το ΔΝΤ, έχει την ευκολία να λέει τα πράγματα πιο καθαρά. Όντας ένα εργαλείο παγκόσμιου νομισματικού συστήματος έχει τη δυνατότητα, σύμφωνα με το καταστατικό του, να δανείζει μόνο βραχυπρόθεσμα τις διάφορες χρεοκοπημένες χώρες, να παίρνει γρήγορα πίσω τα δανεικά του και να πηγαίνει στον επόμενο “πελάτη”. Μπορεί να έκανε… γαργάρα το καταστατικό του για να μπορέσει να συμμετάσχει στο 1ο ελληνικό μνημόνιο την εποχή που κινδύνευε να καταρρεύσει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα (2010) αλλά σήμερα μπορεί να διατυπώνει ξεκάθαρα τη θέση του ότι δηλαδή μακροπρόθεσμα το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο χωρίς μερική διαγραφή του από τους Ευρωπαίους δανειστές του (το καταστατικό του ΔΝΤ δεν του επιτρέπει να διαγράφει δάνεια που έχει δώσει ενώ το ελληνικό πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό άρα, κατά το ΔΝΤ, μόνο η Ευρωζώνη έχει υποχρέωση να διαγράψει χρέος –εξάλλου το μεγαλύτερο μέρος του χρέους κατέχεται πλέον από τους θεσμούς της Ευρωζώνης εδώ). 

Συγκεκριμένα σύμφωνα με την πιο πρόσφατη Έκθεση του ΔΝΤ, όπως την παρουσιάζει ο Μ. Ιγνατίου:  

Το ΔΝΤ θεωρεί ότι το Δημόσιο Χρέος της Ελλάδος είναι εξαιρετικά μη διαχειρίσιμο (highly unsustainable) τόσο εξαιτίας του ύψους του (προβλέπεται ότι θα φθάσει το 170% του ΑΕΠ το 2020 για να μειωθεί ελαφρώς στο 164% το 2022 μέχρι να εκτιναχθεί στο 275% το 2060), όσο και των χρηματοδοτικών αναγκών που θα χρειαστεί η χώρα για την εξυπηρέτηση του.

Οι δαπάνες αυτές θα ξεπεράσουν το φράγμα του 15% του ΑΕΠ το 2024 και το 20% το 2031 για να φθάσουν το 33% το 2040.

Οι δε μακροπρόθεσμες λύσεις που το ίδιο το Ταμείο προτείνει απαιτούν ουσιαστική αναδιάρθρωση των όρων του δανείου:

Το ΔΝΤ εκτιμά ότι απαιτείται μία ουσιαστική αναδιάρθρωση των όρων των δανείων που έχουν χορηγήσει οι Ευρωπαίοι στην Ελλάδα προκειμένου να αποκατασταθεί η “βιωσιμότητα” του Χρέους. Στον πλαίσιο αυτό το ΔΝΤ προτείνει, λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα θα κυμαίνονται μεσοπρόθεσμα στο 1% με 1,5% του ΑΕΠ μεταξύ άλλων:

  • Να παραταθεί έως το 2040 η περίοδος χάριτος, το οποίο συνεπάγεται μία παράταση κατά 6 ετών των δανείων του ESM και κατά 17 έως 20 ετών για τα διακρατικά δάνεια και εκείνα που έχει χορηγήσει ο EFSF.
  • Παράταση του χρόνου λήξης των δανείων έως το 2070, το οποίο οδηγεί σε παράταση του χρόνου αποπληρωμής των διακρατικών δανείων κατά 30 χρόνια, και έως 14 χρόνια για τα δάνεια του EFSF, και 10 χρόνια για τα δάνεια του ESM,.
  • Αναβολή στην καταβολή τόκων έως το 2040 με κεφαλαιοποίηση τους. Η αποπληρωμή τους προτείνεται να επιμηκυνθεί έως το 2070 και να πραγματοποιηθεί με ισόποσες δόσεις.
  • “Κλείδωμα των επιτοκίων” όλων των δανείων που έχουν χορηγήσει ο ESM και ο ΕFSF (περίπου 200 δια. ευρώ ή 113% του ΑΕΠ), τουλάχιστον για 30 χρόνια. Το επιτόκιο των δανείων αυτών δεν θα πρέπει να υπερβεί το 1,5%.

Στην παρούσα συγκυρία, και με δεδομένη την επίσημα διατυπωμένη άποψη του ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο, το ΔΝΤ λέει στους Ευρωπαίους ότι επειδή η Ελλάδα δεν μπορεί να βγάλει υψηλά πλεονάσματα για να πληρώνει τόκους πρέπει να της δοθεί μια μείωση χρέους και οι απαιτήσεις για πλεόνασμα πρέπει να κατέβουν στο 1,5% επί σειρά ετών ώστε το χρέος να γίνει βιώσιμο –δλδ ουσιαστικά να πληρώνονται οι τόκοι. Αν δεν συμβεί αυτό αλλά επικρατήσει η άποψη των Ευρωπαίων ζητά εγγυήσεις από τους Ευρωπαίους πως η ελληνική κυβέρνηση θα βγάζει πλεόνασμα (το 3,5% που ζητούν οι Ευρωπαίοι) ώστε το ίδιο το ΔΝΤ να επιστρέψει και να συμμετάσχει και με χρήμα στη συνέχεια το προγράμματος (το πλεόνασμα 3,5% μεταφράζεται σε μείωση της προσωπικής διαφοράς των συντάξεων και στην μείωση του αφορολόγητου για μισθωτούς και συνταξιούχους).

Έτσι, για άλλη μια φορά, οι δανειστές, αντί να δώσουν μια οριστική λύση στο πρόβλημα, σαν τα μικρά παιδιά “κλωτσάνε το ντενεκεδάκι παρακάτω”.

Ο τρίτος της παρέας, η ελληνική κυβέρνηση, από κει που στο πλαίσιο της δεύτερης αξιολόγησης (το τελευταίο ανοικτό ζήτημα της πρώτης αξιολόγησης είχε κλείσει στις 21/10/2016) θα συζητούσε

α) το δημόσιο χρέος

β) τη συμμετοχή της χώρας στην ποσοτική χαλάρωση (QE) και

γ) το τέλος των μνημονίων

τελικά έχει φτάσει να συζητά νέα αντιλαϊκά μέτρα λιτότητας.

Στο προηγούμενο Γιούρογκρουπ (20/1), η κυβέρνηση δεν συμφώνησε να έρθουν τα Τεχνικά Κλιμάκια των δανειστών διότι προφανώς δεν ήταν διατεθειμένη να κάνει κάποιες υποχωρήσεις. Όμως στο Γιούρογκρουπ της 20/2 η κυβέρνηση αποδέχτηκε να μπουν στο τραπέζι τα θέματα που ζητούν οι δανειστές. Στο Γιούρογκρουπ της 20/3 είναι τώρα το νέο ραντεβού με τις εξελίξεις. Τώρα πια η κυβέρνηση διαπραγματεύεται με τον ελληνικό λαό για το πως θα περάσουν τα μέτρα εν όψει της deadline του Ιουλίου οπότε και θα πρέπει να πληρωθούν δόσεις €7,4 δισ. (€6,6 δισ. για την πληρωμή χρεολυσίων και €0,8 δισ. για την πληρωμή τόκων). Ήδη το σενάριο που αρχίζουν να προπαγανδίζουν είναι «[γ]ια κάθε ευρώ επιβάρυνσης που θα νομοθετείται θα υπάρξει και ένα ευρώ ελάφρυνσης που θα ψηφιστεί».

Η κυβέρνηση και ο Συριζα “παίζουν καθυστερήσεις” και ανίκανοι να δώσουν λύση περιμένουν μια ευνοϊκότερη διεθνή συγκυρία (αμερικάνικη βοήθεια; κυβέρνηση τού SPD στη Γερμανία από το φθινόπωρο;) κάνουν τη χώρα να μοιάζει με ακέφαλο κοτόπουλο που τρέχει ακατάπαυστα χωρίς προσανατολισμό.

Από την Τρίτη λοιπόν τα Τεχνικά Κλιμάκια της Τρόικας επιστρέφουν για να συζητήσουν

α) τα “μέτρα” (τουλάχιστον: μείωση αφορολόγητου, κούρεμα συντάξεων με μείωση ή εξάλειψη της προσωπικής διαφοράς -πιθανώς και νέες μειώσεις-, εργασιακά/ομαδικές απολύσεις, ιδιωτικοποιήσεις στην ενέργεια, πώληση “κόκκινων δανείων” και ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί κ.ά.)

β) το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα

γ) το πλεόνασμα μετά το 2018

 

Σημ.: Για να μη νομίζουμε όμως πως τα μαρτύρια μας και τα σούρτα φέρτα των δανειστών τελειώνουν τον Αύγουστο του 2018 -οπότε λήγει και το “αριστερό” μνημόνιο-, να υπενθυμίσουμε ότι, όπως λέει και το ΔΝΤ, μετά τη λήξη του μνημονίου θα υπάρξει χρηματοδοτικό κενό το οποίο από τώρα θα πρέπει να καλύψουμε με συγκεκριμένα μέτρα.

Σχετικά:
1. Λαγκάρντ – Μέρκελ: Παίρνοντας από τις δύο τα χειρότερα

2. Τι συνάγεται μετά τη συνεδρίαση του Eurogroup (20.02.2017)
3. Δημόσιο χρέος: παρηγοριά στον άρρωστο ώσπου να βγει η ψυχή του

4. Μέτρα και αντίμετρα με μηδενικό αποτέλεσμα!
5. 4o μνημόνιο; Χρεοκοπία; Ή κάτι άλλο;
6. Ημέρες και νύχτες τής μαρμότας στις Βρυξέλες
7. Τι γίνεται με τη διαπραγμάτευση;
8. Το ευρωπαϊκό εγχείρημα τής ελληνικής αστικής τάξης είναι νεκρό
9. Ο καραγκιόζ-μπερντές τής δεύτερης αξιολόγησης
 

 

Τα «κλεμμένα»

 

Η ημερομηνία είναι 10 Σεπτεμβρίου του 1945. Στην κωμόπολη Fruita (Φρούτα!) της πολιτείας Κολοράντο των Η.Π.Α. ο αγρότης Lloyd Olsen (Λόυντ Όλσεν) έχοντας επισκέψεις στο σπίτι του, την πεθερά του(!), ετοιμάζεται να αποκεφαλίσει το πεντέμιση μηνών κοκκοράκι Μάικ για να ετοιμάσουν το δείπνο.

Ούτε που του περνούσε από το μυαλό εκείνη τη στιγμή ότι ο Μάικ θα έμενε στην ιστορία. Το χτύπημα του τσεκουριού λοιπόν βρήκε το κεφάλι του Μάικ αρκετά ψηλά αφήνοντας άθικτα ζωτικά αιμοφόρα αγγεία και ένα μέρος του εγκεφάλου.

Ο Μάικ, παρότι τεχνικώς αποκεφαλισμένος, έμεινε στη ζωή και άρχισε να περπατάει προσπαθώντας να κάνει κινήσεις... ρουτίνας, όπως να καθαρίσει τα φτερά του με το ράμφος του, να τσιμπήσει κάτι από το χώμα ή να λαλήσει!!!

Εννοείται ότι δε μπορούσε να κάνει τίποτα από αυτά αφού δεν είχε πλέον κεφάλι!

Ο Λόυντ Όλσεν παραξενεύτηκε για το αποτέλεσμα του αποτυχημένου αποκεφαλισμού και τελικά αποφάσισε να δώσει στον πλέον ακέφαλο Μάικ την δέυτερη ευκαιρία για ζωή και να συνεχίσει να τον φροντίζει.

Τον τάιζε με σταγονόμετρο απευθείας στην ανοιχτή τραχεία με νερό, γάλα και σπόρους καλαμποκιού!

Ο Μάικ ο ακέφαλος κόκκορας, στην αρχή περπατούσε λίγο ατσούμπαλα αλλά μόλις συνήθισε το νέο του... κέντρο βάρους μπορούσε πλέον να κινηθεί αρκετά επιδέξια ώστε να πηδάει και να ισορροπεί επάνω σε φράχτες. Επίσης προσπαθούσε επίμονα να λαλήσει βγάζοντας περίεργους ήχους από το λαιμό του!

Φοβερό, φανταστείτε το απλά!!

Κάποια στιγμή ο Λόυντ Όλσεν άρχισε να κάνει περιοδείες επιδεικνύοντας τον μοναδικό Μάικ με πληρωμή σε διάφορα σώου, κερδίζοντας αρκετά χρήματα από αυτό.

Ο διάσημος Μάικ είχε επιτυχία και ως «φωτομοντέλο» ποζάροντας σε εφημερίδες και περιοδικά, ανάμεσα στα οποία ήταν και τα περιοδικά Time και Life!

[…]
Το Μάρτιο του 1947, κατά την επιστροφή από μια περιοδεία, σε ένα μοτέλ ο διάσημος ακέφαλος κόκκορας άφησε τα ...εγκόσμια. Ο άτυχος Μάικ δεν μπορούσε να αναπνεύσει και πνίγηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας σε ηλικία σχεδόν 2 ετών.

Έτσι τελείωσε η ένδοξη ιστορία του «θαύματος του ακέφαλου κοτόπουλου»!

Η εντυπωσιακή πραγματική ιστορία με το ακέφαλο κοτόπουλο! [1, 2]

 

 

 

 

Αξιολογήστε το άρθρο 
8 ψήφοι
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
1420 αναγνώστες
Πέμπτη, 2 Φεβρουαρίου 2017
23:03

Μπορεί η εκλογή Τραμπ να αποτελέσει την αρχή του τέλους του οικονομικού υποδείγματος που κυριαρχεί τα τελευταία έτη;

1. Δεν θα είμαστε μακριά από την αλήθεια υποστηρίζοντας ότι σε ολόκληρο τον Πλανήτη, την τελευταία περίοδο, μια ερώτηση κυριαρχεί: βρισκόμαστε προ των πυλών αλλαγής του οικονομικού υποδείγματος που κυριάρχησε τα τελευταία σαράντα χρόνια οδηγώντας σε αυτό που ονομάσθηκε (υπερ)παγκοσμιοποίηση με αιχμή του δόρατος τον χρηματοπιστωτικό τομέα και την μετακίνηση μεγάλου μέρους της πραγματικής οικονομίας στην Ανατολή; Μια διαδικασία που προκάλεσε τεκτονικές αλλαγές στις επικρατούσες μέχρι τότε οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές συμπεριφορές των πολιτών του συνόλου των χωρών του πλανήτη. Στην αναπτυγμένη Δύση, κυρίως στην Ευρώπη, οι εργασιακές σχέσεις, το κοινωνικό κράτος και τα δημόσια αγαθά  υπέστησαν τρομακτικές επιθέσεις μεταφέροντας μεγάλο μέρος του παραγόμενου πλούτου στη μεριά των κερδών. Σημαντικές αλλαγές εμφανίστηκαν στο καθημερινό κοινωνικό ήθος ως ένα πλέγμα προτύπων, βασικές αρχές του οποίου ήταν οι καταναλωτικές –ηδονιστικές στάσεις ζωής, η λατρεία του εφήμερου, η ενδυνάμωση του ατομικού, και η καταρράκωση κάθε εμπιστοσύνης στο συλλογικό. Η  πολιτισμική συμπεριφορά των πολιτών διέπεται από τη μεταμοντέρνα λογική της υπερκατανάλωσης, του σύγχρονου lifestyle, της αυτοπραγμάτωσης του εαυτού, του χρηματιστηριακού τρόπου αντιμετώπισης των κοινωνικών γεγονότων, λογική δηλαδή η οποία αντιμετωπίζει οτιδήποτε ως ευκαιρία απόδρασης από τα «βάρη» του παρελθόντος, με μοναδική επιδίωξη την βίωση μόνο του παρόντος.

Πόσο κοντά βρισκόμαστε σε μια εγκατάλειψη αυτού του υποδείγματος που καθοδηγήθηκε πρωταρχικά από μια θεώρηση της οικονομίας (νεοφιλελεύθερη αντίληψη) ως της κυρίαρχης  και καθοριστικής στιγμής όλων των υπολοίπων στιγμών που απαρτίζουν την κοινωνία;

Για να δώσουμε μια πρώτη απάντηση στο παραπάνω ερώτημα, κατ’ αρχάς θα πρέπει να ενσκήψουμε στη μελέτη της πρόσφατης ιστορίας όχι τόσο του καπιταλιστικού συστήματος (που βεβαίως είναι σημαντική) αλλά πρωτίστως στην αλληλοδιαδοχή των οικονομικών θεωριών- υποδειγμάτων που χρησιμοποιήθηκαν στην πορεία των τελευταίων εκατό πενήντα ετών να διαχειριστούν τις εξελίξεις του συστήματος και κυρίως τι είναι το καθοριστικό στη διαδοχή της μιας από την άλλη. 

2. Ας επιτραπεί στο σημείο αυτό μια μικρή αναφορά σε ορισμένα ζητήματα που άπτονται της οικονομικής θεωρίας. Στο εσωτερικό της οικονομικής θεωρίας έχουν διαμορφωθεί δύο ουσιαστικά αντίπαλα επιστημονικά προγράμματα: το πρώτο που πιστεύει και αγωνίζεται να αποδείξει ότι η αγορά αποτελεί ένα μηχανισμό αυτορρυθμιζόμενο, μη επιδεχόμενο περαιτέρω βελτιώσεων, άριστο σε σχέση με την υποχρέωση να συντονίζει κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ατομικές επιλογές. Παράλληλα να εξασφαλίζει την τάξη, την αποτελεσματικότητα και την κοινωνική αρμονία καθώς και τη διαχρονική εξέλιξη των οικονομικών γεγονότων.

Το δεύτερο το οποίο προσπαθεί να καταστήσει εμφανές το πώς και το γιατί τα αποτελέσματα των λειτουργιών της αγοράς είναι μη ικανοποιητικά μέχρι καταστροφικά, αναφέροντας μεταξύ άλλων, ως αρνητικές συνέπειες, τις περιοδικές μαζικές ανεργίες ανθρώπινου δυναμικού, τη κατασπατάληση φυσικών και τεχνικών πόρων πρεσβεύοντας την ύπαρξη σημαντικών δυνατοτήτων ενεργητικής παρεμβατικής κρατικής πολιτικής στην κατεύθυνση της βελτίωσης της λειτουργίας της αγοράς.

Στη βάση των παραπάνω αντιλήψεων, οι οποίες αποτελούν και το κυρίαρχο μέρος του αδιάψευστου σκληρού πυρήνα τους, διαμορφώθηκαν αντίπαλα επιστημονικά προγράμματα με συγκεκριμένες μεθοδολογικές αρχές, συστηματική προβλβηματοθεσία και γενικά καθορισμένη εσωτερική δομή.

Παράλληλα, η αντιπαλότητα μεταξύ των επιστημονικών προγραμμάτων (αντιλήψεων) δημιούργησε τους απαραίτητους διαύλους επικοινωνίας, έτσι ώστε να καταστεί κατά κάποιο τρόπο δυνατή η συγκρότηση μιας ενιαίας εσωτερικής λογικής ως βάση για αξιολογικές κρίσεις ορθολογικότητας.

Με την έννοια αυτή έχει επιβληθεί μια εσωτερική λογική στην ανάπτυξη της οικονομικής επιστήμης διαμέσου της συνεχούς αντιπαράθεσης προβληματοθεσιών, διερευνήσεων, λύσεων και εκατέρωθεν κριτικών τοποθετήσεων. Υπάρχει δηλαδή, μια συνεχής εσωτερική κινητικότητα στο corpus  της οικονομικής επιστήμης διαμέσου της αντιπαράθεσης θεωριών, οι οποίες ορίζονται, κατά τρόπο απόλυτο θα έλεγα, από το εάν ισχύει η θέση περί αυτάρκειας της αγοράς ή η κρατική παρέμβαση αποτελεί αναγκαιότητα «εκ των ουκ άνευ» για την εξασφάλιση της συνεχούς αποδοτικής λειτουργίας του οικονομικού συστήματος.

Η αξιολόγηση της προόδου στο εσωτερικό της οικονομικής επιστήμης απαιτεί την υιοθέτηση σαφών τυπικό-ορθολογικών κριτηρίων που να εξασφαλίζουν την εσωτερική συνέπεια και τη λογική πληρότητα των θεωριών. Στη βάση αυτή, η διαμάχη μεταξύ των θεωριών αφορά κατ’ αρχήν στους «παροικούντες στην Ιερουσαλήμ», την κοινότητα των επαγγελματιών – ακαδημαϊκών οικονομολόγων και πολύ λιγότερο ή σχεδόν καθόλου την κοινή γνώμη. Η τελευταία ενδιαφέρεται κατά βάση μονάχα για τα εμπειρικά αποτελέσματα των οικονομικών πολιτικών, που βασίζονται στις εκάστοτε κυρίαρχες θεωρίες, διότι αυτά αφορούν στο άμεσο οικονομικό της συμφέρον. Η εμπειρική επικύρωση δηλαδή των οικονομικών θεωριών, αποτελεί το μοναδικό κριτήριο που είναι ικανό να καταστήσει κυρίαρχη μια θεωρία.

Δηλαδή οι οικονομικές θεωρίες και οι πολιτικές που από αυτές απορρέουν κυριαρχούν ή περνούν στο περιθώριο στη βάση των εμπειρικών φαινομένων που παρατηρούνται στην κοινωνία τα οποία έχουν επιχειρήσει να ερμηνεύσουν ή να προβλέψουν την εξέλιξή τους.

Όμως, στην ιστορία της οικονομικής σκέψης απλές και χοντροκομμένες «αποδείξεις» έχουν διαδραματίσει σοβαρότερο ρόλο από πολύπλοκες οικονομετρικές ή άλλου είδους στατιστικές διερευνήσεις που κατά γενική ομολογία αποτελούν τα απαραίτητα εργαλεία των απασχολουμένων με την οικονομική επιστήμη.

Δηλαδή είναι τα εξωτερικά γεγονότα (τα κοινωνικά γεγονότα) εκείνα τα οποία επιδρούν αποφασιστικά στον καθορισμό του ποια θεωρητική προσέγγιση θα θεωρηθεί επικρατούσα στη δεδομένη χρονική περίοδο. Τα γεγονότα αυτά κινούνται συνήθως στην αναζήτηση μιας νέας πολιτικής και ιδεολογικής θεμελίωσης, καθώς τη δεδομένη στιγμή κινούνται σε εμφανή αναντιστοιχία με τις προβλέψεις και τα συμπεράσματα των θεωρητικών υποδειγμάτων που  αποτελούν in ultima istanza το αποφασιστικό κριτήριο το οποίο «επιβάλλει» τις οικονομικές θεωρίες. Σαφέστατα συμπαρασύρει και τις πολιτικές και ιδεολογικές απόψεις στις οποίες εδράζονται οι παραπάνω θεωρίες.   

3. Ανατρέχοντας στις ιστορικές εξελίξεις παρατηρούμε τα παρακάτω:

Η νεοκλασική ορθοδοξία η οποία από την περίοδο της εμφάνισής της, το 1880, έως και τη δεκαετία του 1920, αποτελούσε την απόλυτη κυρίαρχη άποψη υποστηρίζοντας την ισορροπία των αγορών και την αρμονική συνύπαρξη των κοινωνικών τάξεων, δέχθηκε ένα συντριπτικό χτύπημα από τα γεγονότα της μεγάλης κρίσης του 1929, για τα οποία φάνηκε ότι δεν διέθετε ούτε εξήγηση αλλά ούτε και τη δυνατότητα διορθωτικών κινήσεων επηρεασμού της ροής των γεγονότων. Φάνηκε ότι τέθηκε ουσιαστικά εκτός αγώνα.

Παράλληλα τα γεγονότα αυτά επέτρεψαν την εμφάνιση και την υιοθέτηση των κεϋνσιανών απόψεων παρεμβατικής σταθεροποιητικής πολιτικής. Οι απόψεις αυτές απέκτησαν κύρος και αποδοχή κυρίως από την ανάπτυξη και τη μεγέθυνση της παγκόσμιας οικονομίας που ακολούθησε το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και διατηρήθηκε περίπου για είκοσι πέντε χρόνια. Η εμφάνιση δεν ήταν αρκετή. Έπρεπε να υιοθετηθούν από την κυρίαρχη και ανερχόμενη παγκόσμια δύναμη, τις ΗΠΑ, υπό την προεδρία του Ρούσβελτ.

Με τη σειρά της η κεϋνσιανή άποψη δέχτηκε σοβαρό χτύπημα και αμφισβητήθηκε έντονα με την εμφάνιση του στασιμοπληθωρισμού τη δεκαετία του 1970. Η εμπιστοσύνη των πολιτών κλονίστηκε από την εξέλιξη των πραγματικών γεγονότων (υψηλός πληθωρισμός και μεγάλη ανεργία) και από τις δικές της πολιτικές και θεωρητικές σκληρύνσεις.

Το νέο υπόδειγμα που σιγά-σιγά εγκαθιδρύθηκε και έγινε κυρίαρχο, το γνωστό ως νεοφιλελεύθερο υπόδειγμα, πέρα από τις θεωρητικές απαντήσεις που προσπάθησε να δώσει, στηρίχτηκε πάλι στη υιοθέτησή του από την κυβέρνηση της παγκόσμιας υπερδύναμης, τις ΗΠΑ, υπό την προεδρία Ρέιγκαν.

Σήμερα, σχεδόν μετά από σαράντα έτη, και αφού τα αποτελέσματα του άρχισαν να προκαλούν έντονες κοινωνικές αντιδράσεις βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την αναζήτηση ενός υποδείγματος που θα υπερβαίνει(;), θα θέτει να αμφιβόλω(;) βασικές προκείμενες του εν λειτουργία υποδείγματος. Οι θεωρητικές κριτικές που έχουν απευθυνθεί στο εν λειτουργία υπόδειγμα είναι πολλαπλές, σημαντικές, και  έχουν διατυπωθεί εδώ και πολλά χρόνια και προφανώς δεν είναι καινούργιες. Όμως, όπως και στις προηγούμενες περιπτώσεις, και σήμερα είναι οι κοινωνικές διεργασίες που πρωτοστατούν στην ανατροπή του και είναι ο νέος πρόεδρος της αμερικανικής υπερδύναμης, Ντόναλντ Τραμπ, που θέτει εν αμφιβόλω, σε πολιτικό επίπεδο, και σε επίπεδο άσκησης της οικονομικής πολιτικής, βασικές προκείμενες του εν λειτουργία υποδείγματος.

Προσοχή, σαφέστατα δεν βρισκόμαστε μπροστά στην υιοθέτηση ενός συνεκτικού θεωρητικού υποδείγματος, το οποίο προφανώς δεν υφίσταται, ούτε θεωρούμε ως θετικό αυτό το οποίο επιχειρεί να θέσει σε εφαρμογή ο πρόεδρος Τραμπ και το επιτελείο του. Άλλωστε όσα έχει εξαγγείλει το οικονομικό επιτελείο του Αμερικανού προέδρου χαρακτηρίζονται από αντιφάσεις, γεννούν πολλά ερωτηματικά και περισσότερο από όλα φοβίζουν με το εθνικιστικό τόνο που τα διαπερνά, όπως το γνωστό «Η Αμερική πρώτη».

Ακόμη και η αναφορά στο επιτελείο του προέδρου αρκεί για  να πιστοποιήσει την αντιφατικότητα που διαπερνά το οικονομικό πρόγραμμα του Τραμπ. Πρόκειται για μια Κυβέρνηση η οποία αποτελείται μόνο  από πρόσωπα του επιχειρηματικού τομέα οι μισοί εκ των οποίων θεωρούν ότι ο προστατευτισμός αποτελεί μια θαυμάσια επιλογή και οι άλλοι μισοί πιστεύουν ότι η μείωση των φορολογικών συντελεστών αποτελεί επίσης μια θαυμάσια επιλογή. Παράλληλα και το λόμπι του χρηματοπιστωτικού τομέα (ονόμαζέ με Goldman Sachs) βρίσκεται σε κύριες επιτελικές θέσεις.

Όμως, εν κατακλείδι, φαίνεται ότι το εν λειτουργία οικονομικό υπόδειγμα, βρίσκεται στην αρχή της αποδρομής του. Τι θα το διαδεχθεί, ποια θα είναι τα χαρακτηριστικά του και τι θα επακολουθήσει είναι το ζητούμενο. Κανείς δεν είναι αυτή τη στιγμή να το προβλέψει.

Κώστας Μελάς

Σχετικά:
1. Ιμπεριαλισμός και "παγκοσμιοποίηση"
2. Τοστιέρες, τερμινάτορ και Τραμπ (μέρος 2ο)
3. Τελειώνει η παγκοσμιοποίηση;
4. SOS! ΗΠΑ επειλούν Κίνα
5. Ο Τραμπ, η παγκοσμιοποίηση και η Ελλάδα
6. Η προφητεία τού Κίσινγκερ και ο κόσμος τού Τραμπ
7. 
Η κυβέρνηση Τραμπ, η σύγκρουση ΔΝΤ-ΕΕ και η ελληνική ολιγαρχία

 


 

 


 

Αξιολογήστε το άρθρο 
2 ψήφοι
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
548 αναγνώστες
Κυριακή, 29 Ιανουαρίου 2017
22:03

Για τον Αλέξη ο λόγος. Αφού θα τα υπογράψει γιατί μάς ταλαιπωρεί; Εκτός κι αν έχει σορτάρει στο ΧΑΑ :)

Ο ΔΤΡ ταλαντώνεται σε οριζόντιο κανάλι και δοκιμάζει στηρίξεις.

 

Ο ΓΔ πιθανώς να έχει μπει σε διορθωτικό πτωτικό κανάλι (αλλά κι αυτός έχει ισχυρές στηρίξεις να δοκιμάσει). Ες αύριον τα σπουδαία...
 

09 Μαρτίου 2017: Συνεδρίαση ΕΚΤ
15 Μαρτίου 2017: Εκλογές στην Ολλανδία
20 Μαρτίου 2017: Eurogroup
31 Μαρτίου 2017: Ενεργοποίηση άρθρου για την αποχώρηση της Μ. Βρετανίας από Ε.Ε.
07 Απριλίου 2017: Eurogroup
21-23 Απριλίου 2017: Εαρινή Σύνοδος ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον
23 Απριλίου 2017: 1ος γύρος Προεδρικών εκλογών στην Γαλλία
27 Απριλίου 2017: Συνεδρίαση ΕΚΤ
07 Μαΐου 2017: 2ος γύρος Προεδρικών εκλογών στη Γαλλία
22 Μαΐου 2017: Eurogroup
08 Ιουνίου 2017: Συνεδρίαση ΕΚΤ
15 Ιουνίου 2017: Eurogroup
23 Ιουνίου 2017: Έκθεση αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας Ελλάδος από την Moody’s
17 Ιουλίου 2017: Λήξη ομολόγου 2 δισ. ευρώ
20 Ιουλίου 2017: Λήξη ομολόγου 4 δισ. ευρώ
20 Ιουλίου 2017: Συνεδρίαση ΕΚΤ
21 Ιουλίου 2017: Έκθεση αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας Ελλάδος από την S&P
18 Αυγούστου 2017: Έκθεση αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας Ελλάδος από την Fitch
07 Σεπτεμβρίου 2017: Συνεδρίαση ΕΚΤ
Σεπτέμβριος Οκτώβριος 2017: Γερμανικές Εκλογές
26 Οκτωβρίου 2017:- Συνεδρίαση ΕΚΤ
13 Οκτωβρίου 2017: Έκθεση αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας Ελλάδος από την Moody’s
14 Δεκεμβρίου 2017: Συνεδρίαση ΕΚΤ

«Γδάρτης» για την οικονομία ο Μάρτιος με ένα νέο ναυάγιο

 

 

 

 

Σχετικές μετοχές:
ΓΔ
Αξιολογήστε το άρθρο 
2 ψήφοι
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
«Πρώτη<123456789>Τελευταία»

Σχετικά με το blog
# Οταν οι ανθρωποι κανουν σχεδια ο Θεος γελαει.
# Για το παιχνίδι στα χρηματιστήρια: "Πρόκειται για μια δραστηριότητα που απαιτεί λίγο χρόνο και σου επιτρέπει, διατρέχοντας κάποιο μικρό κίνδυνο, να απαλλάξεις τον εχθρό σου από τα χρήματά του".


Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις
6/10Το καμπανάκι δεν χτυπά μόνο για τις Τράπεζες